Fas’ta siyasi tarih açısından önemli bir gelişme yaşandı. Kral 6. Muhammed, 23 Eylül’deki parlamento seçimlerinde birinci olan Özgünlük ve Modernlik Partisi’nin (PAM) ulusal koordinatörü Fatima Ezzahra El Mansouri’yi hükümeti kurmakla görevlendirdi. Böylece El Mansouri, Fas tarihinde başbakanlık görevini üstlenen ilk kadın oldu.
El Mansouri, Rabat’taki Kraliyet Sarayı’nda Kral 6. Muhammed tarafından kabul edildi. Kraliyet makamlarından yapılan açıklamada, El Mansouri’nin yeni hükümeti kurmakla görevlendirildiği bildirildi.
PAM 97 Sandalye Kazandı
Fas’taki 395 sandalyeli Temsilciler Meclisi seçimlerinde PAM 97 sandalye elde ederek ilk sırada yer aldı. Hükümet kurmak için 198 sandalyeye ihtiyaç duyulması nedeniyle El Mansouri’nin farklı siyasi partilerle koalisyon görüşmeleri yürütmesi gerekecek.
Seçimlerde Ulusal Bağımsızlar Birliği (RNI) 66, İstiklal Partisi 65, İslamcı Adalet ve Kalkınma Partisi (PJD) ise 54 sandalye kazandı. PJD’nin Genel Sekreteri Abdelilah Benkirane, seçimlerin ardından partisinin kurulacak hükümette yer almayacağını açıkladı.
Seçimin dikkat çeken unsurlarından biri de katılım oranının düşük kalması oldu. Resmi verilere göre seçmenlerin yaklaşık yüzde 38’i sandığa gitti. Bu oran, 2007’deki yüzde 36,8’lik seviyenin ardından Kral 6. Muhammed’in dönemindeki en düşük katılım oranlarından biri olarak kayıtlara geçti.
Marakeş Belediye Başkanlığından Başbakanlığa
50 yaşındaki hukukçu Fatima Ezzahra El Mansouri, uzun süredir Fas siyasetinin öne çıkan kadın isimleri arasında bulunuyor. PAM’ın 2008’de kurulmasının ardından parti içinde siyaset yapan El Mansouri, 2009’da 33 yaşındayken Marakeş Belediye Başkanı seçilerek kentin ilk kadın belediye başkanı oldu.
El Mansouri, daha sonra Marakeş Belediye Başkanlığı görevini yeniden üstlenirken, Aziz Akhannouch hükümetinde konut ve şehir planlaması alanında bakanlık yaptı. 23 Eylül’deki seçimlerde de milletvekili seçildi.
Kral 6. Muhammed’in El Mansouri’yi başbakan olarak görevlendirmesi, 2011 Anayasa değişiklikleri sonrasında oluşan sistem çerçevesinde gerçekleşti. Buna göre kral, Temsilciler Meclisi seçimlerinde en fazla sandalyeyi kazanan partinin içinden hükümet başkanını atıyor.
Yeni Hükümetin Gündeminde Ekonomi Var
El Mansouri’nin önündeki temel başlıklar arasında ekonomik ve sosyal sorunlar bulunuyor. Yeni hükümetin özellikle işsizlik, hayat pahalılığı, satın alma gücü ve kamu hizmetlerine ilişkin beklentilere yanıt vermesi bekleniyor.
PAM seçim kampanyasında ekonomik büyümenin desteklenmesi, sağlık ve sosyal korumaya yatırımların artırılması ve ücretlerin iyileştirilmesi gibi vaatlerde bulundu. Parti ayrıca 1 milyon yeni istihdam oluşturma hedefini açıkladı.
Yeni hükümet aynı zamanda Fas’ın İspanya ve Portekiz ile birlikte ev sahipliği yapacağı 2030 Dünya Kupası hazırlıkları kapsamında yürütülen büyük ölçekli altyapı yatırımlarının son aşamasını da yönetecek.
Parlamentoda Dengeler Değişti
Seçim sonuçları Fas parlamentosundaki siyasi dengeleri de değiştirdi. Önceki hükümetin büyük ortaklarından RNI, 2021 seçimlerine kıyasla önemli ölçüde sandalye kaybederek 66 milletvekilinde kaldı.
Buna karşılık PJD, önceki seçimde 13 olan sandalye sayısını 54’e yükselterek dikkat çekici bir geri dönüş yaptı. Ancak parti lideri Benkirane, PJD’nin yeni koalisyon hükümetinin parçası olmayacağını açıkladı.
El Mansouri’nin şimdi önündeki temel görev, hükümet programını oluşturmak ve parlamentoda çoğunluğu sağlayacak koalisyonu kurmak olacak.
