Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik sorunları küresel enerji taşımacılığını etkilemeye devam ederken, petrol ve LNG taşımacılığı arasındaki fark giderek büyüyor. Petrol tankerleri sınırlı da olsa boğazdan geçişlerini sürdürürken, LNG gemilerinin bölgedeki trafiği neredeyse tamamen durdu.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verileri, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve doğal gaz miktarındaki sert düşüşü ortaya koyuyor. 2025’in son çeyreğinde boğazdan günlük 21,6 milyon varil petrol taşınırken, ABD/İsrail-İran Savaşı sonrasında bu miktar 2026’nın ikinci çeyreğinde 4,9 milyon varile geriledi.
Aynı dönemlerde Hürmüz üzerinden taşınan günlük LNG miktarı ise 10,5 milyar fitküpten 800 milyon fitküpe düştü. Böylece petrol trafiğindeki azalma yüzde 77 olurken, LNG akışındaki gerileme yüzde 92’ye ulaştı.
Hürmüz’den LNG Geçişi Sıfıra İndi
Gemi hareketlerine ilişkin son veriler, iki enerji ürünü arasındaki ayrışmanın daha da belirginleştiğini gösteriyor. Clarksons Research verilerine göre 21-27 Haziran haftasında Hürmüz Boğazı’ndan 66 ham petrol tankeri ve 16 LNG gemisi geçiş yaptı.
23-29 Ağustos haftasında ise ham petrol tankerlerinin sayısı yalnızca 4’e düşerken, aynı hafta içerisinde boğazdan geçen LNG gemisi kaydedilmedi.
LNG trafiğindeki bu kesinti küresel doğal gaz arzı açısından kritik önem taşıyor. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin LNG ihracatı için kullandığı temel deniz güzergahı olan Hürmüz Boğazı, dünya LNG arzının yaklaşık beşte birinin taşındığı bir rota konumunda bulunuyor.
Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu (GECF), çatışmaların yoğunlaştığı mart-haziran döneminde Katar’ın 300’den fazla, Birleşik Arap Emirlikleri’nin ise yaklaşık 20 LNG kargosunu sevk edemediğini tahmin ediyor.
Petrol İçin Alternatif Güzergahlar Devrede
Petrol taşımacılığı ise LNG’ye kıyasla daha fazla alternatif güzergaha sahip olması sayesinde Hürmüz’deki kesintilerin etkisini kısmen sınırlayabiliyor.
Suudi Arabistan, petrolünün bir bölümünü Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı üzerinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na yönlendirdi. Alternatif hattın devreye alınmasının da etkisiyle Babülmendep Boğazı’ndan geçen petrol miktarı 2025’in son çeyreğinde günlük 5,4 milyon varilden 2026’nın ikinci çeyreğinde 8,1 milyon varile çıktı.
LNG taşımacılığında ise petrol kadar geniş bir alternatif ağ bulunmuyor. Bu durum, Hürmüz’de yaşanan güvenlik sorunlarının doğal gaz ticaretine etkisini daha ağır hale getiriyor.
LNG Taşımacılığında Maliyet Ve Sigorta Riski
Calypso Commodities Kıdemli LNG Uzmanı Mehdy Touil, petrolün LNG’ye kıyasla daha esnek bir taşıma altyapısına sahip olduğunu belirtiyor. Petrol sektörünün daha geniş tanker filosu, yüksek depolama kapasitesi ve alternatif boru hatları bulunması, taşımacılıkta farklı rotalara yönelmeyi kolaylaştırıyor.
LNG taşımacılığında ise özel kriyojenik gemilere ihtiyaç duyulması önemli bir kısıt oluşturuyor. Son derece pahalı olan bu gemiler için savaş bölgesindeki sigorta maliyetlerinin yükselmesi, şirketlerin Hürmüz geçişlerinde risk almaktan kaçınmasına neden oluyor.
Katar’ın konumu da sorunu daha karmaşık hale getiriyor. Ülkenin büyük LNG ihracat altyapısı Ras Laffan’da bulunurken, deniz yoluyla gerçekleştirilen LNG ihracatı için Hürmüz Boğazı dışında kullanılabilecek bir çıkış güzergahı bulunmuyor.
Touil, durumu değerlendirirken bir kargonun rotasının değiştirilebileceğini ancak Katar’ın onlarca yılda oluşturduğu dev ihracat altyapısının başka bir noktaya taşınamayacağını vurguluyor.
LNG Trafiğinin Eski Seviyelere Dönmesi Zor
Clarksons LNG Analizleri Başkanı Fabio Reale de LNG tankerlerinin petrol tankerlerine kıyasla daha yüksek maliyetli olmasının gemi sahiplerinin risk alma eğilimini azalttığını belirtiyor. Özellikle geminin toplam değeri üzerinden hesaplanan savaş sigortası primleri, LNG taşımacılığının maliyetini ve riskini daha da artırıyor.
Oslo Üniversitesi’nden Francesco Sassi ise mevcut güvenlik koşulları devam ettiği sürece LNG gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğinin savaş öncesindeki seviyelere kısa sürede dönmesinin beklenmediğini ifade ediyor.
Küresel LNG sıvılaştırma tesislerinin önemli bölümünün yüksek kapasiteyle çalışması da Katar kaynaklı arz açığının diğer üreticiler tarafından kısa sürede kapatılmasını zorlaştırıyor. Böylece Hürmüz’deki güvenlik sorunları, petrol taşımacılığına kıyasla küresel LNG piyasası üzerinde çok daha belirgin ve kalıcı bir baskı oluşturuyor.
