Kıyı belediyelerinin ortak sorunlarına yönelik politika geliştirmek ve yerel yönetimlerin kurumsal kapasitesini güçlendirmek amacıyla faaliyetlerini yürüten Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Kıyı Kentleri Komisyonu, bölgesel toplantılarının ikincisini İzmir’de gerçekleştirdi. Farklı kıyı bölgelerinde devam edecek çalıştaylar sonucunda Kıyı Kentleri Politika Belgesi hazırlanacak.
TBB bünyesinde çalışmalarını sürdüren Kıyı Kentleri Komisyonu, İzmir Büyükşehir Belediyesinin ev sahipliğinde Ege Bölgesi kıyı belediyelerini bir araya getirdi. Komisyonun düzenlediği Kıyı Kentleri Politikaları Çalıştayında, İzmir başta olmak üzere Balıkesir, Aydın ve Muğla’nın kıyı yönetimine ilişkin deneyimleri ve öncelikli sorun alanları üzerinde duruldu. Uzun kıyı şeritleri, yoğun turizm faaliyetleri, doğal alanları ve çevresel hassasiyetleriyle öne çıkan bölgede; Körfez Bölgesi ile Kuşadası, Didim, Bodrum, Marmaris ve Fethiye gibi kıyı yerleşimlerinde yaşanan çevresel, mekansal ve yönetsel sorunlar değerlendirildi.
Arslan: “Kıyı yönetimi çok boyutlu bir mesele haline geliyor”
Çalıştayın açılış konuşmasını yapan TBB Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Şengül Altan Arslan, kıyı kentlerinin ekonomik yaşamın, turizmin, ulaşımın, kültürel etkileşimin ve kamusal yaşamın yoğunlaştığı çok özel alanlar olduğunu belirtti.
Kıyı kentlerinin limanlardan turizme, sanayiden lojistiğe kadar pek çok faaliyetin iç içe geçtiği stratejik bölgeler olduğuna dikkati çeken Arslan, bu yoğun kullanımın kıyılar üzerindeki çevresel baskıyı artırdığını ve planlama, koruma ile yönetim süreçlerini daha karmaşık hale getirdiğini söyledi.
Kıyı kentlerinin bugün yalnızca doğal güzellikleriyle değil, iklim krizine karşı kırılganlıklarıyla da gündeme geldiğini vurgulayan Arslan, “Deniz seviyesindeki yükselme, kıyı erozyonu, deniz kirliliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve aşırı hava olayları; yerel yönetimlerin doğrudan gündeminde yer alıyor. Buna hızlı kentleşme, turizm baskısı ve kamusal alan ihtiyacı da eklendiğinde, kıyı yönetimi çok boyutlu bir mesele haline geliyor.” dedi.
Arslan: “Kıyıları korumak gelecek kuşakların yaşam hakkını da gözetmektir”
Kıyıların kentlilerin nefes aldığı ve kent ile deniz arasındaki ilişkinin kurulduğu önemli kamusal yaşam alanları olduğunu kaydeden Arslan, kıyıları korumanın yalnızca çevresel değil, aynı zamanda kent hakkı ve kamusal erişim açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
TBB’nin kıyı yönetimini çevresel bir başlık olmanın ötesinde afet yönetimi, ekonomik kalkınma, sosyal yaşam ve yerel yönetişim boyutlarıyla ele alınması gereken stratejik bir alan olarak değerlendirdiğini belirten Arslan, “Kıyılar yalnızca belediyelerin değil, kent yaşamının, ekolojik dengenin ve gelecek kuşakların ortak meselesidir. Kıyıları korumak, yalnızca bugünün değil, gelecek kuşakların yaşam hakkını da gözetmektir.” dedi.
Yıldır: “Sürdürülebilirliğin içini doldurmalıyız”
İzmir Büyükşehir Belediyesi 1. Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır da açılışta yaptığı konuşmada, sürdürülebilirlik kavramının günümüzde en fazla tartışılması ve üzerinde düşünülmesi gereken konuların başında olduğuna dikkati çekti.
Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin büyük ölçüde insan faaliyetlerinden kaynaklandığını ifade eden Yıldır, bu durumun yalnızca gelecek kuşakları değil, bugünün toplumlarını da doğrudan ilgilendirdiğini söyledi.
