ABD’deki Stanford University araştırmacıları, yapay zekâ destekli genom tasarımı kullanarak laboratuvarda çoğalabilen yeni virüsler geliştirdi. Science dergisinde yayımlanan çalışma, yapay zekânın sentetik biyoloji alanındaki potansiyeline ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
Araştırmada, büyük dil modellerine benzer prensiplerle çalışan “genom dil modelleri” kullanılarak bakterileri enfekte eden bakteriyofaj virüslerinin genetik yapısı sıfırdan tasarlandı. Bilim insanları, bu yöntemle laboratuvar ortamında yaşayabilen 16 yeni bakteriyofaj üretmeyi başardı.
Yapay Zekâ Genomları Baştan Tasarladı
Araştırmacılar, geliştirilen yapay zekâ modelini kullanarak bakteriyofajların genetik dizilimlerini yeniden oluşturdu. Daha sonra tasarlanan bu virüsler laboratuvar ortamında üretilerek petri kaplarında E. coli bakterileri üzerinde test edildi.
Deneyler sonucunda oluşturulan virüslerin tamamının yaşayabilir olduğu görülürken, bunlardan bazılarının iki farklı E. coli türünün geliştirdiği direnç mekanizmalarını aşabildiği belirlendi.
İnsanlar İçin Tehdit Oluşturmuyor
Araştırmayı yürüten ekip, geliştirilen virüslerin yalnızca bakterileri enfekte eden bakteriyofajlar olduğunu ve insanlar için herhangi bir hastalık riski taşımadığını vurguladı.
Bilim insanları, bu teknolojinin özellikle antibiyotik direncine karşı geliştirilecek yeni bakteriyofaj tedavileri ve sentetik biyoloji uygulamaları açısından önemli fırsatlar sunabileceğini değerlendiriyor.
Araştırma, yapay zekânın yalnızca metin üretimiyle sınırlı kalmayıp biyolojik sistemlerin tasarlanmasında da kullanılabileceğini gösteren önemli örneklerden biri olarak öne çıkıyor.
