Endonezya hükümeti, Çin finansmanıyla Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında hayata geçirilen 7,3 milyar dolarlık Whoosh hızlı tren projesinde işletmeci şirketin çoğunluk hissesini devralmaya hazırlanıyor. Jakarta ile Bandung arasında hizmet veren hattın işletmesindeki yüzde 60’lık payın 15 Eylül’de Endonezya devlet kurumlarına geçirilmesi planlanıyor.
Devir işlemiyle birlikte projenin henüz ödenmemiş borç yükümlülüklerinin de yeni kontrol sahibi kurumlar tarafından üstlenilmesi bekleniyor. Projedeki Çinli ortaklar ise işletmeci şirketteki yüzde 40’lık paylarını koruyacak.
Yüzde 60’lık Pay Endonezya’ya Geçecek
Endonezya Maliye Bakanı Purbaya Yudhi Sadewa, ülkenin ilk hızlı tren işletmesinin kontrolünün gelecek hafta devlet tarafından devralınacağını açıkladı. 142 kilometrelik Jakarta-Bandung hattında faaliyet gösteren Whoosh’un işletmeci şirketindeki yüzde 60’lık hissenin Endonezya’nın yatırım fonu INA’ya, Sarana Multi Infrastructure kurumuna veya iki kuruma birlikte aktarılması değerlendiriliyor.
Devir işleminin 15 Eylül’de tamamlanması hedefleniyor. Böylece Kereta Api Indonesia öncülüğündeki mevcut konsorsiyumun sahiplik yapısında önemli bir değişiklik yaşanacak. Çinli şirketlerin yüzde 40 oranındaki ortaklığı ise devam edecek.
Borçların Sorumluluğu Da Devlete Geçecek
Hisse devriyle birlikte projenin ödenmemiş borçlarının geri ödenmesi konusunda sorumluluk da yeni kontrol sahibi kurumlara geçecek. Mevcut konsorsiyuma devir karşılığında herhangi bir tazminat ödenip ödenmeyeceği ise henüz açıklanmadı.
Whoosh projesinde yaşanan maliyet artışları nedeniyle Endonezya, 2025 yılında Çin ile borçların yeniden yapılandırılması konusunda görüşmelere başlamıştı. Projenin maliyet aşımlarını karşılamak amacıyla ek krediler de kullanılmıştı.
Çin Borcun Vadesini 80 Yıla Uzattı
Müzakerelerin ardından Çin, projeye ilişkin borcun geri ödeme vadesinin 80 yıla çıkarılmasını kabul etti. Böylece Endonezya’nın uzun vadeli finansman yükünün azaltılması amaçlandı.
Çin Kalkınma Bankası tarafından projenin başlangıcında sağlanan 4,5 milyar dolarlık kredinin ilk koşullarında geri ödeme süresi 40 yıl, ödemesiz dönem ise 10 yıl olarak belirlenmişti. Yapılan yeni düzenlemeyle borcun vadesi önceki sürenin iki katına çıkarılmış oldu.
Whoosh 2023’te Seferlere Başladı
Ticari adı Whoosh olan hızlı tren hattı, 2023 yılında yolcu taşımacılığına başladı. 142 kilometrelik Jakarta-Bandung güzergâhı, Endonezya’nın hızlı demiryolu işletmeciliğinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Hattın işletme kontrolünün Endonezya’ya geçmesinin ardından projenin daha geniş bir demiryolu ağına dönüştürülmesi gündeme gelecek. Hükümet, mevcut hattın doğuya doğru genişletilmesini planlıyor.
Hedef Surabaya’ya Ulaşmak
Endonezya’nın planına göre Whoosh hattı, Jakarta-Bandung güzergâhının ardından yaklaşık 700 kilometre daha uzatılacak. Böylece hızlı tren bağlantısının ülkenin en büyük ikinci kenti olan Surabaya’ya kadar ulaştırılması hedefleniyor.
Ancak söz konusu genişletme projesinin hangi finansman modeliyle gerçekleştirileceğine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı. Hisse devrinin tamamlanmasının ardından Surabaya uzatmasının finansmanına yönelik yeni bir planın ortaya konulması bekleniyor.
Endonezya’nın çoğunluk hissesini devralması, böylece hem Whoosh’un işletme kontrolünde hem de projenin gelecekteki genişleme planlarında ülkenin daha belirleyici bir konuma gelmesinin önünü açacak.
