Türkiye Çevre Ajansı verilerine göre, içecek ambalajlarının ayrı toplanıp geri dönüşüme kazandırılmasını amaçlayan DOA sistemi, 1 Temmuz’da başlayan ulusal entegrasyon sürecine devam ediyor. Vatandaşların iade ettikleri her uygun ambalaj için 1 lira teşvik alabildiği uygulama sayesinde bugüne kadar 130 milyon ambalaj toplandı ve ekonomiye geri kazandırıldı.
Toplanan ambalajların kompozisyonunda yaklaşık %67 PET, %17 alüminyum ve %16 cam yer alıyor. Sisteme artan ilgi ve iade noktalarının yaygınlaşmasıyla, toplama hacminde düzenli bir artış gözleniyor; bunun ilerleyen dönemde daha da büyümesi bekleniyor.
Çevresel Etki ve Tasarruflar
DOA uygulaması, plastik, cam ve alüminyum ambalajların diğer atıklardan ayrı, temiz bir biçimde toplanmasını sağlayarak yüksek kaliteli ikincil ham madde elde edilmesine katkı sunuyor. Bu sayede doğal kaynak kullanımı azalıyor ve yeni ham madde ihtiyacı düşüyor. Şu ana kadar geri dönüşüme kazandırılan ambalajlarla yaklaşık 246 ton karbondioksit emisyonunun önüne geçildi, 47 bin varil petrol kullanımı engellendi ve 11,4 gigavatsaat enerji tasarrufu sağlandı.
Dijital İzleme ve Süreç Yönetimi
DOA logolu ambalajlar Depozito İade Makinelerine (DİM) teslim edildiğinde barkod ve sistem bilgileriyle doğrulanıp sayılıyor; iade işlemi dijital olarak kayda alınıyor. Makinede doğrulanan ambalajlar sıkıştırıldıktan sonra yetkili saha operatörleri tarafından düzenli şekilde toplanıyor. DİM’lerde sayımı onaylanan ambalajlar, bazen sayma-doğrulama merkezine uğramadan doğrudan geri dönüşüme yönlendirilebiliyor.
Manuel İade Noktaları aracılığıyla otel, restoran ve kafelerden toplanan ambalajlar ise sayma ve doğrulama merkezlerinde kontrol ediliyor; burada PET, cam ve alüminyum olarak ayrıştırılıyor, sisteme uygun olmayanlar ayrılıyor. Ardından lisanslı geri dönüşüm tesislerine gönderilen PET ambalajlar yeniden plastik ham maddesine, camlar cam kırığına ve alüminyum kutular yeniden üretimde kullanılabilir alüminyum haline dönüştürülüyor.
Ambalajın piyasaya çıkışından iadesine kadar tüm süreç, dijital altyapı üzerinden izlenip kayıt altına alınıyor; böylece şeffaflık ve izlenebilirlik sağlanıyor.
