İngiltere’de yüksek hızlı demiryolu projesi HS2 kapsamında önemli bir mali yeniden yapılandırma süreci başlatıldı. Hükümet, proje harcamalarını daha sıkı denetlemek ve teslim süreçlerini iyileştirmek amacıyla Londra ile Birmingham arasındaki hattın 100 kilometreden fazla bölümünü kapsayan iki büyük inşaat mühendisliği sözleşmesini yeniden müzakere etti.
Ulaştırma Bakanlığı tarafından duyurulması beklenen yeni anlaşmalar, Londra ile Batı Midlands arasındaki güzergâhın farklı kesimlerinden sorumlu olan EKFB ve Align ortak girişimlerini kapsıyor. Yapılan düzenlemelerin, proje maliyetlerinin kontrol altına alınması ve bütçe disiplininin güçlendirilmesi açısından kritik önem taşıdığı belirtiliyor.
EKFB Ve Align Hat Üzerindeki En Büyük Bölümleri İnşa Ediyor
Yeniden müzakere edilen sözleşmelerden ilki, Eiffage, Kier, Ferrovial Construction ve BAM Nuttall şirketlerinden oluşan EKFB ortak girişimini kapsıyor. EKFB, Chiltern Tüneli’nin kuzey girişinden Long Itchington Wood Green Tüneli’ne kadar uzanan yaklaşık 80 kilometrelik bölümün yapımını yürütüyor.
İkinci sözleşme ise Bouygues Travaux Publics, Sir Robert McAlpine ve VolkerFitzpatrick şirketlerinden oluşan Align konsorsiyumunu içeriyor. Yaklaşık 22 kilometrelik bu kesim, 16 kilometre uzunluğundaki Chiltern Tüneli ile Colne Valley Viyadüğü gibi projenin en önemli mühendislik yapılarından bazılarını barındırıyor.
Henüz açıklanmayan yeni sözleşmelerde fiyatlandırma, risk paylaşımı ve performans kriterlerine ilişkin ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmış değil. Ancak yapılan değişikliklerin, önceki maliyet artışlarını teşvik eden uygulamaların yerine daha verimli bir ödeme modeli getirerek yüz milyonlarca sterlin tasarruf sağlamasının beklendiği ifade ediliyor.
HS2 Yönetimi Yeni Dönem Mesajı Verdi
HS2 Üst Yöneticisi (CEO) Mark Wild, yeniden düzenlenen anlaşmaları projenin kontrolünü yeniden sağlama yolunda önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi. Wild, maliyet aşımlarının ve gecikmelerin sona erdirilmesinin temel hedef olduğunu vurgularken, altyapı yatırımlarının her koşulda ve sınırsız bütçeyle sürdürülemeyeceğinin altını çizdi.
Yeni sözleşmelerin, yüklenicilerin hem maliyet hem de zaman yönetimi konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesini sağlayacak mekanizmalar içermesi bekleniyor.
Ticari Yeniden Yapılanma 2 Milyar Sterlin Tasarruf Hedefliyor
Ulusal Denetim Ofisi’nin (NAO) Haziran 2026 tarihli raporuna göre HS2 Ltd, dört ana inşaat mühendisliği sözleşmesini yeniden yapılandırma çalışmalarına ilk olarak 2024 yılında başladı. İlk girişimin istenen sonucu vermemesi üzerine Nisan 2025’te daha kapsamlı bir ticari yeniden yapılanma süreci başlatıldı.
Yeni model kapsamında yüklenicilere, işleri planlanandan daha erken ve verimli tamamlamaları halinde ek teşvik ödemeleri yapılabilecek. Aynı zamanda gecikmelerin ve maliyet artışlarının azaltılması hedefleniyor.
Bu kapsamlı ticari dönüşümün, daha uzun süren çalışmaların neden olacağı ilave harcamaların önüne geçilmesiyle birlikte yaklaşık 2 milyar sterlinlik tasarruf sağlaması amaçlanıyor. Ancak bu rakam yalnızca EKFB ve Align sözleşmelerini değil, HS2’nin genel yeniden yapılandırma programını kapsıyor.
NAO ayrıca Mayıs 2026 itibarıyla HS2 Ltd ile yüklenicilerin ana inşaat ve istasyon sözleşmeleri genelinde yaklaşık 500 milyon sterlin tutarında kabul edilemez maliyet tespit ettiğini açıkladı.
Programın Maliyeti 100 Milyar Sterline Yaklaşıyor
31 Mart 2026 itibarıyla, iptal edilen 2. Aşama da dâhil olmak üzere HS2 projesi için toplam 46,8 milyar sterlin harcandı. Hükümetin Mayıs 2026’da açıkladığı güncellenmiş plana göre projenin toplam maliyetinin 87,7 milyar ile 102,7 milyar sterlin arasında gerçekleşmesi bekleniyor. HS2 Ltd ise projeyi yaklaşık 93,2 milyar sterlin seviyesinde tamamlamayı hedefliyor.
İlk yüksek hızlı tren seferlerinin Old Oak Common ile Birmingham Curzon Street arasında 2036-2039 yılları arasında başlaması öngörülürken, projede hâlihazırda yaklaşık 30 bin kişinin görev yaptığı belirtiliyor.
Yeniden Yapılanma Süreci Devam Ediyor
Hükümetin yeniden yapılandırma çalışmaları yalnızca iki büyük ortak girişimi kapsamakla sınırlı değil. Kalan iki ana inşaat mühendisliği yüklenicisiyle yürütülen müzakereler de devam ediyor.
Ulusal Denetim Ofisi, ana inşaat sözleşmelerine ilişkin görüşmelerin 2026 sonbaharında tamamlanmasını beklerken, HS2’nin genel ticari yeniden yapılanma sürecinin ise 2027 ilkbaharına kadar devam edeceğini öngörüyor. Yapılacak yeni düzenlemelerin, projenin mali sürdürülebilirliğini güçlendirmesi ve gelecekte yaşanabilecek bütçe aşımlarını önlemesi hedefleniyor.
