E-Ticaret ve Perakende Zirvesi, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın katılımıyla İstanbul Finans Merkezi’ndeki Halkbank Genel Müdürlüğü’nde gerçekleştirildi. Zirvede dünya ekonomisindeki gelişmeler, Türkiye’de e-ticaretin büyümesi, perakende sektöründeki düzenlemeler ve e-ihracat destekleri ele alındı.
Bolat, dünya ekonomisinin salgın, savaşlar, enerji ve gıda krizleri, lojistik ağlarındaki kırılmalar ve tedarik zincirlerindeki sorunlar nedeniyle önemli sınamalardan geçtiğini belirtti. 2025 itibarıyla ticaret savaşları ve yüksek gümrük vergilerinin de küresel ekonomiyi etkilediğini söyleyen Bolat, dünya ekonomisinin bu yıl yüzde 3 büyümesinin, dünya ticaretindeki büyümenin ise yüzde 1,6 seviyesinde kalmasının beklendiğini ifade etti.
Türkiye’de İnternet Kullanımı Yüzde 92,3’e Ulaştı
Dijitalleşmenin hızlı şekilde ilerlediğine dikkat çeken Bolat, Türkiye’nin e-ticaret ve telekomünikasyon alanındaki dönüşüme kısa sürede uyum sağladığını söyledi.
Türkiye’de internet kullanım oranının 2026 itibarıyla yüzde 92,3’e ulaştığını belirten Bolat, internet üzerinden mal ve hizmet siparişi verenlerin oranının da yüzde 60 seviyesine çıktığını kaydetti.
Ticaret Bakanlığı’nın e-ticaret ve perakende ticaret alanında düzenleyici ve denetleyici sorumlulukları bulunduğunu hatırlatan Bolat, bu kapsamda rekabeti korumaya ve tüketicilerin karşılaşabileceği refah kayıplarını önlemeye yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirtti.
E-Ticaret Hacmi 4,5 Trilyon Lirayı Geçti
Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) verilerine göre Türkiye’de e-ticaret hacminin 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 52,2 artarak 4,5 trilyon lirayı geçtiğini açıklayan Bolat, dolar bazında hacmin de yüzde 29 artışla 115,5 milyar dolara ulaştığını söyledi.
Perakende e-ticaret hacminin ise yüzde 52 yükselerek 2,5 trilyon liraya çıktığını belirten Bolat, e-ticaretin milli gelir içindeki payının 2019’da yüzde 2,7 iken 2025’te yaklaşık yüzde 7’ye yükseldiğini ifade etti.
E-ticaretin genel ticaret içerisindeki payının da 2025’te yüzde 19,3’e ulaştığını aktaran Bolat, işlem sayısındaki hızlı artışa dikkat çekti. Buna göre 2019’da 1 milyar 360 milyon olan toplam e-ticaret işlem sayısı, 2025’te yaklaşık 6 milyara yükseldi. Perakende e-ticaretteki işlem sayısı ise aynı dönemde 380 milyondan yaklaşık 2 milyara çıktı.
E-Ticaret Yapan İşletme Sayısı 634 Bine Ulaştı
Türkiye genelinde 2025 yılı sonu itibarıyla e-ticaret faaliyetinde bulunan işletme sayısının 634 bine yükseldiğini bildiren Bolat, bu işletmelerin önemli bölümünün KOBİ niteliğinde olduğunu belirtti.
E-ticaret işletmelerinin yüzde 75’inin şahıs, yüzde 21’inin limited ve yüzde 4’ünün anonim şirketlerden oluştuğunu açıklayan Bolat, rakamların e-ticaretin ekonominin tabanına yayıldığını gösterdiğini söyledi.
Bakanlığın düzenlemelerindeki temel amaçlardan birinin rekabeti bozucu uygulamaları engellemek olduğunu belirten Bolat, çok oyunculu bir pazar yapısının korunması ve satıcıların haksız ticari şartları alıcı veya tedarikçilere dayatmasının önüne geçilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
E-İhracatta Hedef 35 Ülkeye Ulaşmak
Bolat, Avrupa Birliği’nin 1 Temmuz’da yürürlüğe giren e-ithalat düzenlemesi kapsamında getirilen ek vergiler konusunda Türkiye’nin Gümrük Birliği ilişkileri nedeniyle yoğun müzakereler yürüttüğünü belirtti. Bu görüşmeler sonucunda Türkiye’nin e-ihracat ürünlerine ilave vergi uygulanmasının önüne geçildiğini söyledi.
