Dallas Bölgesi Hızlı Transit İdaresi (DART), filosundaki en eski 53 hafif raylı sistem aracının yenilenmesi amacıyla ABD Federal Transit İdaresi’nden (FTA) 70 milyon 13 bin dolar tutarında hibe almaya hak kazandı. Söz konusu araçlar, DART tarafından 1995 ve 1997 yıllarında satın alınan ve uzun süredir hizmet veren hafif raylı araçlardan oluşuyor.
Hibe, FTA’nın 3 Eylül 2026’da açıkladığı Raylı Araç Yenileme Hibeleri programı kapsamındaki toplam 166 milyon 50 bin 322 dolarlık paketin en büyük bölümünü oluşturuyor. DART, toplam kaynağın yüzde 42’sinden biraz fazlasını alırken, kalan iki proje Pennsylvania’daki toplu taşıma işletmecilerine tahsis edildi.
FTA, ABD genelindeki metro ve banliyö demiryolu araçlarının yaklaşık üçte birinin 25 yaşından daha eski olduğunu belirtiyor. Kuruma göre yaşlanan filolar, işletmelerde gecikmelerin yanı sıra bakım giderlerinin yükselmesine ve yolcu memnuniyetinin azalmasına neden olabiliyor.
Üç Projeye 166 Milyon Dolarlık Kaynak
2026 mali yılı Raylı Araç Yenileme Hibeleri kapsamında üç farklı proje desteklendi. En büyük hibe olan 82 milyon 774 bin 74 dolar, Pittsburgh Bölgesel Transit sistemini işleten Allegheny Bölgesi Liman İdaresi’ne verildi. Kurum, yaklaşık 170 fit uzunluğunda 45 yeni aracın, 85 fit uzunluğundaki 76 eski aracın yerini almasını planlıyor.
DART’ın aldığı 70 milyon 13 bin dolarlık hibe ise 1995 ve 1997 yıllarında satın alınan 53 hafif raylı aracın yenilenmesi için kullanılacak. Güneydoğu Pennsylvania Ulaşım Otoritesi de yaklaşık 50 yıllık Silverliner IV banliyö elektrikli tren araçlarının yenilenmesi amacıyla 13 milyon 263 bin 248 dolar aldı.
Üç proje için ayrılan toplam federal kaynak 166 milyon 50 bin 322 dolar olarak açıklandı.
Federal Desteğin Kapsamı Belirli Sınırlarla Çiziliyor
Raylı Araç Yenileme Hibeleri programı, ABD’de toplu taşıma sistemlerinin iyi durumda tutulmasını amaçlayan Bölüm 5337 kapsamındaki kaynakların rekabetçi biçimde dağıtılan bölümünü oluşturuyor.
Programda federal finansman açısından belirli sınırlamalar bulunuyor. Bir projenin federal payı, net proje maliyetinin yüzde 80’ini geçemiyor. Ayrıca söz konusu özel programdan sağlanan federal desteğin proje maliyetinin yüzde 50’sinden fazla olması mümkün değil.
Finanse edilecek araçların, başvuru sahibi kurumun toplu taşıma varlık yönetimi planında daha önceden yer alması da gerekiyor. DART, yeni araç programının toplam maliyetini henüz açıklamadığından, 70 milyon dolarlık federal hibeye karşılık kurumun sağlayacağı yerel finansmanın miktarı kamuoyuna yansımış değil.
145 Araçlık Daha Geniş Bir Plan Hazırlanıyor
Hibe kapsamında yenilenmesi planlanan 53 araç, DART’ın daha geniş kapsamlı filo modernizasyonunun yalnızca bir bölümünü oluşturuyor. Kurum, Eylül 2025’te Genel Kurul Komitesi’ne yaptığı sunumda hafif raylı sistem filosunu kapsamlı şekilde yenilemeye yönelik 145 araçlık bir plan ortaya koymuştu.
Plan, 77 araçlık temel siparişin yanı sıra 68 araçlık opsiyon hakkını da içeriyor. DART’ın takvimine göre ilk pilot aracın 2029 yılının ikinci çeyreğinde teslim alınması, 77 araçlık temel siparişin tamamının ise 2033 yılının üçüncü çeyreğinde teslim edilmesi öngörülüyor.
Yeni araçların belirlenmesine yönelik hazırlık sürecinde müşteri deneyimi araştırmaları, teknik şartname çalışmaları ve bilgi talepleri gerçekleştirildi. İhale sürecinin ise Ekim 2025 ile Ekim 2026 arasında yürütülmesi planlandı.
Yeni Araçlarda Erişilebilirlik Öne Çıkıyor
DART’ın hazırladığı teknik gereksinimler, yeni hafif raylı sistem araçlarında yolcu deneyimi ve erişilebilirlik konularına da odaklanıyor. Potansiyel tedarikçiler arasında Alstom, Kinki Sharyo, CAF, Siemens ve Stadler gibi üreticilerin adı yer alıyor.
Planlanan yeni araçlarda tüm kapılardan seviyeli biniş imkanı, aracın başından sonuna kadar görüş sağlayan iç tasarım, uzaktan erişilebilen gelişmiş kamera sistemleri ve DART’ın dijital varlık yönetim sistemiyle entegrasyon gibi özelliklerin bulunması öngörülüyor.
İstasyon Platformları Da Yenilenecek
Filo yenilemesinin tek başına engelsiz erişim hedefini karşılaması yeterli olmayacak. DART, erişilebilirlik standartlarına uyum kapsamında 2004 yılında FTA’ya 2030 yılına kadar tüm kapılarda engelsiz biniş imkanı sağlama taahhüdünde bulunmuştu. Bu nedenle araçların yanı sıra istasyon platformlarında da ayrı bir modernizasyon programı yürütülüyor.
DART, Temmuz 2026’da ABD Ulaştırma Bakanlığı’ndan Kırmızı ve Mavi hatlar üzerindeki sekiz Güney Dallas istasyonunun iyileştirilmesi için 25 milyon dolar tutarında hibe aldı.
Çalışmalar kapsamında orta platformlardaki yaya geçitlerinin kaldırılması, platformların düzleştirilmesi, yönlendirme işaretlerinin yenilenmesi ve güvenlik düzenlemelerinin yapılması planlanıyor. Projenin 2027’nin başlarında başlaması ve çalışmaların 2030 yılına kadar aşamalı olarak sürdürülmesi bekleniyor.
DART Transform’un Beş Ana Unsurundan Biri
Hafif raylı araçların yenilenmesi, DART’ın 10 yıllık modernizasyon programı DART Transform’un beş temel unsurundan birini oluşturuyor.
Programın diğer başlıkları arasında eski hatlardaki sinyalizasyon sistemlerinin yenilenmesi, istasyon ve yolcu tesislerinin modernizasyonu, yeni araçların bakımına uygun işletme tesislerinin geliştirilmesi ve ulaşım altyapısının aşırı hava koşullarına karşı daha dayanıklı hale getirilmesi bulunuyor.
Federal hibeyle birlikte DART’ın yaşlanan hafif raylı sistem filosunun en eski bölümünün yenilenmesi için önemli bir finansman kaynağı sağlanırken, kurumun daha geniş kapsamlı 145 araçlık filo modernizasyonu da önümüzdeki yıllarda devam edecek.