Yıldır: “Kıyılarımız küresel ısınmadan en hızlı etkilenecek bölgelerin başında geliyor”
Akdeniz Havzası ve Türkiye kıyılarının küresel ısınmadan en çok ve en hızlı etkilenecek bölgeler arasında yer aldığını ifade eden Yıldır, deniz seviyesindeki yükselme, kıyı erozyonu ve ani taşkınlar gibi risklerin kıyı kentleri açısından önemli tehditler oluşturduğunu dile getirdi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak kıyı alanlarında rant baskısına karşı bir yaklaşım benimsediklerini ve imar konularında hassasiyet göstermeye çalıştıklarını belirten Yıldır, sürdürülebilirlik anlayışının somut uygulamalarla desteklenmesi gerektiğini anlattı. Çalıştayın, sürdürülebilirlik kavramının içinin nasıl doldurulabileceğine ilişkin yararlı sonuçlar ortaya koyacağına inandığını belirten Yıldır, içinde bulunulan dönemin çok sayıda risk barındırdığını ve bu risklerin sürekli hatırlatılması gerektiğini vurguladı.
Güler: “Kıyılar kamusaldır”
Çalıştayda, TBB Kıyı Kentleri Komisyonu Üyesi ve İzmir Deniz İşletmeciliği Nakliye ve Turizm Tic. A.Ş. (İZDENİZ) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Işıkhan Güler tarafından kıyı kentlerine ilişkin çerçeve sunum gerçekleştirildi.
Kentlerin geleceğini, kamusal yaşamı, doğayı, insanın kent ve denizle kurduğu ilişkiyi aktaran Güler, “Kıyılar toplumundur, kıyılar kamusaldır, kıyılar gelecek kuşakların ortak mirasıdır.” ifadelerini kullandı.
Kıyı kentlerinde yaşanan temel sorunun denize ulaşamamak olduğunu belirten Güler, “Sahiller giderek yüksek duvarların, özel işletmelerin ve erişimi kısıtlayan yapıların arasında sıkışıyor. O nedenle kıyı meselesi yalnızca teknik planlama konusu olmaktan çıkıyor. Bu mesele aynı zamanda kamusal bir hak meselesi, bir kent hakkı meselesi, bir demokrasi meselesi haline dönüşüyor.” dedi.
Uzmanlar Ege Bölgesi’nin kıyı sorunlarını değerlendirdi
Program kapsamında Şehir Plancısı Remzi Sönmez, “İzmir İli Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetim ve Planlama Projesi 2012” başlıklı sunumunda İzmir’in kıyı yönetimi deneyimlerini paylaştı.
TBB Uzmanı Ayhan Erdoğan ise “Belediyelerin Kıyı Alanlarına Yönelik Yetki ve Sorumlulukları, Yasal Kurumsal Yapı” başlıklı sunumunda mevcut mevzuat ve kurumsal çerçeveyi değerlendirildi. İzmir Planlama Ajansı Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu da “Kamusal Altyapılar Olarak Kıyılar: Mekansal Dinamikler, Kamusal Kullanım ve Gelecek Perspektifleri” başlıklı sunumuyla kıyı alanlarının kamusal kullanım boyutunu ele aldı.
Dört tematik atölye düzenlendi
Çalıştayda katılımcılar, “Kamusal Kullanım”, “Ekoloji ve Dayanıklılık”, “Planlama ve Yönetişim” ile “Mavi Ekonomi” başlıklı dört ayrı atölyede bir araya geldi. Atölyelerde kıyıya erişim, çevresel sürdürülebilirlik, iklim değişikliğine uyum, planlama süreçleri ve mavi ekonomi başlıkları altında değerlendirmeler yapılırken, çözüm ve politika önerileri ele alındı.
Kıyı Kentleri Politika Belgesi hazırlanacak
TBB Kıyı Kentleri Komisyonu tarafından yürütülen bölgesel toplantı sürecinin ilk ayağı 25 Mart tarihinde Mersin Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde Akdeniz Bölgesi belediyelerinin katılımıyla gerçekleştirilmişti.
Komisyon çalışmaları kapsamında Karadeniz Bölgesi belediyelerine yönelik üçüncü bölge toplantısının Trabzon’da Ortahisar Belediyesinin ev sahipliğinde yapılması planlanırken, diğer kıyı bölgelerinde de benzer bölgesel toplantıların düzenlenmesi öngörülüyor.
Bölgesel toplantılardan elde edilen çıktıların, TBB tarafından hazırlanacak “Kıyı Kentleri Yerel Yönetim Politika Belgesi”ne katkı sunması ve kıyı alanlarına ilişkin yerel yönetim politika çerçevesinin oluşturulmasına temel oluşturması hedefleniyor.
