İrlanda Kabinesi, Dublin MetroLink projesinin detaylı ihale aşamasına geçilmesini onayladı. Projenin KDV hariç toplam teslimat maliyetinin 14,44 milyar ile 17,49 milyar Euro arasında gerçekleşmesi beklenirken, yüklenicilerden piyasa tekliflerinin 2027 yılında alınması planlanıyor.
16 Eylül 2026’da verilen karar, İrlanda Ulaştırma Bakanlığı ile Ulusal Ulaştırma Otoritesi’nin (NTA) MetroLink için hazırlanan Detaylı İş Planı’nı ortak değerlendirmesinin ardından geldi. İnceleme, altyapı projelerinde ihale öncesi kontrol noktası olarak uygulanan Onay Aşaması 2 kapsamında gerçekleştirildi.
Maliyet Tahmini 2022’ye Göre Yükseldi
Detaylı İş Planı’nda, olası riskler ve gelecekteki enflasyon da dikkate alınarak MetroLink’in teslimat maliyeti 14,44-17,49 milyar Euro aralığında hesaplandı. Ancak hükümet, nihai maliyetin ancak 2027’de piyasadan alınacak teklifler sonrasında netleşeceğine dikkat çekti.
Projenin Temmuz 2022’de prensipte onaylanması sırasında açıklanan maliyet 9,5 milyar Euro’ydu. Bu rakam 2021 fiyatları üzerinden hesaplanmıştı. NTA’nın 2026’daki değerlendirmesinde ise söz konusu tahmin 2025 fiyatlarıyla 10,70 milyar Euro seviyesine yeniden hesaplandı.
2026 Onay Aşaması 2’de ortalama senaryoya göre toplam tahmin 15,75 milyar Euro’ya ulaştı. Böylece 2025 fiyatları bazında iki tahmin arasındaki fark 5,05 milyar Euro oldu.
Doğrudan Maliyetlerde Belirgin Artış
NTA’nın değerlendirmesine göre maliyet artışında birçok unsur etkili oldu. Yüklenici maliyetlerindeki artış yaklaşık 1,04 milyar Euro olurken, 2021’den bu yana piyasadaki konsolidasyonun rekabeti azaltması da faktörler arasında gösterildi.
Tasarım değişikliklerinin maliyete etkisi yaklaşık 1,16 milyar Euro olarak hesaplandı. Bu artışta kazılan malzemenin bertarafı, platform düzenlemeleri, tünel açma yöntemleri, yangın ve yaya modellemeleri ile yürüyen merdivenlere ilişkin planlama kararları etkili oldu.
Ağustos 2025’te temel plan belirlenirken tasarım kapsamında bulunmayan işçi konaklamaları ve planlama taahhütleri için yaklaşık 510 milyon Euro ek maliyet öngörüldü. Enflasyonun etkisi ise yaklaşık 1,06 milyar Euro olarak hesaplandı.
Projenin risk payı da artırıldı. Bu değişiklikte, Oxford Global Projects tarafından yapılan ve ilk kez gerçekleştirilen büyük altyapı projelerinin sonraki projelere kıyasla bütçe aşımına daha yatkın olduğunu ortaya koyan araştırmaların etkili olduğu belirtildi.
MetroLink İçin Maliyet Ve Fayda Hesabı
NTA’nın analizine göre MetroLink’in sağlayacağı ekonomik ve toplumsal faydaların yatırım maliyetinin üzerinde olması bekleniyor. Daha kısa seyahat süreleri, trafik sıkışıklığının azalması, güvenlik ve çevresel kazanımlar gibi doğrudan etkiler hesaba katıldığında, yatırılan her 1 Euro için 1,13 ile 1,78 Euro arasında fayda oluşacağı tahmin ediliyor.
Daha geniş ekonomik etkilerin de değerlendirmeye alınması halinde bu oranın 1,26 ile 1,95 Euro arasında değişmesi bekleniyor.
Diğer Metro Projeleriyle Karşılaştırılıyor
NTA’nın dünya genelindeki tamamlanmış metro projeleriyle yaptığı karşılaştırmada MetroLink’in kilometre başına maliyetinin yüksek seviyelerde yer aldığı belirtildi.
Bu durumun nedenleri arasında hat uzunluğuna kıyasla istasyon sayısının fazla olması, Dublin’deki kısıtlı kentsel alan, karmaşık istasyon tasarımları ve İrlanda’nın kıta Avrupası’ndaki uzman iş gücü ile kaynak havuzlarından uzakta bulunması gösterildi.
İnşaat süresi bakımından da MetroLink’in benzer projelerle paralel bir takvimde ilerlemesi bekleniyor. 16 metro projesinin incelendiği karşılaştırmada yapım sürelerinin 8 ile 11 yıl arasında değiştiği, MetroLink için ise 8-10 yıllık bir inşaat dönemi öngörüldüğü kaydedildi.
