Kira ilişkilerinde en sık tartışılan konuların başında, evde meydana gelen arıza ve bakım masraflarının kimin tarafından karşılanacağı geliyor. Türk Borçlar Kanunu kapsamında kiracının kullanımından kaynaklanan küçük ve günlük giderler ile taşınmazın yapısından veya mülkiyetinden doğan esaslı onarımlar birbirinden ayrılıyor. Bu ayrım, kiracı ile ev sahibinin sorumluluklarının belirlenmesinde temel ölçüt olarak öne çıkıyor.
Kiracının Karşılaması Gereken Giderler
Kiracı, kiralanan taşınmazı özenli kullanmak ve kendi kullanımından kaynaklanan küçük bakım giderlerini karşılamakla yükümlü. Günlük kullanım sırasında ortaya çıkan ve özel bir uzmanlık gerektirmeyen basit onarımlar genel olarak kiracının sorumluluğunda bulunuyor.
Ampul değiştirilmesi, sifon zincirinin onarılması, kapı gıcırtısının giderilmesi ve kullanım nedeniyle tıkanan giderlerin açılması bu kapsamda değerlendiriliyor.
Elektrik, su, doğalgaz ve internet gibi aboneliklere ilişkin faturalar da kiracı tarafından ödeniyor. Bu hizmetlere yönelik güvence bedelleri de genel olarak kiracının sorumluluğunda bulunuyor.
Aidatın Hangi Bölümünü Kiracı Öder?
Apartman ve site aidatlarında da giderin niteliği önem taşıyor. Günlük işletme ve kullanım giderleri, kural olarak kiracının sorumluluğunda.
Kapıcı veya görevli maaşları, ortak alanların temizliği, güvenlik hizmetleri, peyzaj bakımı ve asansörün rutin periyodik bakımı gibi işletme giderleri bu kapsamda yer alıyor.
Buna karşılık binanın değerini artıran veya yapısal niteliğe sahip büyük onarımlar, yalnızca aidat adı altında kiracıya yüklenemiyor.
Büyük Onarımlar Ev Sahibine Ait
Ev sahibinin temel yükümlülüklerinden biri, kiralanan taşınmazı sözleşme süresince kullanıma elverişli durumda bulundurmak. Bu nedenle binanın yapısından kaynaklanan ve kapsamlı müdahale gerektiren onarımlar genel olarak mal sahibinin sorumluluğunda.
Çatıdaki ciddi akıntıların giderilmesi, dış cephe izolasyonu ve mantolama çalışmaları, binanın ana su tesisatındaki çatlakların onarılması ile asansör motorunun değiştirilmesi gibi yüksek maliyetli işlemler bu grupta değerlendiriliyor.
Demirbaş Arızalarında Sorumluluk Kimde?
Kiralanan evde bulunan demirbaşların normal kullanım sonucunda arızalanması durumunda da masrafın kime ait olduğu, arızanın nedenine göre belirleniyor.
Örneğin kombinin ana kartının bozulması veya eşyalı olarak kiralanan bir evde buzdolabının motorunun arızalanması gibi durumlarda, arızanın kiracının kusurundan kaynaklanmaması halinde onarım veya parça değişimi ev sahibinin sorumluluğunda bulunuyor.
Gömme rezervuar gibi taşınmazın sabit tesisatına dahil unsurlarda meydana gelen esaslı arızalar da aynı şekilde değerlendiriliyor.
Vergi Ve Sigorta Ödemeleri Ev Sahibinin
Taşınmazın mülkiyetinden doğan vergi ve sigorta yükümlülükleri de ev sahibine ait. Emlak vergisi ile zorunlu deprem sigortası (DASK) bu kapsamda bulunuyor.
Binanın ortak alanlarına ilişkin sigorta giderleri de mülkiyetle bağlantılı olması halinde ev sahibinin sorumluluğunda değerlendiriliyor.
Kombi Bakımında Masraf Nasıl Paylaşılır?
Kombi konusunda ise bakım ile arıza arasında ayrım yapılması gerekiyor. Cihazın yıllık temizliği ve rutin bakımı, kullanım süreciyle bağlantılı olduğu için kiracının sorumluluğunda.
Buna karşılık kombinin normal kullanım ömrü içerisinde herhangi bir parçasının değiştirilmesi gerekiyorsa ve arıza kiracının hatalı veya kötü kullanımından kaynaklanmıyorsa, parça değişimine ilişkin masraf ev sahibine ait oluyor.
Bu nedenle kira süresince ortaya çıkan her masrafın otomatik olarak kiracıya veya ev sahibine yüklenmesi yerine, giderin günlük kullanımdan mı yoksa taşınmazın veya demirbaşın yapısından kaynaklanan bir arızadan mı doğduğunun belirlenmesi önem taşıyor.
