Ticaret Bakanlığının 2026 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu kapsamında, gümrük kapılarında kaçakçılıkla mücadele kapasitesinin artırılması amacıyla kara, hava, deniz ve demir yolu geçişlerinde teknik yatırımlar sürdürülüyor. Çalışmalarda yerli ve milli teknolojilerin yanı sıra sensör, yapay zeka ve analiz sistemlerinin kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Gümrük Kapılarına Yeni Tarama Sistemleri
Kaçakçılığın önlenmesine yönelik yatırımların ilk yarısında çeşitli makine, teçhizat ve malzeme tedarikleri gerçekleştirildi. MİLTAR (Milli Tarama Sistemleri Projesi) kapsamında Habur ve Gürbulak gümrük kapılarına araç tarama sistemleri yerleştirildi.
Sarp Gümrük Kapısı’nda ise bagaj x-ray cihazlarının kurulumu gerçekleştirildi. Ayrıca ihtiyaç duyulan diğer noktaların güçlendirilmesi amacıyla 10 yeni sistemin temini için ihale yapıldı.
Yapay Zeka Destekli Tespit Sistemi
Gümrüklü Eşya ve Nesne Takip Sistemi (GENTSİS) kapsamında sensörlerden elde edilen verilerin ön analizini gerçekleştirebilen yapay zeka destekli yazılımlar geliştirildi.
Sistemle sahadan elde edilen verilerin daha hızlı ve işlenmiş şekilde personele aktarılması amaçlanıyor. Böylece uyuşturucu ve silah ticareti ile göçmen kaçakçılığı gibi yasa dışı faaliyetlerin tespit edilmesi ve önlenmesine yönelik kapasitenin artırılması planlanıyor.
Metal Ve Maden Analizleri Hızlanacak
Havalimanları ile hurda ithalatının gerçekleştirildiği sahalarda kullanılmak üzere 20 adet metal-maden analiz dedektörü temin edildi.
Söz konusu cihazlarla hurda metal ve altın başta olmak üzere ticari malların içerik analizlerinin sahada daha hızlı gerçekleştirilebilmesi hedefleniyor. Bu sayede kontrol süreçlerinin etkinliğinin artırılması amaçlanıyor.
50 Bin Uyuşturucu Test Kiti Alınacak
Uyuşturucu maddelerin tespitinde kullanılacak 50 bin test kitinin ihale süreci tamamlandı. Kitlerin temin edilmesinin ardından Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüklerine dağıtılması planlanıyor.
Bunun yanında yıl içerisinde 3 vücut tarama ve 3 yutucu tespit sistemi ihalesinin sonuçlandırılması ve cihazların ihtiyaç duyulan gümrük sahalarında kullanıma sunulması öngörülüyor.
MİLTAR Kapsamı Genişletiliyor
Milli Tarama Sistemleri Projesi kapsamında Kapıkule, Dilucu ve Sarp gümrük kapılarına yarı sabit x-ray sistemlerinin kurulması hedefleniyor.
Habur Gümrük Kapısı için de 3 açılı mobil backscatter x-ışını tarama sistemlerinin devreye alınması planlanıyor. Bu sistemlerle araç ve yüklerin farklı açılardan daha ayrıntılı şekilde taranabilmesi amaçlanıyor.
İkinci Yarıda 700 GENTSİS Cihazı
Kaçakçılıkla mücadelede teknolojik altyapının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yılın ikinci yarısında da devam edecek. Bu kapsamda yaklaşık 700 GENTSİS cihazının temin edilmesi ve sahadaki birimlere dağıtılması bekleniyor.
Öte yandan yasa dışı soğutucu gaz ticaretiyle mücadele kapsamında mevzuat, kontrol yöntemleri ve güncel kaçakçılık rotalarına yönelik uygulamalı eğitimler düzenlenecek. Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele konusunda 2024’te başlatılan eğitimlerin de yılın ikinci yarısında sürdürülmesi planlanıyor.
Böylece gümrüklerde teknolojik tarama, yapay zeka destekli analiz, sensör tabanlı takip ve personel eğitimlerinin birlikte kullanılmasıyla kaçakçılığın önlenmesine yönelik daha kapsamlı bir denetim altyapısı oluşturulması hedefleniyor.
