Başkan Donald Trump, ABD ekonomisi için hayati önem taşıyan dev şirketlerde federal hükümetin hisse sahibi olabileceği yönündeki görüşlerini yineledi. Trump, Fortune dergisine verdiği röportajda, Union Pacific (UP) ve Norfolk Southern (NS) arasında planlanan dev birleşme sürecine atıfta bulunarak, hükümetin bu tür anlaşmalarda pay alabileceğini öne sürdü. Trump, Intel ve US Steel gibi devleri de örnek göstererek, bu tür yatırımların ulusal borcu azaltmak için stratejik bir yol olduğunu savundu.
“Kapitalizme Ne Oldu?”: Sektör Analistlerinden Sert Tepki
Trump’ın açıklamaları demiryolu analistleri ve eski düzenleyiciler arasında şaşkınlık yarattı. Bağımsız analist Anthony B. Hatch, başkanın önerisini “çılgınlık” olarak nitelendirerek, halka açık bir demiryolu şirketinde devlet payı oluşturacak yasal bir mekanizmanın bulunmadığını vurguladı. Hatch, “Hangi hisse satın alınacak? Diğer paydaşlar ne düşünecek? Kapitalizme ne oldu?” sorularıyla düzenlemenin belirsizliğine dikkat çekti.
STB Süreci ve Hukuki Engeller
Eski Eyalet Ulaşım Kurulu (STB) Başkanı Martin J. Oberman, birleşme incelemelerinin yerleşik yasalara ve katı prosedürlere tabi olduğunu hatırlattı. ABD sisteminde demiryollarının kamu mülkiyetine geçmesinin emsalsiz bir durum olduğunu belirten Oberman, bu tür bir federal müdahalenin sürece büyük bir düzenleyici belirsizlik katacağını ifade etti. Union Pacific’in 30 Nisan’da sunduğu 85 milyar dolarlık revize edilmiş birleşme başvurusu şu an kurulun incelemesi altında bulunuyor.
Kârlı Şirketlere “Devlet Müdahalesi” Tartışması
Tarihsel olarak ABD hükümeti, yalnızca Conrail (1976) ve Amtrak (1971) örneklerinde olduğu gibi, mali çöküş içindeki stratejik hizmetleri kurtarmak için sektöre müdahale etmişti. Ancak mevcut durumda hem Union Pacific hem de Norfolk Southern oldukça kârlı şirketler ve herhangi bir devlet yardımına ihtiyaç duymuyorlar. Eleştirmenler, hükümetin hem denetleyici hem de hissedar olmasının ciddi bir çıkar çatışması yaratacağını ve kararların mahkemelerde usulsüzlük gerekçesiyle sorgulanabileceğini savunuyor.
Siyasi Yakınlık ve “4547” Numaralı Lokomotif
Trump, Eylül ayında yaptığı bir açıklamada Union Pacific CEO’su Jim Vena’yı takdir ettiğini ve kıtalararası bir demiryolu birleşmesinin kendisine “iyi geldiğini” belirtmişti. Öte yandan Union Pacific, Beyaz Saray projeleri için kurulan özel fona yaptığı bağışlar ve Amerika’nın 250. yılı anısına tanıttığı, Trump’ın başkanlık dönemlerine atıfta bulunan “4547” numaralı lokomotif ile gündeme gelmişti. Şirket bu adımların siyasi olmadığını savunsa da, federal hisse tartışmaları demiryolu dünyasında yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
