Avrupa’da etkisini artıran aşırı sıcaklıklar, ulaşım altyapısında yeni önlemlerin alınmasını zorunlu hale getirdi. Onlarca yıl önce daha dar sıcaklık aralıklarına göre inşa edilen yollar ve demiryolları; daha uzun, sık ve şiddetli yaşanan sıcak hava dalgaları karşısında yetersiz kalıyor. Batı Avrupa’da sıcaklıkların 15 Temmuz’da mevsim normallerinin 5,5 derece üzerine çıkmasıyla birlikte ülkeler eriyen asfalt, genleşen raylar ve bozulan enerji sistemlerine karşı beyaz boya, su soğutma, drone ve yapay zekâ destekli sensörler gibi yöntemlere başvurmaya başladı.
Pistlere Binlerce Litre Su Ve Raylara Beyaz Boya Uygulaması
Norveç’in Oslo Havalimanı’nda sıcaklığın 30 dereceye yaklaşması üzerine itfaiye ekipleri, asfaltın uçak ağırlığı altında yumuşamasını ve hasar görmesini engellemek amacıyla pistin kritik bölümlerine yaklaşık 9 bin litre su sıktı. Havalimanı işleticisi Avinor, aynı zamanda aşırı sıcaklara dayanıklı yeni bir asfalt türünü test ettiğini açıkladı. İsveç’te ise Stockholm ulaşım idaresi, rayların güneş ışığını daha az emmesi, genleşmesi ve şekil değiştirmesini önlemek adına metro hattının belirli kısımlarını beyaza boyadı. Yaklaşık 10 bin 300 dolara mal olan bu düşük maliyetli uygulama, tüm ağı yenilemeden hızlı bir koruma sağladı.
Demiryollarında Rötarlar Artıyor Ve Altyapı Yatırımları Hız Kazanıyor
Avrupa Birliği raporlarına göre demiryolu yöneticilerinin yüzde 70’inden fazlası aşırı hava olaylarına bağlı aksaklıkların arttığını belirtti. 2015-2024 yılları arasında hava koşulları nedeniyle yaşanan kesintilerin toplam süresi, Avrupa genelinde 1 ila 3 yıllık demiryolu hizmetine denk geldi. Özellikle dar sıcaklık aralıklarına göre inşa edilen İngiltere ve Kuzey Avrupa ülkelerinde sorunlar daha belirgin hissediliyor. İngiltere’nin altyapı şirketi Network Rail, ağı aşırı hava koşullarına karşı güçlendirmek için 2024-2029 döneminde 2,6 milyar sterlinlik (3,5 milyar dolar) yatırım yapmayı planlıyor.
Arıza Tespiti İçin Drone Ve Yapay Zekâ Teknolojileri Devrede
Hat deformasyonlarını ve arızaları hızla tespit etmek isteyen demiryolu işletmeleri, drone ve yapay zekâ sistemlerinden faydalanıyor. Sensörler rayların sıcaklık ile hareketini anlık takip ederken, drone görüntüleri geniş hatların kısa sürede denetlenmesini sağlıyor. Yapay zekâ ise verilerdeki olağan dışı değişimleri saptayarak bakım ekiplerini doğrudan riskli alanlara yönlendiriyor. Teknolojik çözümler bakım süresini kısaltsa da rayların ve sinyalizasyon altyapısının tamamen sıcağa dayanıklı hale getirilmesi yüksek maliyetler gerektiriyor.
Kuzey Avrupa Yeni Asfalt Karışımlarına Ve İklim Planlarına Geçiyor
Geleneksel olarak donma ve çözülmeye karşı asfalt kullanan Kuzey Avrupa ülkeleri, artık İspanya gibi sıcak iklimlere dayanıklı malzeme standartlarına yöneliyor. Norveç Karayolları İdaresi yeni projeleri gelecekteki iklim şartlarına göre tasarlayacağını açıklarken, Paris toplu taşıma işletmesi RATP yıl sonuna kadar iklim uyum planı hazırlıyor. Avrupalı üreticiler ise 50 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda çalışan Riyad Metrosu ve Dubai tramvayı gibi Orta Doğu projelerinde kullanılan klima, elektrik ve malzeme standartlarını incelemeye aldı.
Aşırı Hava Koşulları Euro Bölgesi Ekonomisini Tehdit Ediyor
Merkez bankalarının 2025 yılında yaptığı çalışmalara göre; sıcak hava dalgaları, kuraklık ve seller gibi aşırı olayların Euro Bölgesi ekonomisini 2030 yılına kadar yüzde 4,7 oranında küçültebileceği öngörülüyor. Ulaşım hatlarındaki kesintiler lojistik maliyetlerini yükseltirken, enerji şebekelerindeki arızalar üretim kayıplarına yol açıyor. Avrupa ülkelerinin önümüzdeki dönemdeki ana gündemini sıcağa dayanıklı asfalt ve ray yatırımları, yapay zekâlı denetim sistemleri ve güncellenen mühendislik standartları oluşturacak.
