Amerika Birleşik Devletleri Senatosu, 2027 mali yılı savunma politikasını şekillendirecek 1,15 trilyon dolarlık yasa tasarısını oylamada takılarak ilerletmeyi başaramadı. Muhalefetteki Demokrat senatörlerin blok olarak karşı çıktığı usul oylamasında 50 senatör kabul oyu verirken, 46 senatör ise ret oyu kullandı.
Tasarı üzerindeki genel görüşmelerin resmen başlayabilmesi için 100 sandalyeli Senato genel kurulunda en az 60 oy sınırına ulaşılması yasal bir zorunluluktu. Dört senatörün katılmadığı oylamada, ordu harcamalarını belirleyen dev paket henüz yolun başındaki ilk kritik virajda takılmış oldu.
Demokratlar, Amerika Birleşik Devletleri ordusunun İran’a yönelik düzenlediği operasyonların Kongre tarafından resmi olarak onaylanmadığını belirtiyor. Parti kurmayları, mevcut tasarıya onay vermelerinin bu askeri gerilime dolaylı bir siyasi destek olarak algılanmasından endişe duyuyor.
Kritik Eşik Aşılamadı
Senato, S.4784 numaralı savunma bütçesi yasasının genel kurulda tartışılmaya açılması amacıyla 14 Temmuz’da usul oylaması gerçekleştirdi. Oylamadan çıkan 50’ye 46’lık sonuç, tasarının ilerlemesi için gerekli olan beşte üçlük çoğunluk sınırının gerisinde kaldı.
Cumhuriyetçi üyelerin ezici çoğunluğu tasarının önünün açılması yönünde oy kullandı. Senato Çoğunluk Lideri John Thune ise tasarıya karşı olduğundan değil, ilerleyen süreçte oylamanın tekrarlanmasını sağlayacak prosedür hakkını korumak için hayır oyu vermeyi tercih etti.
John Fetterman, Jim Justice, Mitch McConnell ve Alex Padilla oylamaya katılmayan isimler oldu. Demokratlar ile onlarla ortak hareket eden bağımsız senatörlerin neredeyse tamamı tasarının oylanmasına karşı bir duruş sergiledi.
Senato’da alınan bu sonuç devasa tasarının tamamen rafa kalktığı anlamına gelmiyor. Cumhuriyetçi çoğunluk önümüzdeki günlerde oylamayı tekrarlayabilir ya da Demokratların talepleri doğrultusunda metin üzerinde müzakerelere başlayabilir.
Ortadoğu Operasyonları Bütçeyi Böldü
Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail ordularının İran hedeflerine yönelik operasyonları 28 Şubat’ta başlamıştı. Demokrat siyasetçiler, Trump yönetiminin harekat öncesinde yasal olarak Kongre yetkisine başvurmamasına ve stratejik hedefler hakkında şeffaf bilgi paylaşmamasına sert tepki gösteriyor.
Demokrat Senato Lideri Chuck Schumer, hükümetin net bir strateji, onaylı yetki ve çıkış planı olmadan çatışmaya girdiğini savundu. Schumer, mevcut askeri koşullar altında 1,15 trilyon dolarlık harcama paketine kesinlikle geçit vermeyeceklerini açıkladı.
Demokratların bu muhalefeti yalnızca genel kurul salonuyla sınırlı kalmadı. Silahlı Hizmetler Komitesi’ndeki dokuz Demokrat üye de geçtiğimiz ay yapılan ön oylamalarda taslak metnin aleyhinde oy kullanmıştı.
Parti içindeki bu güçlü direnç, onlarca yıldır iki partinin uzlaşısıyla sorunsuz geçen savunma yasası geleneğinde derin bir çatlak oluşturdu. İran savaşı, Pentagon bütçesi ile başkanın savaş yetkileri tartışmasını aynı potada birleştirdi.
Toplam Bütçe Talebi Rekor Seviyede
Hazırlanan savunma yetkilendirme tasarısı, yeni mali yılda 1,15 trilyon dolarlık askeri harcama tavanı belirliyor. Trump yönetimi buna ek olarak, bütçe uzlaştırma mekanizması üzerinden 350 milyar dolarlık ayrı bir askeri kaynak daha talep ediyor.
