Yargı camiasında her yıl uygulanan adli tatil, yarın başlayacak. Mahkemelerde toplu izin kullanımını düzenleyen dönem boyunca yargı faaliyetleri tamamen durmayacak ancak dava ve duruşmaların önemli bir bölümü yeni adli yıla bırakılacak.
20 Temmuz’da başlayacak olan adli tatil, 31 Ağustos’ta sona erecek. Bu süreçte adliyelerde oluşturulan nöbetçi mahkemeler, tutuklu sanıkların bulunduğu dosyalar ile gecikmesinde sakınca bulunan acil işleri incelemeyi sürdürecek.
Tutukluluk değerlendirmeleri, koruma tedbirleri ve yasal sürelerin kaçırılması halinde hak kaybına yol açabilecek işlemler adli tatil döneminde de yürütülecek. Acil nitelik taşımayan hukuk, ceza ve idari yargı dosyalarının büyük bölümünde ise duruşma yapılmayacak.
Adli tatilin sona ermesinin ardından mahkemeler, 1 Eylül itibarıyla normal çalışma düzenine dönecek. Ertelenen dava ve duruşmalar da yeni adli yıl takvimi kapsamında görülmeye devam edecek.
Nöbetçi mahkemeler görev başında olacak
Adli tatil süresince adliyelerin kapıları tamamen kapanmayacak. Her adliyede belirlenen nöbetçi mahkemeler, özellikle kişi özgürlüğünü ilgilendiren ve bekletilmesi mümkün olmayan dosyaları ele alacak.
Tutuklu sanıkların yargılandığı davalar, tutukluluk durumuna yönelik itirazlar ve acil koruma kararları bu dönemde incelenebilecek. Bunun dışındaki dosyalarda ise duruşmalara genel olarak ara verilecek.
Mahkemeler tarafından daha önce adli tatil dönemine denk gelecek şekilde belirlenen bazı işlemler, dosyanın niteliğine göre sürdürülebilecek. Ancak rutin yargılama faaliyetlerinin önemli bölümü eylül ayına kadar bekleyecek.
Vatandaşların adli tatil sürecinde dava açma ve başvuru hakları devam edecek. Bununla birlikte yasal sürelerin nasıl işleyeceği, başvurunun türüne ve ilgili mevzuata göre değişiklik gösterebilecek.
Bu nedenle dava, itiraz veya başvuru süresi bulunan kişilerin, adli tatilin bütün yasal süreleri otomatik olarak durdurduğu düşüncesiyle hareket etmemesi gerekiyor. Acil işlemler ve süreye bağlı başvurular nöbetçi birimler üzerinden gerçekleştirilebilecek.
Yargıtay’da iki nöbetçi daire çalışacak
Adli tatil döneminde Yargıtay bünyesinde de nöbetçi heyetler görev yapacak. Yüksek mahkemede biri ceza, diğeri hukuk alanında olmak üzere iki nöbetçi daire çalışmalarını sürdürecek.
Nöbetçi ceza dairesi, öncelikli olarak tutuklu sanıkları ilgilendiren dosyaları inceleyecek. Kişi özgürlüğüyle doğrudan bağlantılı olan bu dosyaların bekletilmemesi amacıyla karar süreçleri adli tatilde de devam edecek.
Hukuk alanındaki nöbetçi daire ise mevzuatta belirtilen ve ertelenmesi mümkün olmayan işlere bakacak. Normal koşullarda diğer dairelerde yürütülen incelemelerin büyük bölümü, yeni adli yılın başlamasıyla yeniden gündeme alınacak.
Yargıtay’ın diğer dairelerinde rutin dosya incelemeleri sınırlı şekilde yürütülecek. Nöbetçi daireler dışında kalan birimlerde normal çalışma düzenine 1 Eylül’den sonra dönülecek.
Danıştay yalnızca acil talepleri inceleyecek
Yüksek yargı organlarından Danıştay da adli tatil döneminde nöbetçi heyetle çalışacak. Ancak nöbetçi heyetin görev alanı sınırlı tutulacak.
Danıştayda görev yapacak nöbetçi heyet, dosyalar hakkında esastan karar veremeyecek. Heyet yalnızca yürütmenin durdurulması talepleri gibi gecikmesi halinde telafisi güç veya imkânsız sonuçlar doğurabilecek başvuruları değerlendirecek.
İdari işlemlere karşı açılan davalarda talep edilen yürütmeyi durdurma kararları, işlemin uygulanmasının geçici olarak askıya alınmasını sağlayabiliyor. Bu nedenle acil nitelik taşıyan talepler adli tatil süresince de incelemeye açık olacak.
Dosyanın esasına ilişkin değerlendirmeler ise nöbetçi heyet tarafından yapılmayacak. Esas karar gerektiren davalar, adli tatilin bitmesinin ardından ilgili dairelerin normal çalışma düzenine dönmesiyle ele alınacak.
