Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa’da güvenlik politikalarını yeniden şekillendirmesiyle savunma bütçelerini artıran ülkeler arasında Polonya öne çıkıyor. Varşova, yalnızca asker sayısını ve silah envanterini genişletmekle kalmıyor, olası bir savaş durumunda tedarik zincirlerinin kesintiye uğramaması için savunma üretimini de ülke içinde ve Orta Avrupa’da güçlendirmeye çalışıyor.
Polonya yönetimi, Avrupa’nın en büyük ve güçlü ordularından birini oluşturmayı hedeflerken, savunma alanında ABD gibi uzak tedarikçilere olan bağımlılığı azaltacak yeni bir üretim modeline yöneliyor.
Hedef 500 Bin Kişilik Ordu
Polonya Silahlı Kuvvetleri’nin personel mevcudu 2026 itibarıyla 220 binin üzerine çıktı. Ancak Varşova’nın uzun vadeli planı mevcut sayının iki katından daha büyük bir askeri yapı oluşturulmasını öngörüyor.
Savunma Bakanlığının planlamasına göre toplam kuvvetin 500 bine çıkarılması hedefleniyor. Bu yapının yaklaşık 300 bin aktif görevli asker ile yüksek hazırlık seviyesinde tutulacak 200 bin yedek personelden oluşması planlanıyor.
Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, ülkenin 2030’a kadar Avrupa’nın en büyük ve güçlü ordusuna sahip olmasını stratejik hedef olarak açıklamıştı. Resmi uzun vadeli kuvvet geliştirme programında ise 500 bin kişilik yapıya geçiş için 2039’a kadar uzanan bir takvim bulunuyor.
Silah Tedarikinde Yerli Üretim Öne Çıkıyor
Personel sayısındaki artış, silah ve mühimmat ihtiyacını da beraberinde getiriyor. Polonya Silahlanma Ajansının verilerine göre yerli şirketlerden ve Orta Avrupalı ortaklarla oluşturulan yapılardan gerçekleştirilen savunma alımlarının değeri 2025’te 30,4 milyar zlotiye ulaştı.
Söz konusu rakam, 2022’ye kıyasla yaklaşık dört katlık artışa işaret ediyor. Varşova’nın yeni yaklaşımında yalnızca satın alma maliyeti değil, savaş sırasında mühimmat ve ekipmanın ne kadar hızlı yenilenebileceği de önem taşıyor.
Bu nedenle Polonya, özellikle mühimmat, insansız hava araçları, füzeler ve zırhlı araçlar gibi yoğun tüketilen sistemlerde üretim kapasitesini kendi ülkesinde ve yakın coğrafyada artırmayı planlıyor.
ABD Yapımı Sistemler Kullanılmaya Devam Edecek
Polonya’nın yerli üretime yönelmesi, ABD kaynaklı büyük savunma platformlarından vazgeçtiği anlamına gelmiyor. Patriot hava savunma sistemleri, Abrams tankları ve F-35 savaş uçakları ordunun önemli unsurları arasında yer almaya devam edecek.
Bununla birlikte Varşova, sürekli yenilenmesi gereken mühimmat ve daha küçük ölçekli sistemlerde yerli üretimin payını yükseltmek istiyor. Böylece savaş koşullarında uzak tedarik merkezlerinden gelecek sevkiyatlara olan bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.
Savunma Bütçesi 200 Milyar Zlotiyi Aştı
Polonya’nın askeri kapasitesini büyütme planının arkasında yüksek savunma harcamaları bulunuyor. Ülkenin 2026 bütçesinde savunma için yaklaşık 200,1 milyar zloti ayrıldı.
Bu tutarın gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 4,8’ine denk geldiği belirtiliyor. NATO’nun farklı hesaplama yöntemlerine dayanan verilerinde ise Polonya’nın 2026 temel savunma harcamasının yaklaşık 53 milyar euro seviyesinde olması bekleniyor.
Böylece Polonya, Avrupa Birliği içinde savunmaya en yüksek kaynak ayıran ülkelerden biri olurken, savunma harcamalarının milli gelire oranında da NATO ülkeleri arasında üst sıralarda bulunuyor.
Mühimmat Ve Dron Üretimi Genişletiliyor
Polonya’nın savunma sanayisindeki dönüşümü, Orta Avrupa’daki şirketlerle yapılan işbirliklerini de kapsıyor. Çekya merkezli firmalarla mühimmat, füze, dron ve zırhlı araç üretimine yönelik anlaşmalar yapılırken, özellikle 155 milimetrelik topçu mühimmatı üretiminin artırılması hedefleniyor.
Fransız ortaklı yatırımlardan birinde yıllık üretim kapasitesinin gelecek yıldan itibaren 180 bin top mermisine çıkarılması planlanıyor. Alman savunma şirketleri de Polonya’da üretim, bakım ve onarım kapasitesi oluşturmak için yatırımlar gerçekleştiriyor.
Varşova ayrıca Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan füzelerin üretiminde ABD ve Ukrayna ile ortak çalışma yapılmasını öneriyor.
Sanayi Kapasitesi Savaş Planının Parçası Oluyor
Polonya’nın izlediği politika, askeri gücün yalnızca personel ve silah sayısıyla ölçülmediği yeni güvenlik anlayışını ortaya koyuyor. Varşova, savaş halinde ordunun ihtiyaç duyacağı mühimmat ve ekipmanın sürdürülebilir biçimde temin edilmesi için üretim altyapısını da askeri planlamanın bir parçası haline getiriyor.
Bu kapsamda ülke içinde ve Orta Avrupa’da oluşturulacak üretim, bakım ve onarım kapasitesinin Polonya ordusunun uzun süreli operasyon kabiliyetini desteklemesi amaçlanıyor.
Büyüyen Ordunun Maliyeti De Artıyor
Savunma harcamalarındaki hızlı yükseliş, Polonya ekonomisi açısından önemli bir maliyet oluşturuyor. Hükümetin 2027 bütçe planında genel kamu açığının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 7,1’i seviyesinde olması öngörülüyor.
Artan askeri araç, silah ve mühimmat teslimatları da bütçe üzerindeki baskıyı artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Bu nedenle Varşova’nın önündeki temel mesele yalnızca 500 bin kişilik askeri yapıya ulaşmak değil. Polonya, Avrupa’nın en büyük savunma güçlerinden birini oluştururken aynı zamanda yüksek askeri harcamaların kamu maliyesi üzerindeki etkisini yönetmeye çalışacak.
