Dünyanın giderek hızlanan şekilde ısı biriktirdiğini ve küresel sıcaklık artışının 2025’te sanayi öncesi dönem ortalamasına göre 1,37 dereceye ulaştığını tespit eden bilim insanları, bu seviyenin yaklaşık 4 yıl içinde 1,5 dereceyi aşabileceğini öngörüyor. Dünya çapında 17 ülkedeki 56 kurumdan 70’in üzerinde bilim insanı tarafından hazırlanan ve Avrupa Komisyonu adına Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) tarafından yürütülen Küresel İklim Değişikliği Göstergeleri raporunun temel bulguları Earth System Science Data dergisinde yayımlandı. Rapora göre, tüm iklim sistemi hızla ısınmaya devam ediyor. İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliği nedeniyle küresel sıcaklık artışı 2025’te sanayi öncesi dönem olan 1850-1900 yılları ortalamasının 1,37 derece üzerine çıktı.
Geçen yılki ısınma hızı kayıtlardaki en yüksek seviye olurken, küresel sıcaklık artışı 2016-2025 döneminde 1,26 derece olarak ölçüldü. Hızlanan ısınmada sera gazı emisyonlarındaki sert yükseliş etkili oluyor. Büyük ölçüde fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanan sera gazı emisyonları 2024’te 56,8 milyar ton karbondioksit eş değeriyle tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Rapordaki bulgular ayrıca 2025’in kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl olduğunu teyit etti. Paris Anlaşması kapsamında küresel sıcaklık artışının yüzyıl sonunda 1,5 dereceyle sınırlandırılması hedefleniyor ancak bulgular bu eşiğin aşılma riskinin arttığını ortaya koyuyor. Küresel sıcaklık artışını sınırlandırmak için ülkelerin 2030’a kadar karbonsuzlaşma çabalarını büyük ölçüde artırması gerekiyor.
Son On Yıldaki Isınmanın Tek Sorumlusu İnsan Faaliyetleri
C3S İklim Stratejik Lideri Samantha Burgess, son 10 yıldaki ısınmanın neredeyse tamamının insan faaliyetlerinden kaynaklandığını belirterek, bunun geçim kaynakları ve ekosistemler üzerindeki etkilerinin halihazırda hissedildiğini vurguladı. İngiltere Meteoroloji Ofisi Uzmanı Matt Palmer da dünyadaki sera gazı salımının her zamankinden daha yüksek olduğuna işaret ederek, bu durumun atmosferde daha fazla ısı hapsedilmesine yol açtığını değerlendirdi. Güney Kore Pusan Ulusal Üniversitesi’nden Profesör June-Yi Lee, denizel sıcak hava dalgalarının yaşandığı gün sayısının, 1991 ve 2025 yılları arasında dünya genelinde üç katından fazla arttığını dile getirdi. Lee, bu olayların deniz ekosistemlerine zarar verirken gıda üretimini, ekonomileri, kıyı koruma sistemlerini, asitlik ve oksijen seviyelerini bozduğunu ve karalardaki aşırı hava olaylarını şiddetlendirdiğini ekledi.
Hollanda Kraliyet Deniz Araştırmaları Enstitüsü Araştırma Lideri Aimee Slangen ise deniz seviyesindeki rekor artışa dikkati çekti. Slangen, “2025’te küresel deniz seviyesi, 1901’den beri toplam 23 santimetrelik yükselişle yeni bir rekora ulaştı. Bu yükseliş yılda yaklaşık 1,8 milimetrelik bir hızla gerçekleşiyor ve bu hız giderek artıyor. Bu küçük bir değişim gibi görünebilir, ancak bu düzeydeki bir yükseliş bile dünyanın birçok alçak kıyı bölgesinde kıyı taşkınlarını artırıyor, geçim kaynaklarına ve ekosistemlere zarar veriyor” diyerek tehlikenin boyutunu özetledi.
