Polonya hükümeti, askeri havacılık kanadının operasyonel kabiliyetini artırmak amacıyla yürüttüğü çok amaçlı tanker-nakliye uçağı tedarik projesinde vites büyüterek Airbus A330 MRTT uçaklarını envanterine katmayı hedeflerken, bu devasa alım sürecini finanse etmek ve hızlandırmak adına İspanya ile askeri iş birliği yoluna gitti. Varşova yönetimi başlangıç aşamasında Avrupa Birliği fonlarından karşılanacak krediler yardımıyla 2 adet platform satın almayı planlıyordu. Ancak Madrid hükümeti ile sağlanan mutabakat zemini, Polonya ordusunun bu stratejik sipariş adedini 4’e yükseltmesine imkan tanıyacak.
Bu doğrultuda Polonya Savunma Bakanlığı yetkilileri tarafından savunma basınına yapılan resmi açıklamada, iki ülkenin satın alım sürecini ortaklaşa yürütmesini yasal olarak garanti altına alan bağlayıcı bir mutabakat zaptı imzalandığı duyuruldu. Varılan askeri anlaşma, İspanya devletinin Airbus firmasındaki üretim ve teslimat sıra haklarını Polonya Hava Kuvvetleri ile paylaşmasının da önünü açıyor.
Küresel fonlarla desteklenen filo yatırımları iki bin otuza kadar tamamlanacak
Askeri tedarik süreçlerinde Madrid ile güç birliği yapan Varşova, sipariş edeceği MRTT uçaklarını 2030 senesine kadar envanterine dahil etmiş olacak. Söz konusu ortaklık, Polonya Başbakan Yardımcısı ve aynı zamanda Savunma Bakanı olan Władysław Kosiniak-Kamysz’in 2026 yılının Haziran ayı sonlarında İspanya topraklarına gerçekleştirdiği resmi bir devlet ziyareti esnasında imza altına alındı. Diplomatik temaslar sırasında Kosiniak-Kamysz, İspanyol muadili Margarita Robles ile bir araya gelerek projenin detaylarını görüştü.
Bakanlık temsilcisi, Polonyalı liderin “iki hafta içerisinde uçak satın alım kontratının mali ve teknik tüm ayrıntılarını Madrid idaresiyle netleştireceğini” ilan ettiğini aktararak; “Polonya ordusu 4 adet A330 MRTT tanker uçağı tedarik edecek. Şu anda son aşama müzakerelerini yürütüyoruz.” bilgisini paylaştı.
Avrupa Birliği’nin kıta güvenliği için devreye aldığı Güvenlik Eylemi (SAFE) yapılanması kapsamında, Polonya savunma bütçesi düşük faizli krediler vasıtasıyla yaklaşık 43,7 milyar euro (49,9 milyar dolar) değerinde devasa bir finansal kaynaktan yararlanacak. Bu destek programı, bölgede süregelen Rusya-Ukrayna savaşı konjonktüründe üye devletlerin askeri savunma kapasitelerini hızla tahkim etmesi amacıyla dizayn edilmiş olup, Polonya bu havuzdan en büyük mali payı alan aktör konumunda bulunuyor. Bahsi geçen SAFE programı, açılan kredilerin en geç 2030 yılı bitimine kadar ordu harcamalarında kullanılmasını zorunlu kılıyor.
Nitekim bakanlık sözcüsünün aktardığı verilere göre, “Avrupalı havacılık konsorsiyumu Airbus şirketine geçilecek siparişlerin bütçe finansmanı, doğrudan SAFE mekanizması üstünden fonlanacak.” Satın alım paketinin net parasal hacmi Polonya tarafından resmi olarak ilan edilmedi. Ancak 2026 senesinin Mayıs ayında İtalya, yaklaşık 1,4 milyar euro (1,6 milyar dolar) finansal boyuta sahip bir sözleşmeyle 6 adet A330 MRTT uçağı alacağını kamuoyuna duyurmuştu.
Gelişmiş teknolojik altyapısıyla havada yakıt ikmalinin lider platformu
Airbus A330 MRTT, markanın geniş gövdeli A330-200 sivil yolcu uçağı platformu baz alınarak askeri ihtiyaçlara göre modifiye edilmiş türevi olup, hem stratejik askeri lojistik taşımacılık hem de havada yakıt ikmali görevlerini aynı anda icra edebilecek şekilde tasarlanmıştır. Platform, 2010 senesinde İspanyol havacılık otoriteleri tarafından resmi sertifikasyona kavuşturulmuştur ve ilk seri üretim uçak Haziran 2011’de Avustralya Hava Kuvvetleri bünyesinde muharip görevlerine başlamıştır. MRTT konsepti, A310 MRTT de dahil olmak üzere geçmiş Airbus tanker projelerinden elde edilen tasarım tecrübelerini bünyesinde barındırır.
Uçak, çok geniş bir yelpazedeki yakıt transfer operasyonlarını destekleme yeteneğine sahip olup, NATO ülkeleri ve müttefik devletler tarafından aktif uçurulan farklı tipteki alıcı jetlerle tam bir operasyonel uyum içerisinde çalışabilmektedir. Hizmete girdiğinden bu yana küresel çapta 310.000 uçuş saatini ve 270.000 havada yakıt ikmali görev saatini geride bırakmıştır.
A330 MRTT modeli, uçağın kargo güvertesinde ekstra yakıt tanklarına gereksinim duymaksızın, kanatlardaki standart depolarda 111.000 kilogramlık muazzam bir akaryakıt hacmi barındırabilmektedir. Dakikada 3.600 kilogram akış debisine sahip Airbus Gelişmiş Yakıt İkmal Bom Sistemi (ARBS), dakikada 1.300 kilogram transfer yetenekli kanat altı hortum-drogue podları ve dakikada 1.800 kilogram kapasiteli gövde içi yakıt transfer ünitesi gibi esnek donanımlar sunmaktadır.
Bununla birlikte uçak, kendi uçuşu esnasında başka bir tankerden yakıt alabilmesini sağlayan Evrensel Yakıt Alım Haznesi (UARRSI) altyapısına sahiptir. Sistemde yer alan Gelişmiş Görüntüleme Sistemi (EVS) ise olumsuz hava şartlarında ve gece operasyonlarında pilotlara güvenli kılavuzluk etmek adına yüksek çözünürlüklü dijital 2D ve 3D görüntüleme desteğiyle 270 derecelik bir görüş açısı sağlamaktadır.
