Afrika Kalkınma Bankası, Çinli batarya üreticisi Gotion High-Tech öncülüğünde Fas’ta kurulacak Afrika’nın ilk batarya gigafabrikası için 100 milyon euro finansman sağlama kararı aldı. Elektrikli araç ekosistemi açısından stratejik önem taşıyan proje, kıtanın batarya üretiminde küresel tedarik zincirine entegre olmasını hedefliyor.
Yaklaşık 114 milyon dolara karşılık gelen krediyle desteklenecek yatırımın ilk aşaması için 1,3 milyar dolarlık kaynak ayrılırken, tesiste lityum demir fosfat (LFP) bataryaların katottan hücreye kadar tüm üretim süreçleri aynı çatı altında gerçekleştirilecek.
Finansman Paketi 241 Milyon Euroya Ulaşabilir
Afrika Kalkınma Bankası, sağladığı 100 milyon euroluk doğrudan kredinin yanı sıra uluslararası finans kuruluşlarından 141 milyon euroya kadar ilave kaynak temin etmeyi planlıyor. Banka, bu süreçte yetkilendirilmiş lider düzenleyici olarak görev üstlenecek.
Ek finansmanın da sağlanması halinde proje için oluşturulacak toplam finansman paketi 241 milyon euro seviyesine çıkacak. Kalan yatırım tutarının ise şirket öz kaynakları ve farklı finansman kanallarıyla karşılanması öngörülüyor.
Entegre Batarya Üretim Merkezi Kurulacak
Fas’ta hayata geçirilecek tesis, yalnızca batarya montajı yapan bir fabrika olmayacak. Projede batarya hücrelerinin yanı sıra katot ve anot üretimi de aynı üretim kompleksinde gerçekleştirilecek.
Bu yapı sayesinde ham maddeden nihai batarya hücresine kadar uzanan entegre bir üretim zinciri oluşturulacak. Böylece hem maliyet avantajı sağlanması hem de tedarik süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.
Üretim 20 GWh Kapasiteyle Başlayacak
Gotion High-Tech ile Fas hükümeti arasında daha önce imzalanan anlaşmaya göre fabrikanın ilk etapta yıllık 20 gigavatsaat üretim kapasitesine sahip olması planlanıyor.
Şirket, ilerleyen yıllarda kapasiteyi 100 gigavatsaate çıkarmayı hedefliyor. Bu genişleme gerçekleşirse toplam yatırım büyüklüğünün yaklaşık 6,5 milyar dolara ulaşabileceği belirtiliyor.
İlk açıklanan takvimde üretimin 2026’nın üçüncü çeyreğinde başlaması öngörülürken, son finansman duyurusunda açılış tarihine ilişkin güncel bir bilgi paylaşılmadı.
Avrupa Pazarı İçin Stratejik Üretim Üssü
Gigafabrikada üretilecek batarya hücreleri, katotlar ve anotların büyük bölümünün Avrupa pazarına ihraç edilmesi planlanıyor. Fas’ın Avrupa’ya yakın coğrafi konumu, Asya merkezli üreticilere kıyasla daha kısa teslimat süreleri ve daha düşük lojistik maliyetleri sunuyor.
Elektrikli araçlar ile enerji depolama sistemlerinde yaygın olarak kullanılan lityum demir fosfat bataryalar; düşük maliyet, uzun kullanım ömrü ve yüksek güvenlik özellikleri sayesinde küresel pazarda hızla yaygınlaşıyor.
Fas Otomotiv Sanayisini Güçlendirecek
Renault ve Stellantis’in üretim tesislerine ev sahipliği yapan Fas, son yıllarda otomotiv sektöründe önemli bir üretim merkezi haline geldi. Ülkedeki yıllık araç üretim kapasitesi yaklaşık 700 bin seviyesinde bulunurken, otomotiv ihracatı 2023 yılında yüzde 27 artışla 14 milyar dolara ulaştı.
Batarya hücresi, katot ve anot üretiminin yerel olarak gerçekleştirilmesiyle elektrikli araç üretim zincirinin önemli bölümlerinin ülkede oluşturulması hedefleniyor. Fas yönetimi de elektrikli araç dönüşümü sürecinde otomotiv sektöründeki yaklaşık 220 bin kişilik istihdamı korumayı amaçlıyor.
Türkiye Açısından Rekabeti Artırabilir
Fas’ta kurulacak entegre batarya üretim tesisi, Avrupa otomotiv sanayisine yakın üretim merkezleri arasındaki rekabeti artırabilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre batarya üretiminde yalnızca fabrika kapasitesi değil; enerji maliyetleri, ham madde tedariki, liman altyapısı, ticaret anlaşmaları ve otomotiv üreticileriyle yapılacak uzun vadeli tedarik sözleşmeleri de rekabet gücünü belirleyen temel unsurlar olacak.
Önümüzdeki dönemde projenin 141 milyon euroluk ek finansmanının tamamlanması, üretime başlangıç tarihi, Avrupa’daki otomotiv üreticileriyle yapılacak tedarik anlaşmaları ve 100 gigavatsaatlik kapasite hedefinin takvimi sektör tarafından yakından takip edilecek.
