İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros tarafından İstanbul’da 2025 ve 2026’nın mayıs aylarında hava kirliliği oranına ilişkin çalışma yapıldı.
Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesinin (İBB) hava kalitesi ölçüm istasyonları tarafından kaydedilen havadaki partikül madde (PM10) oranı incelendi.
Buna göre, İstanbul’da mayıs ayındaki partikül madde konsantrasyonu ortalaması 26 istasyonda metreküp başına 31,2 mikrogram, geçen yılın aynı ayında ise 34 mikrogram olarak belirlendi.
Partiküler madde kaynaklı hava kirliliği geçen yıla göre yüzde 8 azaldı.
Mayıs ayında kentte partikül madde hava kirliliğinin en fazla ölçüldüğü istasyon metreküp başına 54,62 mikrogramla “Sultangazi 3” oldu. Bunu sırasıyla metreküp başına 53,74 mikrogramla “Sultangazi 2” ve 47,64 mikrogramla “Tuzla” istasyonları takip etti.
Aynı dönemde hava kirliliğinin en düşük ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 17,37 mikrogramla “Sultangazi 1” istasyonu oldu. Partikül madde kirliliği “Büyükada” istasyonunda 18,45 mikrogram, “Alibeyköy” istasyonunda ise 19,05 mikrogram ölçüldü.
Bu kapsamda, kentteki partikül madde hava kirliliği oranının 17 istasyonda azaldığı, 9 istasyonda ise arttığı tespit edildi.
Hava kirliliği oranının mayıs ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre en fazla arttığı istasyon yüzde 90,57 ile “Sarıyer”, yüzde 79,39 ile “Arnavutköy” olarak belirlendi.
Aynı dönemde partikül madde hava kirliliği oranının en fazla azaldığı istasyon yüzde 58,59 ile “Sultangazi 1” oldu. Bunu sırasıyla yüzde 36,34’le “Esenler” ile yüzde 35,97 ile “Ümraniye 1” istasyonları takip etti.
İstanbul’daki istasyonların hava kirliliği partiküler madde ortalaması şu şekilde:
| İstasyonlar | 2025 mayıs µg/m3 | 2026 mayıs µg/m3 | Değişim yüzdesi |
| Aksaray | 53,49 | 37,4 | -30,07 |
| Alibeyköy | 28,47 | 19,05 | -33,06 |
| Arnavutköy | 18,76 | 33,66 | 79,39 |
| Avcılar | 31,1 | 31,23 | 0,4 |
| Bağcılar | 34,52 | 34,56 | 0,09 |
| Beşiktaş | 25,15 | 22,07 | -12,24 |
| Beylikdüzü | 40,37 | 39,46 | -2,27 |
| Büyükada | 21,66 | 18,45 | -14,81 |
| Çatladıkapı | 25,23 | 35,22 | 39,56 |
| Esenler | 38,84 | 24,73 | -36,34 |
| Kadıköy | 32,67 | 32,65 | -0,06 |
| Kağıthane 1 | 60,22 | 46,13 | -23,4 |
| Kandilli 1 | 27,45 | 19,68 | -28,31 |
| Kartal | 36,01 | 24,8 | -31,13 |
| Kumköy | 18,86 | 19,14 | 1,51 |
| Maslak | 27,62 | 21,67 | -21,56 |
| Sancaktepe | 45,57 | 37,63 | -17,43 |
| Sarıyer | 15,27 | 29,11 | 90,57 |
| Selimiye | 27,39 | 33,37 | 21,82 |
| Sultangazi 1 | 41,96 | 17,37 | -58,59 |
| Sultangazi 2 | 35,96 | 53,74 | 49,43 |
| Sultangazi 3 | 52,9 | 54,62 | 3,26 |
| Tuzla | 54,1 | 47,64 | -11,94 |
| Ümraniye 1 | 32,08 | 20,54 | -35,97 |
| Üsküdar 1 | 26,41 | 24,21 | -8,34 |
| Yenibosna | 31 | 26,82 | -13,48 |
Mayıs ayında, geçen yılın aynı dönemine kıyasla hava kirliliğini azaltıcı yönde meteorolojik koşulların etkili olmasıyla hava kirliliği seviyeleri daha düşük gerçekleşti.
Ayrıca, Marmara Bölgesi’nde yağış miktarları geçen yıla göre yaklaşık yüzde 60 arttı. İstanbul’da da mayıs ayında yağışların geçen yıla kıyasla daha fazla olması, atmosferdeki kirleticilerin temizlenmesine katkı sağlarken, hava kalitesinin iyileşmesine neden oldu.
“HAVA KALİTESİNİN ARTIRILMASI İÇİN VATANDAŞLARIN DA KATKI SAĞLAMASI GEREKİR”
Prof. Dr. Hüseyin Toros, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, İstanbul’un 6 milyon aracın trafiğe kayıtlı olduğu bir şehir olduğunu, her gün binlerce kişinin Avrupa Yakası’ndan Anadolu’ya, Anadolu Yakası’ndan da Avrupa’ya hareket ettiğini söyledi.
Gün içerisinde bazı yolların neredeyse 24 saat yoğun trafiğe maruz kaldığını belirten Toros, araçlardan kaynaklanan çeşitli kirleticilerin atmosfere karıştığını, bunların yoğun olduğu dönemlerde insan sağlığına daha fazla zarar verdiğini dile getirdi.
Prof. Dr. Toros, İstanbul’daki PM10 değerlerinin geçen yılki mayıs ayı ile 2026 yılının aynı dönemindeki değişimini araştırdıklarını kaydederek, “Yaptığımız çalışmalarda İstanbul’daki 26 istasyonun verisini dikkate aldığımızda genel anlamda İstanbul’da partikül madde 10 değerlerinin geçen yıl mayıs ayına göre bu yıl mayıs ayında yüzde 8 azaldığını görüyoruz.” dedi.
Partikül maddelerin insan faaliyetleri sonucu ortaya çıktığını ifade eden Toros, araç hareketleri sırasında oluşan tozların, sanayi tesislerinden ve farklı kaynaklardan çıkan kirleticilerin hava kalitesini etkilediğini anlattı.
Prof. Dr. Toros, “En önemli kirletici kaynağı maalesef yeryüzündeki tozlar, araçların hareketi esnasında çıkan tozlar. Zaman zaman uzun mesafe taşınımla başka bölgelerden gelen kirleticiler de buna dahil olabiliyor.” diye konuştu.
İstanbul’da yoğun nüfus, trafik ve sanayi faaliyetlerinin bulunduğunu, sağlıklı bir yaşam için solunan havanın kalitesinin büyük önem taşıdığını aktaran Toros, hava kalitesinin artırılması için vatandaşların da katkı sağlaması gerektiğini söyledi.
Prof. Dr. Toros, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İBB’nin çeşitli noktalarda yaptığı ölçümlerin internet siteleri ve mobil uygulamalar üzerinden takip edilebildiğini dile getirdi.
Vatandaşların gün içerisindeki hava kalitesi değişimlerini takip ederek yaşadıkları bölgelerde hava kalitesinin artırılmasına yönelik çaba göstermelerinin önem taşıdığına dikkati çeken Toros, Avrupa’da günlük hava kalitesi sınır değerinin 50 mikrogram/metreküp olduğunu vurguladı.
Prof. Dr. Toros, kentteki mevcut değerlerin bu sınırın altında olmasına rağmen daha düşük seviyelere indirilmesinin halk sağlığı açısından önemli olduğunu da sözlerine ekledi.