İki ayrı kalemin birleşmesiyle savunma odaklı toplam talep 1,5 trilyon dolar seviyesine ulaşıyor. Uzlaştırma yöntemi, ek ödeneğin Senato’da Demokratların onayına ihtiyaç duyulmadan, basit çoğunlukla yasalaşmasının önünü açabilir.
Demokratlar, ülke içindeki sosyal yardım programlarında kesintiler sürerken askeri bütçenin rekor seviyelere taşınmasını kabul edilemez buluyor. Muhalefet, İran operasyonlarının devlete olan gerçek faturasının detaylarıyla açıklanmasını istiyor.
Cumhuriyetçiler ise bu devasa finansman paketinin ordunun caydırıcılık kapasitesi için elzem olduğunu savunuyor. John Thune, hazırlanan bütçenin süregelen askeri operasyonların yanı sıra gelecekteki potansiyel güvenlik tehditlerine karşı ülkeyi koruyacağını belirtti.
Askeri Yatırımlar Ve Personel Hakları
Savunma tasarısı; Pentagon’un satın alacağı savaş gemisi, jet ve füze sistemlerinin miktarından, orduda görev yapacak aktif asker sayısına kadar her şeyi belirliyor. Personel maaş zamları, askeri lojman projeleri ve nükleer güvenlik harcamaları da pakette bulunuyor.
Bu yasa, doğrudan nakit çıkışı sağlayan bir ödenek yasası özelliği taşımıyor. Kongre bu tasarıyla savunma politikalarını ve harcama limitlerini çiziyor; bu kaynakların fiilen kullanılabilmesi için bütçe komisyonlarının ödenek yasalarını onaylaması gerekiyor.
Görüşmelerin gecikmesi Pentagon’un günlük harcamalarını hemen durdurmayacak olsa da yeni nesil silah programlarını, personel reformlarını ve gelecek yılın yatırım takvimini belirsizliğe sürükleme riski taşıyor.
Savunma sanayi üreticileri açısından gemi, havacılık, füze ve mühimmat siparişlerinin hacmi büyük önem arz ediyor. Meclis çatısı altındaki pazarlıkların uzaması, şirketlerin üretim takvimlerini ve milyar dolarlık sözleşmelerini doğrudan etkileyebilir.
Altmış Yıllık Gelenek Zorlanıyor
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası, Washington koridorlarında her yıl mutlaka yasalaşması gereken nadir büyük mevzuatlardan biri kabul ediliyor. Bu önemli tasarı, 60 yılı aşkın süredir kesintisiz şekilde onaylanıyor.
İran operasyonları nedeniyle yaşanan tıkanıklık, tasarının yeni mali yıl başlamadan önce tamamen çıkmaza gireceği anlamına gelmiyor. Senato ve Temsilciler Meclisi bu süreçte kendi taslak bütçelerini oluşturuyor.
İki meclisin Silahlı Hizmetler komiteleri daha sonra bir araya gelerek ortak bir uzlaşı metni hazırlıyor. Ortaya çıkan bu nihai bütçe tasarısının her iki kanatta da oylanarak kabul edilmesi gerekiyor.
Kongre’de onaylanan ortak metin daha sonra imzalanması için Beyaz Saray’a gönderilecek. Trump’ın önünde bu yasayı onaylama veya veto yetkisini kullanarak geri gönderme seçenekleri bulunacak.
Finans Piyasaları Gelişmeleri İzliyor
Senato yönetiminin bu devasa savunma tasarısını ne zaman yeniden gündeme alıp oylayacağı henüz kesinleşmedi. Cumhuriyetçilerin 60 oy sınırını aşabilmesi için Demokrat senatörleri ikna etmesi veya taslakta revizyona gitmesi gerekiyor.
Ekonomik piyasalar, savunma tasarısının yanı sıra 350 milyar dolarlık ek ödenek talebinin akıbetini de yakından takip ediyor. Toplam savunma harcamalarının 1,5 trilyon dolara ulaşması, bütçe açığı ve kamu borç yükü tartışmalarını alevlendirebilir.
Savunma sektöründeki hisseler açısından sipariş miktarları, üretim teslimat süreleri ve yeni savunma projeleri belirleyici olacaktır. Tahvil piyasalarında ise bu devasa askeri harcamaların nasıl fonlanacağı ve yeni borçlanma ihtiyaçları izlenecektir.
Önümüzdeki dönemde siyasetin en sıcak başlığı yeni Senato oylamaları olacak.
