Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı Haziran dönemine ilişkin Parasal Gelişmeler Raporu’nu yayımladı. Rapor, para arzındaki büyüme hızının yavaşladığını ortaya koyarken, hane halkı ve özel sektöre yönelik kredi hacmindeki güçlü artışın sürdüğünü gösterdi. Geniş para arzı M3 yıllık bazda büyümesini sürdürse de önceki döneme göre ivme kaybetti.
Geniş Para Arzında Büyüme Hızı Geriledi
Rapora göre geniş para arzı M3’ün yıllık büyüme oranı haziran ayında yüzde 29,9 olarak gerçekleşti. Böylece yıllık büyüme oranı bir önceki döneme göre 2 puan gerilemiş oldu.
En dar para tanımı olan M1’de ise daha belirgin bir yavaşlama yaşandı. M1’in yıllık büyüme oranı 11,6 puanlık düşüşle yüzde 34,6 seviyesine indi. Veriler, para arzındaki genişlemenin devam ettiğini ancak büyüme hızının kontrollü şekilde yavaşladığını ortaya koydu.
Hane Halkı Kredileri Gücünü Korudu
Parasal sektör tarafından hane halkına kullandırılan kredilerde yıllık artış oranı yüzde 44,1 olarak kaydedildi. Böylece bireysel kredi büyümesi önceki dönemdeki güçlü seyrini korudu.
Finansal olmayan kuruluşlara sağlanan kredilerde ise hafif bir artış yaşandı. Bu gruptaki kredilerin yıllık büyüme oranı yüzde 34,2’ye yükselirken, önceki döneme göre 0,4 puanlık artış gerçekleşti.
Vadeli Mevduatlar Para Arzını Destekledi
TCMB verilerine göre M3 para arzındaki yıllık büyümeye en büyük katkıyı vadeli mevduatlar sağladı. Yüzde 29,9’luk yıllık artışın 16,6 puanlık kısmı vadeli mevduatlardan gelirken, vadesiz mevduatlar büyümeye 9,8 puan katkıda bulundu. Diğer kalemlerin etkisi ise daha sınırlı kaldı.
Aylık bazda M3’ün yüzde 0,9 artış göstermesinde de vadeli Türk lirası mevduatlar belirleyici oldu. Bu kalem tek başına büyümeye yüzde 1,8 katkı sağladı.
M3 Bir Ayda 272 Milyar Lira Arttı
Haziran ayında geniş para arzı M3, aylık bazda 272 milyar liralık artış gösterdi. Bu yükselişte özellikle vadeli Türk lirası mevduatlarındaki 550 milyar liralık artış ile para piyasası fonlarındaki 177 milyar liralık büyüme etkili oldu.
Buna karşılık M1 para arzı aynı dönemde 430 milyar lira geriledi. Azalışta vadesiz yabancı para mevduatlarındaki düşüş belirleyici unsur olarak öne çıktı.
Özel Sektör Alacakları Büyümeye Katkı Verdi
Raporda M3 para arzının karşılık kalemlerine ilişkin değerlendirmelere de yer verildi. Buna göre yıllık büyümeye en büyük katkı yüzde 26,8 ile özel sektörden alacaklardan geldi. Genel yönetimden alacaklar yüzde 4,7, banka dışı finansal kuruluşlardan alacaklar ise yüzde 1,3 oranında katkı sundu.
Net dış varlıklar büyümeyi yüzde 0,1 oranında aşağı çekerken, diğer kalemlerin net etkisi yüzde 2,7 azalış yönünde gerçekleşti.
Aylık bazda ise özel sektörden alacaklar yüzde 0,8, genel yönetimden alacaklar yüzde 0,1 oranında büyümeye katkı sağladı. Banka dışı finansal kuruluşlar ve net dış varlıklardaki değişim sınırlı kalırken, diğer kalemlerin net etkisi yüzde 0,1 oranında düşüş yönünde oldu.
