Bellek çipi piyasasında geçmiş dönemlerde görülen sert fiyat dalgalanmalarının bu kez daha uzun süre devam edebileceği değerlendiriliyor. Yapay zeka yatırımlarındaki hızlı büyüme, özellikle yüksek performanslı bellek çiplerine yönelik talebi artırırken üreticilerin mevcut kapasitelerinin önemli bölümünü bu ürünlere ayırmasına neden oluyor.
Geleneksel bellek piyasasında fiyatların yükselmesiyle üreticilerin kapasite artırması, ardından oluşan arz fazlasının fiyatları yeniden aşağı çekmesi uzun süredir bilinen bir döngü olarak öne çıkıyordu. Ancak yapay zeka teknolojilerine yönelik yatırımların üretim kapasitesini güçlü biçimde çekmesi, bu döngünün önceki dönemlerden farklı işlemesine yol açıyor.
Yapay Zeka Talebi Üretim Kapasitesini Zorluyor
Yapay zeka sistemlerinde kullanılan yüksek performanslı bellek çiplerine olan ihtiyaç hızla artıyor. Bu ürünlerin üretiminde geleneksel belleklere kıyasla daha fazla üretim kapasitesi kullanılması, fabrikalardaki alanın giderek daha büyük bölümünün yapay zeka odaklı ürünlere ayrılmasına neden oluyor.
TrendForce tahminlerine göre yüksek bant genişlikli bellek (HBM) çiplerinin 2027 yılında büyük üreticilerin toplam üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 30’unu kullanması bekleniyor. Buna karşılık HBM ürünlerinin toplam bellek üretimindeki payının yaklaşık yüzde 13 seviyesinde kalacağı öngörülüyor.
Bu tablo, yapay zeka için geliştirilen belleklerin üretim tesislerinde orantısız biçimde daha fazla kapasite tükettiğini ortaya koyuyor. Bunun yanında yapay zeka veri merkezlerinin hızla yayılması, sunucularda kullanılan geleneksel bellek ürünlerine yönelik talebi de canlı tutuyor.
Yeni Fabrikalar Talebe Yetişmekte Zorlanıyor
Artan talebi karşılamak isteyen bellek üreticileri yeni fabrikalar kurarken mevcut tesislerinde de kapasite artırma çalışmalarını sürdürüyor. Ancak yeni üretim tesislerinin tamamlanarak faaliyete geçmesi uzun zaman alıyor.
Mevcut kapasitenin önemli bölümünün yapay zeka ürünlerine yönlendirilmesi de diğer bellek türlerinde arz sıkışıklığının kısa sürede giderilmesini zorlaştırıyor. Arzın sınırlı kalması, geleneksel bellek çiplerinin fiyatlarını da yukarı yönlü baskılıyor.
Böylece yapay zeka yatırımlarının etkisi yalnızca HBM gibi özel ürünlerle sınırlı kalmıyor, bellek pazarının geneline yayılan bir fiyat baskısı oluşturuyor.
Büyük Üreticilerin Gelirleri Artıyor
Güçlü talep ve yükselen fiyatlar, dünyanın önde gelen bellek üreticilerinin gelir ve kârlılıklarını da destekliyor. Özellikle sunucularda kullanılan bellek çipleri pazarında birkaç büyük üreticinin belirgin ağırlığı bulunuyor.
2026’nın ilk çeyreğinde pazar liderinin payı yüzde 38,5 olarak gerçekleşirken, diğer iki büyük üreticinin pazar payları sırasıyla yüzde 28,8 ve yüzde 22,4 seviyesinde kaldı.
Yapay zeka veri merkezlerine yapılan yatırımların hız kesmeden devam etmesi halinde bellek üreticilerinin yüksek talep ve fiyat ortamından önümüzdeki dönemlerde de yararlanabileceği değerlendiriliyor.
Milyarlarca Dolarlık Kapasite Yatırımı
Üreticiler, piyasadaki sıkışıklığı gidermek ve gelecekte oluşabilecek talebi karşılamak amacıyla yatırımlarını hızlandırıyor. Güney Kore’de gelişmiş bellek çiplerinin üretimine yönelik 38,3 milyar dolarlık yeni yatırım onaylanırken, ABD’de de üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor.
Çin’de ise dünyanın dördüncü büyük bellek üreticisinin mevcut üretim kapasitesini iki katından fazla artırmayı planladığı belirtiliyor.
Ancak yapılan yatırımların kısa vadede piyasadaki arz açığını tamamen kapatması beklenmiyor. Yeni tesislerin üretime geçmesi için gereken süre, yapay zeka sektöründeki talep artışının hızını yakalamayı zorlaştırıyor.
Sıkışıklığın 2027’ye Kadar Sürmesi Bekleniyor
TrendForce öngörüleri, bazı bellek türlerinde arz koşullarının 2027’nin ikinci yarısında rahatlayabileceğine işaret ediyor. Buna karşın sunucularda ve yapay zeka sistemlerinde yoğun biçimde kullanılan bellek ürünlerinde arz-talep dengesizliğinin daha uzun süre devam edebileceği tahmin ediliyor.
Bu nedenle mevcut bellek fiyat artışının, geçmişte yaşanan kısa süreli yükseliş ve düşüş döngülerinden daha uzun soluklu olması bekleniyor. Piyasadaki dengelerin yeniden kurulmasında yeni üretim tesislerinin devreye girmesi ve kapasite artışlarının yapay zeka kaynaklı talep büyümesini yakalaması belirleyici olacak.