Bakanlığın Ankara ve İstanbul’da e-ihracat zirveleri düzenlediğini aktaran Bolat, aralık ayında E-Ticaret Haftası gerçekleştirileceğini açıkladı.
E-ihracat desteklerinden bu yıl 134 firmanın yararlandığını belirten Bolat, firmalara Ticaret Bakanlığı tarafından 638 milyon liralık destek sağlandığını söyledi. Destek kapsamındaki ülke sayısının şu anda 26 olduğunu belirten Bolat, ilk hedefin bu sayıyı 35’e çıkarmak olduğunu ifade etti.
Bolat ayrıca e-ihracat konsorsiyumu modelinin hayata geçirildiğini ve 15 firmanın bu modele dahil olduğunu bildirdi.
Esnafa 8 Ayda 123 Milyar Liralık Finansman
Ahilik Haftası kapsamında esnafa yönelik desteklere de değinen Bolat, Türkiye genelinde yaklaşık 2 bin 960 esnaf ve sanatkar odası bulunduğunu, 81 ilde esnaf birliklerinin faaliyet gösterdiğini belirtti.
Halkbank aracılığıyla esnafa uygun koşullarda işletme ve yatırım kredileri sağlandığını aktaran Bolat, 24 yılda 853 milyar liralık kredi kullandırıldığını ve toplam 4 milyon 760 bin kredi işlemi gerçekleştirildiğini söyledi.
Son üç yıldaki kredi kullandırımlarının 460 milyar liraya ulaştığını belirten Bolat, 2025’te 257 bin kullandırım karşılığında 178 milyar liralık finansman sağlandığını kaydetti. Bu yılın ilk 8 ayında ise 137 bin kullandırım gerçekleştirildiğini ve esnafa yaklaşık 123 milyar liralık kaynak aktarıldığını açıkladı.
Tüketici Hakem Heyetleri 34 Milyar Liralık Uyuşmazlığı Çözdü
İç piyasanın adil şekilde işlemesi ve haksız ticaretin önlenmesi amacıyla çalışmalar yürüttüklerini belirten Bolat, Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yapılan düzenlemelere de değindi.
Tüketici hakem heyetlerinin etkin şekilde çalıştığını söyleyen Bolat, 1 Haziran 2023 ile 31 Ağustos 2026 arasında 2 milyon 769 bin başvurunun sonuçlandırıldığını ve toplam 34 milyar lira tutarındaki uyuşmazlığın barışçıl yollarla karara bağlandığını ifade etti.
Gıda perakendeciliğinin toplam perakende ticaretindeki payının yüzde 20,5 olduğunu belirten Bolat, geleneksel ve organize perakendeciliğin yıkıcı rekabet yaşanmadan dengeli biçimde büyümesini sağlamayı amaçladıklarını söyledi.
Yeni Hal Kanunu Taslağında Üretici Birlikleri Öne Çıkıyor
Hal Kanunu’nda yeni düzenlemeler için hazırlıkların tamamlandığını belirten Bolat, taslağın ilgili kamu ve özel kuruluşlarla değerlendirildiğini söyledi. Yeni yasama döneminde sebze ve meyve ticaretindeki fiyat artışlarını azaltmaya yönelik yeni hükümlerin hayata geçirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
Üretici birliklerinin sektördeki rolünün artırılmasının yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri olduğunu belirten Bolat, kooperatifleşme ve üretici birliklerinin güçlendirilmesine yönelik hükümlerin taslakta yer aldığını kaydetti.
Mevcut düzenlemelerde üretici birliklerine yönelik hal kiralarında yüzde 20 indirim ve pazar yerlerinde yüzde 20 yer ayrılması gibi uygulamaların bulunduğunu aktaran Bolat, yeni taslakta bu oranların daha da artırılmasının planlandığını söyledi.
Denetimlerde 2,24 Milyar Liralık Ceza Uygulandı
Güvensiz ürün denetimlerinin de sürdüğünü belirten Bolat, 2011’de yüzde 32 olan denetlenen ürünlerdeki güvensizlik oranının 2025’te yüzde 1’e gerilediğini açıkladı.
Bu yılın ilk 8 ayında 322 bin firmanın denetlendiğini ve söz konusu firmalara ait 39 milyon ürünün kontrol edildiğini belirten Bolat, güvensiz ürün, haksız fiyat, fahiş fiyat ve haksız ticaret gibi uygulamalar nedeniyle toplam 2 milyar 240 milyon liralık idari para cezası uygulandığını bildirdi.
