Mersin Yenişehir Belediyesi, kentlerde iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla vizyoner bir projeye imza atıyor. Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Müdürlüğü tarafından yürütülen “Yeşil Sokak Dönüşümü Projesi” kapsamında ilk pilot uygulama Fuat Morel Mahallesi’nde başlıyor.
Mersin’in kavurucu yaz sıcakları ve küresel iklim krizinin getirdiği olumsuz etkilerle mücadele etmek isteyen Yenişehir Belediyesi, sokakları adeta birer “serinleme vahasına” dönüştürecek bilimsel bir projeyi hayata geçiriyor. Projenin ilk ayağında Fuat Morel Mahallesi 2840, 2844, 2821 ve 2852. sokaklar tamamen yenilenerek ağaçlandırılacak.
KLASİK PEYZAJ DEĞİL, BİLİMSEL TASARIM
Mevcut durumda taşıt odaklı ve sert zemin ağırlıklı olan sokaklar; yeşil altyapı, geçirgen yüzeyler, yaya öncelikli kullanım ve kurakçıl peyzaj ilkeleri doğrultusünden yeniden tasarlanıyor. Projeyle birlikte asfalt ve beton gibi ısıyı tutan geçirimsiz yüzeylerin oranı azaltılarak, toprak kent dokusuyla yeniden buluşturulacak. Böylece yağmur suları sel riski yaratmadan doğrudan toprakla buluşacak ve doğal döngüye katılacak. Yenişehir Belediyesi, bu projeyle klasik çevre düzenleme anlayışının ötesine geçerek tamamen bilimsel verilere dayalı bir model ortaya koyuyor. Sokaklarda kullanılacak bitki ve zemin malzemeleri de belli kriterlere göre seçiliyor. Mersin’in sıcak ve kurak yaz koşullarına uyumlu, su tüketimi ve bakım ihtiyacı düşük, gölge kapasitesi yüksek yerel türler tercih ediliyor. Sadece estetiğe değil; malzemenin yansıtma kapasitesine, ısı depolama performansına ve termal konfora katkısına bakılıyor. Tasarım kararları gelişmiş simülasyonlarla test ediliyor. Bu analizler, yeşillendirilen sokakların sadece kendi sınırlarını değil, yakın çevresini de serinletme gücüne sahip olduğunu gösteriyor.
ÜNİVERSİTE-BELEDİYE İŞ BİRLİĞİYLE GÜÇLÜ MODEL
Proje, yerel yönetim ile akademik aklı bir araya getirmesiyle de dikkat çekiyor. Mersin Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü akademisyenlerinin görüş ve katkılarıyla şekillenen proje, veri temelli ve uygulanabilir bir kentsel iklim uyum modeli niteliği taşıyor. Ulaşım erişilebilirliğini engellemeden hayata geçirilecek dönüşüm sayesinde sokaklar, sadece arabaların geçtiği yollar olmaktan çıkacak. Vatandaşların güvenle yürüyebileceği, dinlenebileceği, gölgelendirilmiş ve termal konforu artırılmış yaya öncelikli sosyal yaşam alanlarına dönüşecek. Yenişehir Belediyesi, Fuat Morel Mahallesi’nde başlatılan bu ilk uygulamayı başarılı bir şekilde tamamladıktan sonra projeyi ilçe genelindeki diğer mahallelere de yaymayı hedefliyor. Sokak ölçeğinde başlayan bu yeşil altyapı hamlesinin mahalle ölçeğine taşınmasıyla; kentsel ısı adası etkisinin azaltılması, su ve enerji kaynaklarının verimli kullanılması ve iklim değişikliğine karşı dirençli bir Yenişehir inşa edilmesi amaçlanıyor.
“YEŞİL SOKAKLAR ÇEVRESİNDEKİ SICAKLIĞI DA DÜŞÜRÜYOR”
Projeyle ilgili değerlendirmelerde bulunan Yenişehir Belediyesi AR-GE Müdürü Eylem Parlak Emre, çalışmanın yalnızca bir peyzaj düzenlemesi olmadığının altını çizerek, “İklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklıklar; beton, asfaltın oluşturduğu kentsel ısı adası etkisiyle geçirimsiz yüzeylerin fazlalığı bizim bu projemize ilk adım sebeplerimizden. Yeşil Sokak Dönüşüm Projesi klasik bir çevre düzenlemesi değil, sıcaklığı azaltan, yağmur suyunun toprağa kazandıran, gölge oluşturan ve yayalara daha konforlu, kamusal alanlar sunan bir iklim uyum odaklı bir dönüşüm projesidir.Bitki ve ağaç seçimlerinde Mersin iklimine uyumlu, kuraklığa dayanıklı ve yüksek gölge sağlayan türleri tercih ediyoruz. Zeminlerde ise geçirgen malzemeler kullanarak yağmur suyunun toprağa ulaşmasını destekliyoruz. Bu sayede hem kentin serinlemesine katkı sağlıyor hem de sürdürülebilir bir kentsel çevre oluşturuyoruz. Simülasyonlar sayesinde ağaçların konumu, gölge etkisi ve kullanılacak malzemelerin sıcaklık üzerindeki etkilerini uygulama öncesinde analiz ediyoruz. Elde ettiğimiz sonuçlar yeşil sokaklarda yalnızca kendi içinde değil, çevresinde de hissedilen sıcaklığı düşürdüğünü ve yaya konforunu artırdığını gösteriyor. Biz bu sokaklarımız için erguvan ağacı, lavanta ve ıhlamur bitkisini öngörüyoruz.” dedi. Projeyi ilerleyen dönemde farklı mahallelerde de uygulamayı planladıklarının altını çizen Emre, “Fuat Morel Mahallesi’ndeki ilk uygulamayı pilot proje olarak değerlendiriyoruz. Elde edeceğimiz sonuçlar doğrultusunda da benzer dönüşümlere ihtiyaç duyulan diğer mahallelerimizde de hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Uzun vadede daha yeşil, daha serin ve daha yaşanılabilir bir, iklim değişikliğine karşı daha dirençli bir Yenişehir oluşturmayı amaçlıyoruz. Özellikle Cumhuriyet ve Hürriyet mahallelerimizde de yüksek sıcaklık tespiti gerçekleştirdik. Bu mahallelerimize özgü planlamalara da devam ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
