ABD’de demiryolu çalışanlarının güvenliği açısından tartışma konusu olan iki kişilik tren mürettebatı uygulaması gündemdeki yerini korurken, Georgia Central Railroad tek kişilik mürettebatla çalışmak için yaptığı özel onay başvurusunu geri çekti.
27 Ağustos’ta gerçekleşen geri çekme, Lokomotif Mühendisleri ve Tren İşçileri Kardeşliği (BLET) tarafından karşı çıkılan muafiyet girişimini sona erdirdi. Ancak gelişme, ABD’de demiryolu işletmelerinde kaç kişilik mürettebat bulunması gerektiğine ilişkin daha geniş hukuki ve sektörel tartışmayı sonlandırmadı.
Georgia Central Tek Kişilik Mürettebat İçin Başvurmuştu
Savannah ile Macon arasında yaklaşık 211 millik hatta faaliyet gösteren Georgia Central, Federal Demiryolu İdaresi’nden (FRA) tek kişilik tren ekipleriyle çalışmasına izin verecek özel bir muafiyet talep etmişti.
Genesee & Wyoming bünyesinde faaliyet gösteren kısa hat demiryolu şirketinin başvurusu 2025 yılının sonlarında FRA’ya sunulurken, şirket çalışanlarını temsil eden BLET de başvuruya itiraz etti.
Sendika, tek kişilik mürettebat uygulamasının çalışanlar ve demiryolu güvenliği açısından ciddi riskler oluşturacağını savundu.
BLET’ten Geri Çekilmeye “Zafer” Yorumu
BLET, Georgia Central’ın başvurusunu geri çekmesini yoğun lobi faaliyetlerinin ardından elde edilen önemli bir sonuç olarak değerlendirdi.
Sendikanın Ulusal Başkanı Mark Wallace, lokomotif kabininde ikinci bir mürettebat üyesinin yerini herhangi bir teknolojinin dolduramayacağını savunarak trenlerde her zaman sertifikalı bir makinist ve kondüktör bulunması gerektiğini belirtti.
Wallace’a göre demiryolu operasyonlarında aynı anda ray koşulları, sinyaller, çevresel faktörler, işletme riskleri ve olası acil durumlarla ilgilenilmesi gerekiyor. Sendika, bütün bu görevlerin tek bir kişi üzerinde toplanmasının güvenlik açısından kabul edilemez olduğunu savunuyor.
Muafiyet Başvurusunda Çok Sayıda Eksik Bulundu
BLET, Georgia Central’ın başvurusunu incelerken çeşitli güvenlik ve çalışma koşullarının yeterince sınırlandırılmadığını ileri sürdü.
Sendikaya göre başvuruda azami vagon sayısı, tren uzunluğu, toplam ağırlık ve tonaj gibi unsurlara ilişkin açık sınırlar bulunmuyordu. Ayrıca tek bir görev turunda çalışılabilecek azami mesafe ile görev süresine yönelik de belirgin kısıtlamalar yer almıyordu.
BLET, önerilen sistemde çalışan yorgunluğunun yönetimine ilişkin özel bir düzenlemenin bulunmamasını da eleştirdi.
Geçiş Noktaları Ve Tehlikeli Madde Endişesi
Sendika, Georgia Central’ın faaliyet güzergahında yaklaşık 360 hemzemin geçiş bulunduğuna dikkat çekti. Bunların önemli bölümünün aktif biçimde kontrol edilmediğini savunan BLET, tek kişilik mürettebatın bu koşullarda karşılaşabileceği risklerin yeterince değerlendirilmediğini belirtti.
Başvuruya ilişkin bir diğer endişe de tehlikeli madde taşımacılığı oldu. BLET, olası bir kaza durumunda taşınan tehlikeli maddelerden kaynaklanabilecek risklerin başvuruda yeterince dikkate alınmadığını ileri sürdü.
Teknoloji İkinci Mürettebatın Yerini Tutabilir Mi?
Georgia Central’ın önerisinde lokomotif kabinindeki ikinci çalışan yerine bir uyarı sisteminden yararlanılması da gündeme geldi.
BLET Başkanı Wallace ise bu yaklaşımın ikinci mürettebat üyesinin görevlerini karşılamayacağını savundu. Sendikaya göre bir uyarı sistemi, yalnızca belirli durumlarda ikaz verebilirken ikinci mürettebat üyesi çevresel koşulları, ray altyapısını, sinyal durumunu ve işletme risklerini sürekli değerlendirebiliyor.
BLET, tek kişilik mürettebat modelinin özellikle anormal koşullarda karar verme ve acil müdahale kapasitesini zayıflatabileceğini belirtiyor.
ABD’de İki Kişilik Mürettebat Kuralı Sürüyor
Georgia Central’ın başvurusunun geri çekilmesi, ABD’deki daha geniş mürettebat düzenlemesi tartışmasının da bir parçası olarak değerlendiriliyor.
FRA’nın 2024 yılında yürürlüğe koyduğu mürettebat sayısı düzenlemesi, genel olarak kapsam dahilindeki demiryolu operasyonlarında en az iki kişilik mürettebat bulunmasını öngörüyor. Bununla birlikte bazı özel operasyonlar için istisnalar ve FRA tarafından değerlendirilen muafiyet mekanizmaları bulunuyor.
Georgia Central da tek kişilik operasyon için bu mekanizmayı kullanmıştı.
Mahkeme İtirazında FRA Lehine Karar Çıktı
İki kişilik mürettebat kuralı, demiryolu işletmeleri ve sektör kuruluşları tarafından mahkemeye de taşınmıştı.
ABD On Birinci Bölge Temyiz Mahkemesi, 11 Ağustos 2026’da demiryolu şirketleri ve sektör gruplarının FRA düzenlemesine karşı açtığı birleştirilmiş davaları reddetti.
Böylece federal düzeyde iki kişilik mürettebat kuralının uygulanmasına yönelik hukuki çerçeve korunmuş oldu.
Tek Başına Bu Geri Çekilme Tartışmayı Bitirmiyor
Georgia Central’ın başvurusunu geri çekmesi, şirket özelindeki tek kişilik mürettebat talebini sona erdirirken ABD’deki genel tartışmayı ortadan kaldırmıyor.
Demiryolu sektöründe işletme maliyetlerinin azaltılması ve otomasyon ile personel ihtiyacının düşürülmesi yönündeki beklentiler ile çalışan ve kamu güvenliğine ilişkin kaygılar karşı karşıya bulunuyor.
Georgia Central vakasında ise BLET’in itiraz ettiği muafiyet başvurusu geri çekilmiş oldu. Ancak ABD’de iki kişilik tren mürettebatının geleceğine ilişkin tartışmanın, federal düzenlemeler ve sektördeki teknolojik dönüşüm doğrultusunda devam etmesi bekleniyor.
