Avrupa’nın ortak savunma vizyonuna vurulan son darbe, iki dev uçak üreticisi arasındaki iplerin tamamen kopmasıyla gün yüzüne çıktı. Dassault Aviation Üst Yöneticisi, Airbus’ın kendilerini çok uluslu insansız hava aracı programından uzaklaştırmak için aktif bir çaba içinde olduğunu açıkladı. Yaşanan bu son gelişme, zaten geleceği tartışmalı olan yeni nesil ortak savaş uçağı projesindeki fikir ayrılıklarına bir yenisini ekleyerek, havacılık sektöründeki mevcut krizi tırmandırdı. Reuters tarafından daha önce gündeme getirilen tazminat taleplerinin ardından, konuya ilişkin sessizliğini koruyan Airbus ise süregelen gerilim hakkında resmi bir yorum yapmaktan kaçındı.
Operasyonel İlişkiler Tamamen Koptu
Gecikmeleriyle gündemden düşmeyen askeri gözetleme programının geleceğine dair Senato bünyesindeki bir komisyonda konuşan Dassault Aviation CEO’su Eric Trappier, iç çatışmayı net bir dille doğruladı. Karşılaştıkları durumu son derece yalın bir şekilde özetleyen Trappier, Airbus yöneticilerinin açıkça kendilerine programı terk etmeleri yönünde baskı yaptığını belirtti. Bu tek taraflı dayatmayı kesinlikle kabul etmediklerini ve hukuki haklarını aradıklarını vurgulayan deneyimli yönetici, endüstriyel düzeydeki bağların tamamen kopması nedeniyle şu an için projenin gelecekteki aşamaları hakkında daha detaylı bir bilgi vermenin imkansız olduğunu sözlerine ekledi.
Fransa’nın Kararı Dengeleri Değiştirdi
Sektör analizcilerine göre taraflar arasındaki bu büyük uyuşmazlığın temelinde, Fransa’nın savunma bütçesindeki stratejik yön değişimi yatıyor. Amerika Birleşik Devletleri üretimi Reaper platformlarına alternatif olarak planlanan insansız hava aracına yönelik siparişlerin Paris tarafından geçici olarak dondurulması, üretim dengelerini altüst etti. Bu hamle sonrasında, Dassault şirketinin dev projeden almayı hedeflediği endüstriyel iş hacminin ve finansal payın ciddi şekilde tırpanlandığı belirtiliyor.
Bürokrasi Ve Gecikmeler Projeyi Çıkmaza Soktu
Avrupa’nın dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla 2015 yılında Fransa, Almanya, İtalya ve İspanya ortaklığıyla başlatılan 7 milyar euroluk proje, idari ve teknik engeller nedeniyle adeta bir sorunlar yumağına dönüştü. Airbus Defence and Space ana yükleniciliğinde yürütülen ve toplam 60 adet hava aracının imalatını kapsayan program, salgın dönemi ve ortak ülkelerin birbirinden farklı operasyonel talepleri sebebiyle sürekli ertelendi. İlk uçuş tarihi 2027 yılına kaydırılırken, teslimatların 2030’u bulacağı öngörülüyor. Sivil hava sahası entegrasyonu için aşırı büyük ve karmaşık tasarlanan sistem, maliyetlerin katlanmasına yol açarak sivil ve askeri çevrelerin sert eleştirilerine hedef olmaya devam ediyor.
