Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülke sınırları içerisindeki Güney Kafkasya Demiryolu altyapısının Ermenistan’ın mülkiyetinde olduğunu belirterek, hattın kullanımına ilişkin kararların yalnızca Erivan yönetimi tarafından verilmesi gerektiğini söyledi. Konuyu Rusya ile dostane bir anlayış çerçevesinde çözmek istediklerini ifade eden Paşinyan, olası hukuki anlaşmazlıklarda tahkim yoluna gidilebileceğini ve Rus tarafına milyarlarca dolarlık tazminat talebinin gündeme gelebileceğini dile getirdi.
Demiryolu Yönetiminde Yetki Vurgusu
Gazetecilere açıklamalarda bulunan Paşinyan, Ermenistan topraklarından geçen Güney Kafkasya Demiryolları’nın ülkenin stratejik altyapılarından biri olduğunu belirterek, “Ermenistan bu demiryolunu kendi çıkarları doğrultusunda kullanabilmelidir. Bunun dışında başka bir seçenek söz konusu değildir.” ifadelerini kullandı.
Başbakan, mevcut yönetim modeline ilişkin değerlendirmesinde, öncelikli hedeflerinin Rusya ile karşılıklı anlayış içerisinde uzlaşmaya varmak olduğunu söyledi. Ancak taraflar arasında hukuki bir ihtilaf yaşanması halinde uluslararası tahkim mekanizmalarının devreye girebileceğini de sözlerine ekledi.
2 Milyar Dolarlık Talep Gündeme Gelebilir
Paşinyan, kamuoyunda çeşitli hizmetlerin maliyetine ilişkin tartışmaların sürdüğünü hatırlatarak, Ermenistan’ın uzun yıllardır ücretsiz kullanılan bazı alanlar için tazminat talep edebileceğini ifade etti. Bu kapsamda 2 milyar dolarlık bir talebin gündeme gelebileceğini söyleyen Paşinyan, demiryolu altyapısının doğrudan Ermenistan Cumhuriyeti’ne ait olduğunu ve bunun tartışmaya açık olmadığını vurguladı.
Rusya Demiryolları (RJD) ise Paşinyan’ın açıklamalarına ilişkin herhangi bir değerlendirmede bulunmadı.
İmtiyaz Sözleşmesi 2038’e Kadar Devam Ediyor
Ermenistan’daki demiryolu altyapısının hukuki mülkiyeti Ermenistan devletine ait bulunurken, işletme ve yönetim hakkı Rusya Demiryolları’nın yüzde 100 iştiraki olan Güney Kafkasya Demiryolları şirketine verilmiş durumda. Taraflar arasında 2008 yılında imzalanan imtiyaz sözleşmesi 30 yıllık süreyi kapsıyor ve mevcut anlaşma 2038 yılına kadar geçerliliğini sürdürüyor.
Kazakistan Seçeneği Daha Önce Gündeme Gelmişti
Paşinyan, nisan ayında yaptığı açıklamada Ermenistan’daki demiryollarının yönetimine ilişkin Rus imtiyazının devri konusunu Kazakistan heyetiyle görüşmeye hazır olduklarını belirtmişti. Ancak bu tür bir sürecin Rusya’nın bilgisi ve katılımı olmadan yürütülmesinin mümkün olmadığını da açık şekilde ifade etmişti.
Ermenistan Başbakanı, Moskova ile bu konuda iletişim kanallarının açık olduğunu ve karşılıklı diyalog yoluyla çözüm arayışlarının sürdüğünü belirterek, iki ülke arasında yapıcı görüşmelerin devam edeceğini kaydetti.