ABD’de federal temyiz mahkemesi, yapay zekâ şirketi Anthropic’in Pentagon tarafından askeri sözleşmeler kapsamında “ulusal güvenlik tedarik zinciri riski” olarak sınıflandırılmasını onadı. Washington’daki ABD Temyiz Mahkemesi’nin 2’ye 1 oyla aldığı karar, Anthropic ile Trump yönetimi arasında yapay zekâ sistemlerinin askeri kullanımına ilişkin aylardır devam eden hukuki anlaşmazlıkta Pentagon lehine yeni bir gelişme oldu.
Kararın temelinde, Anthropic’in Claude adlı yapay zekâ sisteminin ölümcül otonom silahlar ve Amerikalılara yönelik kitlesel gözetim amacıyla kullanılmasına ilişkin kısıtlamaları kaldırmayı reddetmesi bulunuyor. Pentagon, mart ayında şirketi tedarik zinciri açısından ulusal güvenlik riski olarak tanımlamıştı.
Mahkeme Pentagon’un Gerekçesini Kabul Etti
Temyiz mahkemesindeki çoğunluk, Pentagon’un Anthropic’i tedarik zincirinden çıkarmak için yeterli gerekçeye sahip olduğu sonucuna vardı. Mahkeme, şirketin Claude üzerinde kullanım kısıtlamaları uygulamasının askeri operasyonlarda ihtiyaç duyulan görevlerin yerine getirilmesini etkileyebileceği yönündeki değerlendirmeyi kabul etti.
Kararda, Anthropic’in söz konusu sınırlamaları kaldırmayarak yapay zekâ modelinin bazı askeri görevlerde kullanılmasına ilişkin kısıtlamaları koruduğuna dikkat çekildi. Mahkeme ayrıca şirketin anayasal itirazlarını da kabul etmedi.
Anthropic Güvenlik Kısıtlamalarını Kaldırmadı
Anthropic ile Pentagon arasındaki anlaşmazlık, şirketin Claude’un kullanım alanlarına yönelik güvenlik kurallarından kaynaklandı. Şirket, yapay zekâ sisteminin ölümcül otonom savaşta ve Amerikalılara yönelik kitlesel gözetimde kullanılmasını engelleyen kısıtlamaların korunmasını istedi.
Anthropic CEO’su Dario Amodei, teknolojinin otonom silahlarda güvenli biçimde kullanılabilecek yeterli güvenilirliğe henüz ulaşmadığını savundu. Şirket ayrıca kitlesel iç gözetimin temel hak ve özgürlükler açısından ciddi riskler taşıdığını belirtti.
Pentagon ise yapay zekâ sistemlerinin yasal askeri kullanım alanlarını sınırlandıran bu tür kısıtlamaların operasyonel açıdan sorun oluşturabileceğini ileri sürdü. Temyiz mahkemesindeki çoğunluk da bu değerlendirmeyi ulusal güvenlik gerekçesi açısından yeterli buldu.
San Francisco’daki Davada Farklı Karar Çıkmıştı
Son karar, Anthropic’in daha önce San Francisco’daki federal mahkemede elde ettiği sonuçtan farklı bir hukuki tablo ortaya çıkardı. ABD Bölge Yargıcı Rita Lin, ağustos ayında yönetimin Anthropic’e yönelik paralel yaptırımının hukuka aykırı misilleme niteliğinde olduğuna hükmetmişti.
Lin ayrıca Trump yönetiminin Anthropic’e yönelik hükümet çapındaki yasağını ve Savunma Bakanı Pete Hegseth’in askeri yüklenicilerin şirketle iş yapmasını engelleyen kararını da durdurmuştu. Söz konusu dava farklı bir yasal düzenleme kapsamında yürütülürken, Washington’daki temyiz mahkemesinin son kararı Pentagon’un Anthropic’i kendi tedarik zincirinden dışlamasına ilişkin ayrı hukuki süreci kapsıyor.
Anthropic Karara İtiraz Etmeye Hazırlanıyor
Anthropic, temyiz mahkemesinin kararına katılmadığını açıkladı. Şirket, hukuki pozisyonunun arkasında olduğunu belirtirken, üç yargıçtan oluşan heyetin kararının mahkemenin tamamı tarafından yeniden incelenmesi dahil olmak üzere mevcut hukuki seçenekleri değerlendirdiğini bildirdi.
Şirket, Pentagon’un kararının kendisine milyarlarca dolarlık iş kaybı ve itibar zararı verdiğini savunuyor. Anthropic’in halka arz hazırlıkları öncesinde yaşanan gelişme, şirket ile ABD yönetimi arasındaki yapay zekâ güvenliği ve askeri kullanım tartışmasını da daha geniş bir hukuki ve ticari boyuta taşıyor.
Temyiz mahkemesinin kararıyla Pentagon’un Claude modellerini kendi sistemlerinden çıkarmasına ve ürünlerin Savunma Bakanlığı çalışmalarında kullanılmasını engellemesine yönelik hukuki dayanak korunmuş oldu.
