Vietnam, 2019 yılında envanterine kattığı Yak-130 eğitim uçaklarının ardından bu kez gelişmiş Yak-130M varyantı için ilk ihracat müşterisi oldu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 24 Temmuz 2026’da İrkutsk Havacılık Fabrikası’na gerçekleştirdiği ziyaret sırasında açıklanan anlaşma kapsamında Vietnam, 18 adet Yak-130M hafif taarruz uçağı tedarik edecek.
İrkutsk Havacılık Fabrikası Genel Müdürü Andrei Soynov tarafından duyurulan sözleşme, Yak-130M programının ilk ihracat başarısı olarak kayıtlara geçti. Böylece Vietnam, henüz devlet uçuş testleri tamamlanmadan yeni nesil uçağı sipariş eden ilk ülke oldu.
Vietnam’ın Yak-130 Filosu 28 Uçağa Ulaşacak
Vietnam, 2019 yılında sipariş ettiği 12 Yak-130 uçağından ikisini eğitim kazalarında kaybetti. İlki 6 Kasım 2024’te, ikincisi ise 28 Ocak 2026’da düşen uçakların ardından aktif filo 10 uçağa gerilemişti.
Yeni 18 uçaklık siparişin teslim edilmesiyle birlikte Vietnam’ın toplam Yak-130 tedariki 30 uçağa çıkacak. İlave kayıp yaşanmaması halinde ise aktif filo yeniden 28 uçağa ulaşacak. Yeni uçakların ülkeye gelişmiş hava savunma görevleri ile insansız hava araçlarına karşı mücadele kabiliyeti kazandırması bekleniyor.
Test Süreci Tamamlanmadan İmzalanan İlk Anlaşma
Yak-130M programı kapsamında bugüne kadar üç prototip üretildi. Devlet uçuş testlerinin Aralık 2028’e kadar sürmesi, seri üretim teslimatlarının ise aynı yılın sonlarında başlaması planlanıyor.
Bu nedenle Vietnam’ın sözleşmeyi test süreci tamamlanmadan imzalaması, hem üretici açısından ilk ihracat partisinin güvence altına alınmasını sağladı hem de ülkenin geliştirme sürecindeki teknik riskleri erken aşamada üstlenmesi anlamına geliyor.
Uçağın ilk teslim edilecek versiyonlarında kullanılacak sensörler, silah sistemleri ve yazılım paketleri ise nihai operasyonel kabiliyet üzerinde belirleyici olacak. Bazı özelliklerin sonraki modernizasyon paketlerine bırakılması halinde, platformun tam kapasiteye aşamalı şekilde ulaşması öngörülüyor.
Yak-130M Gelişmiş Görev Sistemleriyle Donatıldı
Yak-130M modernizasyonu kapsamında Rostec bünyesindeki şirketler tarafından geliştirilen çok sayıda yeni sistem uçağa entegre edildi. Platformda BRLS-130R AESA radarı, SOLT-130K elektro-optik ve lazer hedefleme sistemi, President-S130 kendini koruma paketi ile KSS-130 haberleşme sistemi yer alıyor.
Yeni aviyonikler sayesinde Yak-130M’nin gece ve gündüz, farklı hava koşullarında hem eğitim hem de muharebe görevlerini yerine getirebildiği belirtiliyor. Rostec ayrıca kullanılan ekipmanların büyük bölümünün şirketin kendi üretim ağı içerisinde geliştirildiğini vurgulayarak uluslararası yaptırımlara rağmen üretim sürekliliğinin korunduğunu ifade ediyor.
İHA ve Deniz Hedeflerine Karşı Yeni Kabiliyetler
Yak-130M’nin öne çıkan yeni görevlerinden biri de insansız hava araçlarına karşı mücadele. Özellikle büyük İHA’lar, daha geniş radar izleri ve daha güçlü kızılötesi emisyonları nedeniyle uçağın görev profiline uygun hedefler arasında değerlendiriliyor.
Platform ayrıca insansız su üstü araçlarına karşı da görev yapabilecek şekilde geliştirildi. Elektro-optik hedefleme sistemiyle küçük deniz hedeflerini tespit edebilen uçak, güdümlü havadan karaya mühimmat kullanarak bu hedefleri etkisiz hale getirebiliyor.
Eğitim Uçağından Çok Amaçlı Hafif Taarruz Platformuna
Yak-130M yalnızca ileri seviye pilot eğitiminde değil; hava polisliği, bölgesel hava savunması, yakın hava desteği, muharebe sahası taarruzu, konvoy eskortu, keşif ve silah eğitimi gibi geniş bir görev yelpazesinde kullanılabilecek şekilde tasarlandı.
Bu özellikleriyle Yak-130M, gelişmiş bir eğitim platformunun ötesinde, düşük ve orta tehdit seviyelerindeki harekât ortamlarında görev yapabilecek çok amaçlı hafif taarruz uçağı olarak öne çıkıyor.
