Sırbistan, savunma sanayisini modernize etmek ve insansız sistemler alanındaki üretim kapasitesini artırmak amacıyla İsrailli savunma şirketi Elbit Systems ile ortak bir İHA üretim tesisi kurmaya hazırlanıyor. Belgrad yönetimi, tesisin eylül ayı ortalarında faaliyete geçirilmesini planlıyor.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin Belgrad ziyareti sırasında düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamada, İsrail ile ortak İHA fabrikasının 15 veya 20 Eylül civarında açılacağını duyurdu. Elbit Systems yetkilileri ise konuya ilişkin ayrıntılı açıklama yapmaktan kaçındı.
Tesis Belgrad Yakınlarında Kurulacak
Ortak üretim tesisinin Belgrad yakınlarındaki Simanovci sanayi bölgesinde kurulması planlanıyor. Projede Elbit Systems yüzde 51 hisseyle çoğunluk payına sahip olurken, kalan yüzde 49’luk bölüm Sırbistan’ın devlete ait silah üreticisi SDPR’nin kontrolünde bulunacak.
Tesiste daha uzun menzilli görevler için geliştirilen insansız sistemlerin yanı sıra elektronik harp sistemleri ve kısa menzilli kamikaze İHA’ların geliştirilip üretilmesi öngörülüyor.
Sırbistan, askeri envanterini yenileme çalışmaları kapsamında son dönemde Avrupa ülkeleri, İsrail ve Çin’den çeşitli savunma sistemleri tedarik ediyor. Ülke, Sovyet döneminden kalan teknolojilerin yerine modern sistemleri geçirmek ve silahlı kuvvetlerinin kapasitesini günümüz savaş koşullarına uyarlamak istiyor.
Elbit Systems Çoğunluk Hissesini Alacak
İHA fabrikası projesi, Sırbistan ile Elbit Systems arasındaki savunma iş birliğinin yeni bir aşaması olarak öne çıkıyor. Cumhurbaşkanı Vučić, İsrail ile ortak İHA üretimi planını ilk kez nisan ayında kamuoyuna açıklamıştı.
Aynı dönemde İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar ile Sırbistan Dışişleri Bakanı Marko Đurić, Kudüs’teki görüşmelerinin ardından iki ülke arasında serbest ticaret anlaşmasına varıldığını ve yeni bir stratejik diyaloğun başlatıldığını duyurmuştu.
Yeni tesisin yalnızca Sırbistan’ın ihtiyaçlarına yönelik üretim yapması değil, aynı zamanda ülkenin insansız sistemler ve askeri ekipman ihracatındaki kapasitesini artırması da hedefleniyor.
1,64 Milyar Dolarlık Savunma Anlaşmasının Ardından Geldi
İHA üretim girişimi, Elbit Systems ile Sırbistan arasında geçen yıl ağustos ayında imzalanan 1,64 milyar dolarlık beş yıllık savunma anlaşmasının ardından gündeme geldi.
Söz konusu anlaşma kapsamında uzun menzilli hassas vuruş kabiliyetine sahip topçu ve roket sistemlerinin yanı sıra yapay zeka destekli insansız hava araçlarının tedariki öngörülüyor. Anlaşmada ayrıca istihbarat, gözetleme, hedef tespiti ve keşif faaliyetlerinde kullanılan ISTAR sistemleri de yer alıyor.
Bunların yanında iletişim sistemleri, sinyal istihbaratı ekipmanları, gelişmiş elektro-optik sistemler ve gece görüş teknolojilerinin de Sırbistan’a sağlanması planlanıyor.
Sırbistan Daha Önce PULS Ve Hermes Sistemleri Aldı
Sırbistan’ın İsrail’den gerçekleştirdiği savunma tedarikleri de son yıllarda hız kazandı. Belgrad yönetimi, 2025’in başlarında yaklaşık 335 milyon dolar karşılığında İsrail yapımı PULS topçu sistemleri ile Elbit Systems tarafından üretilen Hermes İHA’larını satın aldı.
Yeni ortak üretim tesisiyle birlikte Sırbistan’ın yalnızca dışarıdan savunma ekipmanı satın alan bir ülke olmaktan çıkarak insansız sistemlerin üretiminde de kapasite oluşturması amaçlanıyor.
Tesisin eylül ayı ortalarında açılması planlanırken, üretilecek sistemlerin kesin modelleri, üretim kapasitesi ve ihracat kapsamına ilişkin ayrıntılar henüz kamuoyuna açıklanmadı.
