Polonya ve İspanya, hava kuvvetlerinin havadan yakıt ikmali ve stratejik nakliye kapasitesini artırmak amacıyla ortak A330 MRTT tanker uçağı tedarikinde önemli bir aşamaya geçti. İspanya hükümeti, iki ülkenin birlikte gerçekleştireceği alım kapsamında 5,4 milyar euroya kadar harcama yapılmasına onay verdi.
Madrid’de 25 Ağustos’ta toplanan Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan çerçeve anlaşma, iki ülke arasında nihai tedarik sözleşmesinin imzalanmasının önünü açtı.
Toplam 7 Uçak Alınacak
Planlanan ortak tedarik kapsamında toplam 7 A330 MRTT uçağının alınması öngörülüyor. Uçakların 3’ü İspanya Hava ve Uzay Kuvvetleri’ne, 4’ü ise Polonya Hava Kuvvetleri’ne tahsis edilecek.
Uçakların nihai montaj ve askeri dönüşüm işlemlerinin Airbus’ın Madrid yakınlarındaki Getafe tesislerinde gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Tedarik sürecinin Avrupa Birliği’nin üye ülkelere savunma yatırımları için düşük faizli kredi imkanı sağlayan SAFE programı üzerinden yürütülmesi öngörülüyor. Polonya’nın bu program kapsamında yaklaşık 43,7 milyar euro ile en yüksek finansman tahsis edilen ülke olduğu belirtilirken, Varşova teslimatların 2030 yılı sonuna kadar tamamlanmasını hedefliyor.
Polonya Siparişini 4 Uçağa Çıkardı
Polonya Başbakan Yardımcısı ve Milli Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, İspanya ile ilk mutabakatın 29 Mayıs’ta imzalandığını ve haziran ayında Madrid’de gerçekleştirilen temaslarda Getafe’deki Airbus tesislerinin ziyaret edildiğini açıkladı.
Varşova daha önce 2 adet A330 MRTT satın almayı planlıyordu. İspanya ile ortak tedarik modeline geçilmesiyle üretim ve teslimat planlarının birleştirildiği ve Polonya’nın siparişinin 4 uçağa çıkarıldığı belirtildi.
Kosiniak-Kamysz, tanker uçaklarının özellikle Polonya’nın F-35 filosunun operasyonel kapasitesine katkı sağlayacağını belirterek, bu uçakların savaş uçaklarının daha uzun süre ve daha uzak mesafelerde görev yapmasına imkan vereceğini ifade etti.
Polonya’nın Havada Yakıt İkmal Kapasitesi Yok
Polonya Hava Kuvvetleri’nin halihazırda doğrudan havada yakıt ikmaline tahsis edilmiş kendi tanker uçağı bulunmuyor. Ülkenin ağır nakliye filosunda 6 C-130 Hercules bulunurken, savaş uçaklarının menzilini artırmak için müttefik ülkelerin tanker uçaklarından yararlanılıyor.
Polonya daha önce NATO’nun Çok Uluslu Çok Rollü Yakıt İkmal ve Nakliye Filosu programının kurucu üyeleri arasında yer almıştı. Varşova, 2015 sonu ile 2016 başında programdan ayrıldı.
NATO’nun ortak tanker filosu bugün Belçika, Çekya, Danimarka, Almanya, Lüksemburg, Norveç, Hollanda ve İsveç tarafından işletilen 12 A330 MRTT’ye ulaştı. Finlandiya’nın da filoya katılması bekleniyor.
İspanya’nın Mevcut Tanker Filosu
İspanya Hava ve Uzay Kuvvetleri ise modernize edilmiş 3 eski Iberia A330-200 uçağını kullanıyor. Bu uçaklar mevcut durumda “hose and drogue” adı verilen hortum-sepet sistemiyle havadan yakıt ikmali yapabiliyor.
Uçakların ilerleyen dönemde ihtiyaç duyulması halinde “boom” sistemiyle de donatılabilmesi planlanıyor.
A330 MRTT Çok Rollü Görev Yapıyor
Airbus A330 MRTT, A330-200 ticari yolcu uçağının askeri amaçlarla geliştirilen türevi olarak hem havadan yakıt ikmali hem de stratejik personel ve yük taşımacılığı görevlerini yerine getirebiliyor.
İspanya tarafından 2010 yılında onaylanan platformun ilk operasyonel kullanımı 2011 yılında Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri’nde başladı. Uçak, farklı NATO ve ortak ülke hava araçlarına yönelik havadan yakıt ikmali operasyonlarını destekleyebiliyor.
Platformun standart yakıt kapasitesi 111 bin kilogram seviyesinde bulunuyor. A330 MRTT; Airbus Hava Yakıt İkmal Bom Sistemi, kanat altı hortum ve drogue podları ile gövde yakıt ikmal ünitesi gibi farklı yakıt ikmal seçeneklerini kullanabiliyor.
Uçak ayrıca uçuş sırasında yakıt alabilmesini sağlayan Evrensel Hava Yakıt İkmal Haznesi ve gece ile zorlu hava koşullarındaki yakıt ikmal operasyonlarını destekleyen gelişmiş görüntüleme sistemiyle donatılabiliyor.
Teslimatlar 2030’a Kadar Tamamlanacak
Ortak tedarik modeliyle Polonya, uzun süredir ihtiyaç duyduğu bağımsız havadan yakıt ikmal kapasitesine sahip olmayı hedeflerken, İspanya da tanker filosunu genişletme imkanına kavuşacak.
Nihai sözleşmenin imzalanmasının ardından üretim ve dönüşüm çalışmalarının Airbus’ın Getafe tesislerinde yürütülmesi ve 7 uçaktan Polonya’ya ayrılan 4 uçağın da dahil olduğu teslimatların 2030 yılı sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
