ABD yönetimi, Suudi Arabistan’a 48 adet F-35 savaş uçağı ve bunlarla bağlantılı ekipmanların satışına ilişkin süreci başlattı. ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan’a ilk kez F-35 satışını içeren pakete yönelik Kongre’ye resmi bildirimde bulundu. Satış paketinin toplam tahmini değerinin 24,3 milyar dolara kadar ulaşması bekleniyor.
Paket kapsamında 48 adet F-35 savaş uçağının yanı sıra 49 adet Pratt & Whitney F135-PW-100 motoru, destek ekipmanları ve çeşitli hizmetlerin bulunması planlanıyor. Suudi Arabistan’ın geçen yıl ABD’ye ilettiği F-35 talebinde de 48 uçaklık bir tedarik gündeme gelmişti.
F-35 Satışı İçin Kongre Süreci Başladı
ABD’nin satış bildirimini Kongre’ye iletmesinin ardından süreç, NATO üyesi olmayan ülkelere yönelik büyük ölçekli silah satışlarında uygulanan inceleme prosedürüne tabi olacak.
Kongre’nin satış bildirimini değerlendirmek ve olası bir itirazda bulunmak için 30 günlük süresi bulunuyor. Bu sürenin tamamlanmasının ardından satışın sözleşme ve uygulama aşamalarına geçebilmesi mümkün olacak.
F-35 satışına ilişkin bildirim, Suudi Arabistan’ın ABD’den gelişmiş savaş uçağı tedarikine yönelik uzun süredir devam eden girişiminde yeni bir aşamaya işaret ediyor.
Trump Yönetimi F-35 Talebini Yeniden Gündeme Aldı
Suudi Arabistan’ın F-35 talebi, önceki ABD yönetimi döneminde de Washington-Riyad ilişkilerinin önemli başlıklarından biri olmuştu. Joe Biden yönetimi döneminde ABD ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin yanı sıra Suudi Arabistan ile İsrail arasındaki normalleşme sürecinin ilerletilmesine yönelik çeşitli diplomatik girişimler yürütülmüştü.
Ancak normalleşme sürecinin sonuçlanmamasının ardından F-35 talebi de ilerleyen dönemde somut bir satış anlaşmasına dönüşmedi. Donald Trump yönetimi ise Suudi Arabistan’ın daha önce gündeme getirdiği F-35 talebini yeniden değerlendirmeye aldı.
Trump daha önce yaptığı açıklamalarda Riyad’a F-35 savaş uçaklarının satılacağını belirtmişti. Suudi Arabistan’ın F-35 ilgisi, 2026 Dünya Savunma Fuarı’nda Suudi Arabistan bayrağıyla sergilenen F-35 üzerinden de kamuoyuna yansımıştı.
Suudi Arabistan’a 5,75 Milyar Dolarlık Diğer Satışlar
ABD’nin Suudi Arabistan’a yönelik savunma satışları F-35 programıyla sınırlı kalmıyor. Eylül ayında onaylanan iki ayrı satış paketinin toplam tahmini değerinin 5,75 milyar dolar olduğu bildirildi.
Bu paketlerden ilki yaklaşık 750 milyon dolar değerinde. Söz konusu satış kapsamında 60 adet AGT-1500 tank motoru, motor konteynerleri, yedek parçalar, sarf malzemeleri ve aksesuarların yanı sıra yüklenici lojistik desteği, eğitim ve lojistik hizmetlerinin sağlanması öngörülüyor.
İkinci paketin tahmini değeri ise 5 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bu kapsamda farklı serilerden toplam 5 bin JDAM güdüm kiti ve genel maksat bombası, tapa sistemleri, DSU-38 ve DSU-40 hedef dedektörleri ile çeşitli konteyner ve destek ekipmanlarının tedarik edilmesi planlanıyor.
JDAM Ve F-35 Tedariki Aynı Dönemde Gündemde
JDAM paketinde ayrıca yedek parçalar, sarf malzemeleri ve aksesuarların yanı sıra onarım ve iade desteği gibi lojistik hizmetler de yer alıyor.
F-35 satış bildirimiyle birlikte değerlendirildiğinde söz konusu tedariklerin, Suudi Arabistan’ın ABD kaynaklı hava ve kara harekât kabiliyetlerini farklı alanlarda geliştirmeye yönelik kapsamlı bir savunma tedarik sürecinin parçası olduğu görülüyor.
F-35 paketinin Kongre incelemesinin ardından nasıl ilerleyeceği ise 30 günlük değerlendirme sürecinin sonucuna bağlı olacak. Satışın nihai kapsamı ve teslimat takvimi de sonraki aşamalarda netleşecek.
