İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin evsel organik atıkların kaynağında değerlendirilmesini amaçlayan bokaşi kompostu uygulaması kent genelinde büyümeye devam ediyor. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın sürdürülebilir atık yönetimi vizyonuyla hayata geçirilen proje kapsamında bu yıl 4 bin 556 haneye bokaşi kompost seti ulaştırılırken, yüzlerce vatandaş da eğitim programlarına katılarak çevreci atık yönetimi sistemine dâhil oldu.
Dönüşüme Evde Başla Projesi İlgi Görüyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen “Dönüşüme Evde Başla” projesi, organik atıkların ev ortamında değerlendirilmesini teşvik etmeyi sürdürüyor. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Kompost Üretimi ve Geri Kazanım Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen uygulama, sağlıklı toprakların korunması, organik atıkların kaynağında ayrıştırılması ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması amacıyla hayata geçirildi.
Proje kapsamında son eğitim ve set dağıtım etkinliği Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde düzenlendi. “İyi Tarım İzmir” mobil uygulaması üzerinden başvuruları kabul edilen ve değerlendirme sonucunda uygun bulunan 105 vatandaşa daha bokaşi kompost seti teslim edildi.
Bu Yıl 128 Eğitim Düzenlendi
2026 yılının ocak ayında başlatılan proje kapsamında İzmir’in farklı ilçelerinde bugüne kadar toplam 128 bokaşi kompost eğitimi gerçekleştirildi. Eğitimlerde katılımcılara evsel organik atıkların kaynağında ayrıştırılması, bokaşi yöntemiyle ön kompost üretimi ve elde edilen ürünün toprağın verimliliğine katkıları uygulamalı olarak anlatıldı.
Gerçekleştirilen eğitimlerle birlikte toplam 4 bin 556 bokaşi kompost seti vatandaşlara ulaştırıldı. Böylece binlerce hane organik atıklarını çevre dostu yöntemlerle değerlendirme imkânına kavuştu.
Organik Atıklar Yeniden Toprakla Buluşuyor
Projede yalnızca evsel atıkların dönüştürülmesi değil, elde edilen kompostun yeniden doğaya kazandırılması da hedefleniyor. Ürettikleri kompostu kullanmak istemeyen vatandaşlardan kompost kovaları teslim alınırken, yerine yeni kovalar veriliyor.
Toplanan ön kompostlar ise Konak Kadifekale Mahalle Bostanı’nda değerlendirilerek toprağa kazandırılıyor. Böylece organik maddeler yeniden üretim döngüsüne dâhil edilerek sürdürülebilir tarıma katkı sağlanıyor.
Başvurular Mobil Uygulama Üzerinden Yapılıyor
Bokaşi kompost sistemine katılmak isteyen İzmirliler, “İyi Tarım İzmir” mobil uygulaması üzerinden başvuru yapabiliyor. Başvurusu kabul edilen gönüllü haneler, eğitimlerin ardından organik mutfak atıklarını özel bokaşi kovalarında biriktirerek fermantasyon sürecini tamamlıyor.
Kovaların dolmasının ardından vatandaşlar yine mobil uygulama üzerinden “Kovam Dolu” bildirimi yaparak yeni setlerini teslim alabiliyor. Böylece sistem kesintisiz şekilde devam ediyor.
Bokaşi Kompostu Çevreci Bir Dönüşüm Sağlıyor
Japonca’da “fermente organik madde” anlamına gelen bokaşi kompostu, mutfaklardan çıkan meyve ve sebze atıkları, yemek artıkları ile çay ve kahve posalarının kapalı kovalarda faydalı mikroorganizmalar yardımıyla fermente edilmesini sağlayan çevreci bir yöntem olarak öne çıkıyor.
Oksijenin sınırlı olduğu ortamda gerçekleşen fermantasyon sayesinde organik atıklar çürümeye bırakılmadan değerlendirilirken, kötü koku, sinek ve haşere oluşumu da büyük ölçüde engelleniyor. Apartman yaşamına uygun olan sistem, ev ortamında kolay uygulanabilmesiyle dikkat çekiyor.
Fermantasyon sonunda elde edilen ürün, toprağın yapısını iyileştiren besin değeri yüksek doğal bir toprak düzenleyicisi olarak kullanılabiliyor. Süreçte oluşan bokaşi sıvısı ise klorsuz suyla seyreltilerek doğal sıvı gübre olarak değerlendiriliyor.
Setin Kullanımında Fermantasyon Süreci Önem Taşıyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından dağıtılan bokaşi kompost setleri, musluklu özel kovalar ve yardımcı ekipmanlardan oluşuyor. Kullanım sırasında organik atıkların küçük parçalara ayrılarak günde tek sefer eklenmesi, odun talaşı ve seyreltilmiş mikroorganizma çözeltisiyle desteklenmesi öneriliyor.
Fermantasyonun sağlıklı ilerleyebilmesi için kovanın hava almayacak şekilde kapalı tutulması, doğrudan güneş görmeyen bir ortamda muhafaza edilmesi ve oluşan bokaşi sıvısının düzenli olarak alınması gerekiyor. Yaklaşık iki haftalık fermantasyonun ardından elde edilen posa bahçe ya da saksılarda toprağa gömülerek doğal komposta dönüştürülüyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, uygulamanın daha fazla haneye ulaşması amacıyla eğitim ve set dağıtımlarını önümüzdeki dönemde de sürdürmeyi hedefliyor. Böylece hem evsel organik atık miktarının azaltılması hem de doğal kaynakların daha verimli kullanılması amaçlanıyor.
