Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, TOKİ aracılığıyla yürütülecek yeni projeyi kamuoyuna duyurdu. 5’i deprem bölgesi olmak üzere toplam 64 ilde yaklaşık 20 bin konutun kurasız ve açık satış yöntemiyle satışa sunulacağı açıklandı. Başlangıç fiyatının 2 milyon 100 bin TL, en düşük taksit tutarının ise 18 bin TL olarak belirlendiği projede, İstanbul’a özel bir parantez açıldı. Eylül ayında İstanbul’un her iki yakasında toplam 15 bin konutun piyasa fiyatının altında kiralanacağı belirtilirken, kiralık konutlarda oturma süresinin 3 yılla sınırlandırılması dikkat çekti.
Taksit Yükü ve Hane Geliri Arasındaki Uçurum
Açıklanan finansal tablo, güncel ekonomik verilerle karşılaştırıldığında barınma maliyetindeki zorlukları ortaya koyuyor. Uluslararası standartlara göre barınma giderinin hane gelirinin yüzde 30’unu aşmaması gerekirken, 18 bin TL’lik en düşük taksit için aylık net gelirin en az 60 bin TL olması gerekiyor. Bu rakam Ankara’da 21 bin 400 TL taksit için 71 bin 333 TL’ye, Hatay gibi deprem bölgelerinde ise 27 bin TL taksit için 90 bin TL asgari gelire ulaşıyor. TÜİK’in 2025 verilerine göre ücretli kesimin aylık ortalama gelirinin 31 bin 587 TL, asgari ücretin ise 28 bin 75 TL olduğu düşünüldüğünde, taksitlerin hane bütçesini zorlayacağı öngörülüyor.
Geçim Maliyetleri ve Gelir Dağılımındaki Adaletsizlik
Türkiye’deki gelir adaletsizliği, Gini katsayısının 0,410’a yükselmesiyle derinleşiyor. En yüksek gelire sahip yüzde 20’lik kesim gelirin yaklaşık yarısını alırken, alt gelir grubunun payı yüzde 6,4’te kalıyor. TÜRK-İŞ’in Mayıs 2026 verileriyle kıyaslandığında, 35 bin 174 TL olan açlık sınırının asgari ücretin üzerinde olduğu görülüyor. 18 bin TL taksit ödeyen bir asgari ücretlinin elinde kalan 10 bin 75 TL, bekâr bir çalışanın 45 bin 488 TL olan aylık asgari geçim maliyetinin çok uzağında kalıyor. Peşin ödeme indirimleri sunulsa da 525 bin TL ile 1 milyon 50 bin TL arasında değişen nakit ihtiyacı, dar gelirli için erişimi zorlaştırıyor.
Taksit Artışları ve Mülkiyet Oranındaki Düşüş
TOKİ taksitlerinin yılda iki kez memur maaş artış oranına göre güncellenmesi, borç yükünün zamanla katlanması riskini taşıyor. 2026’nın ilk yarısındaki yüzde 15,57’lik artış oranı baz alındığında, 18 bin TL’lik taksitlerin dört yıl içinde 54 bin 900 TL seviyesine çıkma ihtimali bulunuyor. Bu durum, Türkiye genelinde ev sahipliği oranının yüzde 56,1’e gerilediği, kiracı oranının ise yüzde 28’e yükseldiği bir dönemde yaşanıyor. 20 bin konutluk bu yeni arzın, milyonlarca kiracının bulunduğu İstanbul gibi büyükşehirlerde fiyatları ne yönde etkileyeceği ve hedeflenen kitleye ne ölçüde ulaşacağı ekonomi çevrelerince tartışılmaya devam ediyor.