Büyük İhale Paketleri Hazırlanıyor
Onay Aşaması 2’nin tamamlanmasıyla İrlanda Ulaştırma Altyapısı’nın (TII) ön ve destekleyici sözleşmeleri imzalamasının ve ana inşaat ile işletme sözleşmeleri için ihale sürecini ilerletmesinin önü açıldı.
TII, Şubat 2026’da tüneller, istasyon yapıları ve viyadükleri kapsayan M401 ve M402 inşaat paketleri için ihale sürecini başlattı. Bu iki sözleşmenin KDV hariç toplam azami değeri 7,9 milyar Euro olarak açıklandı. Kurum, piyasadan gelecek tekliflerin bu üst sınırın önemli ölçüde altında kalmasını bekliyor.
Mayıs 2026’da ise yaklaşık yedi yıllık yapım dönemi ile 25 yıllık işletme ve bakım sürecini kapsayan M500 tasarım, yapım, finansman, işletme ve bakım sözleşmesi için ayrı bir ihale başlatıldı. TII, Şubat 2026 itibarıyla bu sözleşmenin KDV hariç net bugünkü değerini yaklaşık 7,3 milyar Euro olarak hesapladı.
Söz konusu maliyetlerin farklı hesaplama yöntemlerine dayandığı ve doğrudan birbirine eklenmemesi gerektiği vurgulandı.
Tedarik Modelinde Değişiklik Yapıldı
NTA, 2022’den bu yana MetroLink’in tedarik yaklaşımında da değişiklikler yapıldığını bildirdi. Kuzey bölümündeki iki altyapı sözleşmesinin tek pakette birleştirildiği, büyük ihalelerde başarısız teklif veren firmaların rekabet gücünü korumak amacıyla teklif hazırlama maliyetlerinin bir bölümünün karşılanacağı belirtildi.
10 Eylül 2026’da TII, Jacobs AECOM’u MetroLink program teslim ortağı olarak görevlendirdi. İrlanda hükümeti ise Kasım 2025’te MetroLink’in uygulanması için özel bir teslim kuruluşu oluşturulmasına yönelik planı desteklemişti.
MetroLink 19 Kilometrelik Hat Olacak
MetroLink’in Estuary ve Swords’tan Dublin’in güneyindeki Charlemont’a kadar yaklaşık 19 kilometrelik bir güzergah üzerinde inşa edilmesi planlanıyor. Hattın büyük bölümünün yer altında olması ve toplam 16 istasyona hizmet vermesi öngörülüyor.
Güzergah üzerinde Dublin Havalimanı, Ballymun, Glasnevin, Dublin Şehir Üniversitesi ile Mater ve Rotunda hastanelerinin de bulunduğu önemli merkezler yer alacak.
MetroLink’in hizmete girmesiyle yoğun saatlerde trenlerin her iki yönde üç dakikada bir çalıştırılması planlanıyor. 64 metre uzunluğundaki trenlerin saatlik ve yön başına yaklaşık 20 bin yolcu taşıması hedefleniyor. Hükümet, bu kapasitenin Luas Yeşil Hattı’nın iki katından fazla olacağını belirtiyor.
Glasnevin ve Tara Street’te planlanan aktarma noktaları, hattın diğer demiryolu hizmetleriyle bağlantısını güçlendirecek. Estuary’deki park et ve devam et tesisi ise otomobille gelen yolcuların metro sistemine aktarılmasını sağlayacak.
Projenin Konut Arzına Etkisi Bekleniyor
Ulaştırma Bakanı Darragh O’Brien, MetroLink’in yalnızca ulaşım altyapısı olarak değil, Dublin bölgesindeki konut arzını destekleyen bir proje olarak da değerlendirildiğini söyledi.
NTA verilerine göre güzergah boyunca yaklaşık 77 bin yeni konutun desteklenmesi beklenirken, Büyük Dublin Bölgesi’nin diğer bölümlerinde 120 binden fazla konutun daha toplu ulaşım altyapısından faydalanabileceği öngörülüyor.
İnşaatın 2027’de Başlaması Planlanıyor
MetroLink’te saha hazırlık çalışmalarının 2027’nin başında başlaması planlanıyor. Bu aşamanın ardından tünel kazıları ve istasyon inşaatlarının başlaması öngörülüyor.
Ana sözleşmeler için tekliflerin alınması ve fiyatların belirlenmesinin ardından sözleşmelerin imzalanabilmesi için Kabine’nin Onay Aşaması 3’ü de onaylaması gerekiyor. NTA, bu sürecin 2027’nin sonlarına doğru başlamasını bekliyor.
Yolcu hizmetlerinin ise 2036 ile 2038 yılları arasında başlaması, mevcut planlamaya göre ortalama 2037’de işletmeye geçilmesi hedefleniyor.
İrlanda Ulaştırma Bakanlığı, MetroLink’i 1920’li yıllarda inşa edilen Ardnacrusha hidroelektrik santralinden bu yana ülkede gerçekleştirilecek en büyük tek proje olarak nitelendiriyor. TII ise ihale süreci nedeniyle bazı bilgileri gizli tutulan Detaylı İş Planı’nın önümüzdeki günlerde yayımlanacağını açıkladı.
