ABD Kongresi’nden iki partili bir grup milletvekili, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail’in elektrik şebekelerini birbirine bağlaması planlanan Büyük Deniz Bağlantısı (GSI) projesinin ABD tarafından önceliklendirilmesi çağrısında bulundu.
Kongre üyeleri, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC) İcra Kurulu Başkanı Ben Black’e gönderdikleri ortak mektupta, projenin Doğu Akdeniz’de enerji güvenliği, bölgesel iş birliği ve ABD’nin stratejik çıkarları açısından önem taşıdığını belirtti.
Doğu Akdeniz İçin Stratejik Proje
Illinois Milletvekili Brad Schneider ve Florida Milletvekili Gus Bilirakis’in öncülük ettiği girişimde, GSI projesine Washington yönetiminin daha güçlü destek vermesi istendi.
Milletvekilleri, Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru’nun (IMEC) geliştirilmesinde Doğu Akdeniz’in önemli bir geçiş noktası olacağını ve GSI’ın bu stratejik bağlantının temel altyapı unsurlarından biri olarak değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Mektupta projenin, ABD’nin bölgedeki müttefiklerini birbirine bağlayarak enerji ve ekonomik alanlarda daha güçlü bir iş birliği zemini oluşturabileceği vurgulandı.
Elektrik Şebekeleri Birbirine Bağlanacak
GSI projesi kapsamında Yunanistan, GKRY ve İsrail’in elektrik şebekelerinin birbirine bağlanması hedefleniyor. Projenin tamamlanması halinde Doğu Akdeniz ile Avrupa arasında çift yönlü elektrik alışverişinin mümkün hale gelmesi öngörülüyor.
ABD’li milletvekillerine göre bağlantı, GKRY’nin Avrupa elektrik iletim sisteminden izole durumuna son verebilecek. Aynı zamanda İsrail’in elektrik arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve Avrupa ile Doğu Akdeniz arasında daha güvenilir bir enerji altyapısı oluşturulması amaçlanıyor.
IMEC İle Bağlantı Kurulması İsteniyor
Milletvekilleri, GSI projesinin Mayıs 2025’te Schneider ve Bilirakis tarafından sunulan iki partili Doğu Akdeniz Geçidi Yasası’nın hedefleriyle de uyumlu olduğunu belirtti.
Söz konusu girişimde Doğu Akdeniz’in Hindistan, Orta Doğu ve Avrupa arasındaki stratejik bağlantılarda daha etkin bir konuma getirilmesi hedefleniyor. Ayrıca enerji bağlantıları ve sınır ötesi altyapı yatırımlarının desteklenmesi için ABD’nin bölgesel ortaklarıyla daha yakın koordinasyon yürütmesi çağrısı yapılıyor.
ABD’nin Bölgedeki Çıkarlarına Vurgu
Kongre üyeleri, Doğu Akdeniz’de enerji altyapısının güçlendirilmesinin bölgesel istikrar açısından da önemli olduğunu savundu.
GSI’ın hayata geçirilmesinin enerji rotalarının çeşitlendirilmesine, bölgesel entegrasyonun güçlendirilmesine ve ABD’nin Yunanistan, GKRY ve İsrail gibi ortaklarıyla ekonomik ve stratejik ilişkilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Meridiam’dan Projeye Büyük Yatırım
GSI projesinde son dönemde Fransız altyapı yatırımcısı Meridiam’ın attığı adım da dikkat çekti. Şirketin projede yüzde 66 oranında çoğunluk hissesini üstlenme kararı, bağlantının hayata geçirilmesine ilişkin beklentileri artırdı.
Bu gelişmeyle birlikte GSI’ın yalnızca planlama aşamasındaki bir enerji projesi olmaktan çıkarak uygulama sürecine yaklaşabileceği değerlendiriliyor.
Avrupa Ve Doğu Akdeniz Arasında Yeni Enerji Koridoru
GSI’ın tamamlanması durumunda Avrupa ile Doğu Akdeniz arasında elektrik transferini mümkün kılan önemli bir altyapı kurulmuş olacak. Projenin özellikle enerji arz güvenliği, temiz enerji ticareti ve bölgesel elektrik piyasalarının entegrasyonu açısından uzun vadeli etkiler oluşturması bekleniyor.
ABD’li milletvekillerinin Rubio ve Black’e yaptığı çağrı ise Washington’ın GSI projesini yalnızca enerji yatırımı olarak değil, Doğu Akdeniz’deki ekonomik ve stratejik bağlantıları güçlendirecek bir araç olarak değerlendirmesini amaçlıyor.
