Irak’ta ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon güçlerinin askeri misyonunun sona ereceği 30 Eylül yaklaşırken, ülkede güvenlik ve ekonomi başlıklarındaki tartışmalar yoğunlaşıyor. Hükümet kanadı tarihi, Irak’ın güvenlik alanında yabancı desteğe ihtiyaç duymadan hareket edeceği yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirirken, Iraklı uzmanlar silahlı grupların kontrolü ve ekonomik belirsizlikler konusunda uyarılarda bulunuyor.
Uzmanlardan Güvenlik Ve Siyasi Risk Uyarısı
Iraklı analist Envar Musevi, koalisyon güçlerinin çekilmesinin ardından ülkenin çeşitli güvenlik ve siyasi sorunlarla karşı karşıya kalabileceğini belirtti. Irak’ın halen hava sahasını tamamen kontrol edebilecek kapasiteye sahip olmadığını savunan Musevi, ABD’nin onayı olmadan uçakların dahi kullanılamadığını ve vurulan radarların yerine yenilerinin alınamadığını söyledi.
Musevi, 30 Eylül öncesinde bu alanlardaki eksikliklerin giderilmesi gerektiğini ifade ederek, koalisyonun ayrılmasının ardından silahların devlet kontrolüne alınması konusunda hükümet ile silahlı yapılar arasında henüz tam bir uzlaşı bulunmadığına dikkat çekti.
Bir diğer analist Macid Hesnavi ise koalisyon güçlerinin görev süresinin sona ermesinin Irak açısından hem siyasi hem de ekonomik kaygıları artırdığını dile getirdi. Hesnavi, silahların devlet kontrolünde toplanmaması halinde ABD’nin dolar akışını durdurma tehdidinin ekonomik baskıyı artırabileceğini savundu.
Hesnavi ayrıca, 30 Eylül sonrasında ortaya çıkabilecek güvenlik sorunlarının toplumsal ve ulusal güvenlik açısından risk oluşturabileceğini belirterek, yasa dışı silahların bu tarihe kadar devlete teslim edilmesi gerektiğini ifade etti.
Dolar Talebi Ve Dinardaki Değer Kaybı Gündemde
30 Eylül öncesinde Irak ekonomisinde de hareketlilik yaşanıyor. Eco Iraq Gözlemevi Başkanı Ali Naci, serbest piyasada doların Irak dinarı karşısında daha önce görülmemiş seviyelere yükseldiğini belirtti.
Dolar kurundaki artışın tek bir nedene bağlanamayacağını söyleyen Naci, paralel piyasadaki spekülasyonlar, dolara yönelik talebin yükselmesi ve arzın azalmasının kur üzerinde etkili olduğunu ifade etti.
Naci, 30 Eylül sonrasına ilişkin belirsizliklerin yanı sıra silahların devlet kontrolüne alınması konusundaki tartışmaların ve ABD yaptırımlarına yönelik iddiaların da piyasadaki endişeleri artırdığını söyledi. Bu ortamın bazı yatırımcıların dolar talebini yükselttiği belirtilirken, basına yansıyan bilgilere göre Irak piyasalarında 100 doların değeri 160 bin Irak dinarının üzerine çıktı.
Bağdat 30 Eylül’ü Egemenlik Günü Olarak Görüyor
Irak hükümeti ise koalisyon güçlerinin askeri misyonunun sona ereceği 30 Eylül tarihini ülkenin egemenliği açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor.
Irak Silahlı Kuvvetler Komutanı Sözcüsü Sabah en-Numan, Irak resmi haber ajansı INA’ya yaptığı açıklamada, bu tarihin ülkenin kendi güvenlik alanını ulusal kurumları aracılığıyla yönetmesi açısından önemli bir aşama olacağını belirtti.
Numan, Irak silahlı kuvvetlerinin profesyonel kapasitesinin siyasi kararların korunması, ülkenin birlik ve bütünlüğünün sağlanması ile ulusal istikrarın güvence altına alınmasında temel rol oynadığını söyledi.
Silahların Devlet Denetimine Alınması Tartışılıyor
Irak’ta 30 Eylül öncesinde gündemin önemli başlıklarından biri de ülkedeki silahların devlet kontrolünde toplanması. Irak Başbakanı Ali el-Zeydi’nin Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci, silahların devlet kontrolüne alınması sürecinin tamamlanmasının ardından yasa dışı şekilde silah taşımaya devam edenler hakkında hukuki ve sert tedbirler uygulanacağını belirtti.
Araci, silahların devlet kontrolünde toplanması için oluşturulan komitenin çalışmalarını tamamlamasına ilişkin kesin bir süre belirlendiği yönündeki haberleri de reddetti. Sürecin tamamlanması için herhangi bir zaman sınırı bulunmadığını ifade eden Araci, komitenin siyasi güçler tarafından oluşturulduğunu ve Başbakan Ali el-Zeydi’nin doğrudan denetiminde faaliyet yürüttüğünü kaydetti.
Yasa dışı silah taşıyanlara yönelik hukuki işlemlerin ise komitenin çalışmalarını tamamlamasının ve silahların tamamen devlet kontrolüne alınmasının ardından başlatılacağı belirtildi.
Hükümetten Egemenlik Ve Bağımsızlık Vurgusu
Irak Hükümet Sözcüsü Haydar el-Abbudi de 30 Eylül’ün ülkenin uluslararası koalisyonla ilişkileri açısından tarihi bir dönüm noktası olacağını söyledi.
Abbudi, koalisyonun askeri misyonunun sona erdirilmesi sürecinin daha önce üzerinde mutabık kalınan takvim ve mekanizmalar doğrultusunda sürdüğünü belirtti. Irak’ın ulusal güvenliğini kendi kurumları ve silahlı kuvvetleri aracılığıyla yönetebilmesi için anayasal, siyasi ve diplomatik araçlara sahip olduğunu vurgulayan Abbudi, yeni dönemde ilişkilerin egemenlik ve karşılıklı çıkar temelinde yürütüleceğini ifade etti.
