Birleşik Krallık’ın Eylül 2026’da Kenya’da gerçekleştirmeyi planladığı askeri eğitim tatbikatı, iki ülke arasında İngiliz askerlerinin hukuki statüsü ve yargı yetkisine ilişkin yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle iptal edildi. Karar, uzun yıllardır devam eden savunma iş birliğinde yaşanan gerilimleri yeniden gündeme taşıdı.
Savunma Anlaşması Üzerindeki Anlaşmazlık Tatbikatı Durdurdu
Al Jazeera’nın haberine göre, Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, iki ülke arasındaki savunma anlaşmalarına ilişkin gerekli resmi onayların alınamaması nedeniyle Eylül 2026’da yapılması planlanan askeri eğitim faaliyetini iptal etti.
Anlaşmazlığın merkezinde, İngiliz askerlerinin Kenya’daki faaliyetlerini düzenleyen İngiltere-Kenya Savunma İş Birliği Anlaşması yer alıyor. Söz konusu anlaşma; ortak eğitim faaliyetleri, adli soruşturmalar ve yabancı askeri personel üzerindeki yargı yetkisi gibi başlıkları kapsıyor.
BATUK Yeniden Tartışma Konusu Oldu
Yaşanan gelişmeler, İngiliz Ordusu’nun Kenya’daki faaliyetlerini yürüten British Army Training Unit Kenya (BATUK) adlı eğitim birimini yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı.
Nanyuki kenti yakınlarında bulunan BATUK, uzun yıllardır Birleşik Krallık Ordusu ile Kenya Savunma Kuvvetleri’nin ortak eğitimlerine ev sahipliği yapıyor. Tesis, İngiliz askerlerine geniş eğitim alanları sunarken iki ülke ordusu arasındaki operasyonel iş birliğini de destekliyor.
Ancak yabancı askerlerin Kenya topraklarındaki faaliyetleri, hukuki denetim ve hesap verebilirlik konularında uzun süredir tartışmalara neden oluyor.
Milletvekilleri Hesap Verebilirlik Talep Ediyor
Kenya Parlamentosu’nda yürütülen görüşmelerde milletvekilleri, İngiliz askerlerinin ülkede görev yaparken işleyebilecekleri olası suçlarda uygulanacak hukuki süreçlerin yeterince açık olmadığını savundu.
Parlamentoda yapılan değerlendirmelerde, BATUK faaliyetleri kapsamında özellikle insan hakları ihlalleri iddiaları konusunda daha güçlü denetim ve hesap verebilirlik mekanizmalarının oluşturulması gerektiği vurgulandı.
Milletvekilleri, mevcut düzenlemelerin ev sahibi ülkenin hukuki yetkilerini tam anlamıyla güvence altına alıp almadığının yeniden değerlendirilmesini istedi.
Savunma İş Birliği Devam Edecek Mesajı
Her iki ülke de savunma alanındaki iş birliğini sürdürme isteğini dile getirirken, hukuki düzenlemelere ilişkin müzakerelerin devam ettiği belirtiliyor.
Uzmanlara göre yaşanan kriz, yabancı askeri birliklerin konuşlandığı ülkelerde sıkça karşılaşılan temel bir sorunu yeniden gündeme getiriyor. Bu sorun, operasyonel askeri iş birliğinin sürdürülmesi ile ev sahibi ülkenin hukuki egemenliği ve hesap verebilirlik beklentileri arasında dengeli bir çerçeve oluşturulması olarak öne çıkıyor.
İptal edilen tatbikatın ardından tarafların yeni bir hukuki uzlaşı sağlaması halinde ortak eğitim faaliyetlerinin ilerleyen dönemde yeniden planlanabileceği değerlendiriliyor.
