Yaz aylarının gelmesiyle birlikte açık alanlarda kene temas vakalarında artış yaşanıyor. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına yönelik uyarılarda bulunan uzmanlar, kene tutunması karşısında paniğe kapılmadan bilinçli hareket etmenin hayati önem taşıdığını vurguluyor.
Kene teması veya tutunmasıyla bulaşan KKKA, sadece kenelerden değil; enfekte hayvanların ve hasta kişilerin kan ya da vücut sıvılarıyla doğrudan temas yoluyla da insana geçebiliyor. Hastalık kimi durumlarda hiçbir belirti göstermeden atlatılabilirken, bazı vakalarda ise ciddi organ hasarlarına ve can kayıplarına yol açabilen ağır bir enfeksiyon tablosuna dönüşebiliyor.
Keneyi Çıkarırken Çıplak Elle Dokunmayın
Kenelerin en çok kırsal alanlar, otluk ve çalılık bölgeler, orman kenarları, tarlalar, piknik alanları ve hayvancılık yapılan ortamlarda barındığını belirten uzmanlar, vücuda kene tutunması durumunda izlenmesi gereken adımları şu şekilde sıralıyor:
-
Zaman Yarışı: Kene vücutta ne kadar uzun süre kalırsa, virüs bulaşma riski ve hastalığın şiddeti o kadar artıyor. Bu yüzden en kısa sürede müdahale edilmeli.
-
İnce Uçlu Cımbız Kullanımı: Müdahale sırasında çıplak elle kesinlikle temas edilmemeli. İnce uçlu bir cımbız yardımıyla, cilde en yakın noktadan kenenin başı tutulmalı.
-
Sabit Kuvvet: Cımbızla çok yüklenmeden, ezmeden ve gövdesini patlatmadan sabit bir kuvvetle kene yukarı doğru çekilerek çıkarılmalı.
-
Alternatif Malzemeler: Eğer cımbız yoksa çıplak el yerine koruyucu bir poşet, eldiven veya temiz bir bez yardımıyla kene vücuttan uzaklaştırılmalı.
Kene Üzerine Kolonya Dökmek Virüs Salınımını Artırıyor
Halk arasında kulaktan kulağa yayılan ve kenenin kendi kendine bırakmasını sağlamak amacıyla yapılan birçok yöntemin aslında çok büyük birer hata olduğu vurgulandı.
Kesinlikle Yapılmaması Gerekenler: Kenenin üzerine kolonya, alkol, gaz yağı dökmek; sigara, tütün veya kızgın kibrit basmak kenenin kusmasına neden olur. Kene panikle tüm vücut sıvısını ve taşıdığı virüsü doğrudan insanın kan sistemine salar. Bu da hastalık riskini en üst seviyeye çıkarır.
Kırsal Dönüşü “Ayna Karşısında” Vücut Tarama Listesi
Özellikle tarla, bağ, bahçe ve piknik dönüşlerinde hem yetişkinlerin hem de çocukların ayna karşısında detaylı bir vücut kontrolü yapması gerekiyor. Kenelerin sıklıkla gizlendiği ve gözden kaçabildiği kritik bölgeler şunlardır:
-
Kulak arkası ve içi
-
Koltuk altları
-
Kasık bölgesi
-
Diz arkasındaki kıvrımlar
-
Saçlı deri içi ve ense
Kene açısından riskli alanlara giderken açık renkli (kenenin fark edilmesini kolaylaştıran) ve vücudu olabildiğince kapatan kıyafetlerin tercih edilmesi, paçaların çorap içine sokulması gibi basit önlemler büyük koruma sağlıyor.
Çıkarıldıktan Sonraki 10 Günlük Takip Süreci Çok Kritik
Kene başarılı ve sağlıklı bir şekilde vücuttan uzaklaştırılsa bile süreç hemen bitmiyor. Kişinin kendisini veya çocuğunu 10 gün boyunca yakından gözlemlemesi gerekiyor.
Bu süre zarfında; ateş, halsizlik, ani iştahsızlık, şiddetli kas ve baş ağrısı, ishal, bulantı veya kusma gibi belirtilerden herhangi biri ortaya çıkarsa, hiç vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması ve kene teması öyküsünün hekime mutlaka bildirilmesi hayati önem taşıyor.
