Özbekistan’ın Çin üretimi Chengdu J-10CE savaş uçaklarını tedarik ettiği yönündeki iddialar, devlet televizyonunda yayımlanan görüntülerle doğrulandı. Ülkenin bağımsızlığının 35. yıl dönümü kutlamaları kapsamında Ağustos 2026’nın son günlerinde yayınlanan programda, Özbek Hava Kuvvetleri envanterine giren J-10CE’lerin pistte taksi yaptığı ve uçuş gerçekleştirdiği görüntülere yer verildi.
Söz konusu görüntüler, Özbekistan’ı Pakistan’ın ardından J-10CE’yi ihraç yoluyla hizmete alan ikinci ülke konumuna getirirken, Çin yapımı bu savaş uçaklarını kullanan ilk Orta Asya ülkesi olması açısından da önem taşıyor.
En Az 6 J-10CE Görüntülendi
MIGFLUG tarafından aktarılan bilgilere göre Özbek devlet televizyonunda yayımlanan görüntülerde en az 6 adet J-10CE savaş uçağı tespit edildi.
Görüntülerde uçakların pist üzerinde taksi yaptığı, formasyon halinde uçuş gerçekleştirdiği ve yeni savaş uçaklarının karşılanması sırasında uygulanan geleneksel su takı selamlamasının gerçekleştirildiği anlar yer aldı.
J-10CE’lerin görüntülenmesiyle birlikte daha önce basına yansıyan tedarik iddiaları da önemli ölçüde doğrulanmış oldu. Bununla birlikte Özbekistan’ın kaç adet uçak satın aldığına ilişkin resmi ayrıntılar halen açıklanmış değil.
Uçakların Karşi-Hanabad’da Konuşlandığı Değerlendiriliyor
Yeni savaş uçaklarının Özbekistan’ın Kaşkadarya bölgesindeki Karşi-Hanabad Hava Üssü’nde konuşlandırıldığı değerlendiriliyor.
“K2” adıyla da bilinen Karşi-Hanabad Üssü, geçmişte ABD Hava Kuvvetleri unsurlarına da ev sahipliği yapmıştı. ABD, Afganistan’daki operasyonlarını desteklemek amacıyla 2000’li yılların başında üssü kullanmış, ancak 2005 yılında tesisten çekilmişti.
Bir dönem ABD askeri unsurlarının bulunduğu hava üssünün bugün Çin üretimi savaş uçaklarına ev sahipliği yapması, Orta Asya’daki savunma ve güvenlik dengelerinin geçirdiği değişim açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
24 Uçaklık Sipariş İddiası Bulunuyor
Özbekistan’ın J-10CE tedarik programının bazı ayrıntıları ise henüz resmi kaynaklar tarafından açıklanmadı. Daha önce yayımlanan çeşitli raporlarda Taşkent’in Çin’den yaklaşık 24 adet J-10CE sipariş ettiği öne sürülmüştü.
Ancak Çin ve Özbekistan makamlarından anlaşmanın toplam kapsamına ilişkin resmi bir açıklama gelmedi. Bu nedenle sipariş edilen uçak sayısı, sözleşmenin mali büyüklüğü ve teslimat takvimi konusunda kesinleşmiş bilgiler bulunmuyor.
Devlet televizyonunda en az 6 uçağın görüntülenmesi ise teslimat sürecinin en azından belirli bir aşamaya ulaştığını ortaya koyuyor.
Özbekistan Rusya’dan Uzaklaşıyor
Taşkent’in J-10CE tercihi, yalnızca hava kuvvetlerine yeni bir savaş uçağının eklenmesi olarak değerlendirilmiyor. Karar, aynı zamanda Özbekistan’ın savunma tedarikinde Rusya merkezli yapının dışına çıkma eğiliminin göstergelerinden biri olarak görülüyor.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Özbekistan Hava Kuvvetleri büyük ölçüde MiG ve Sukhoi ailesine ait savaş uçaklarını kullandı. Rusya da yaklaşık 30 yıldır Orta Asya ülkelerinin başlıca askeri platform ve silah sistemleri tedarikçileri arasında yer aldı.
Bu nedenle Özbekistan’ın hava kuvvetlerini modernize ederken Çin üretimi bir savaş uçağına yönelmesi, Taşkent’in savunma alanındaki tedarik seçeneklerini çeşitlendirdiğine yönelik önemli bir işaret olarak öne çıkıyor.
Çin’in Savaş Uçağı Pazarı Genişliyor
J-10CE’nin Özbekistan tarafından hizmete alınması, Çin’in küresel savaş uçağı pazarındaki konumunun güçlendiğini de gösteriyor.
Pakistan halen J-10CE savaş uçaklarını aktif olarak kullanırken, MIGFLUG’un aktardığı bilgilere göre Bangladeş’in de bu platformun tedariki konusunda bir süreç yürüttüğü bildiriliyor.
Son yıllarda Rus yapımı askeri sistemlere yoğun şekilde bağlı olan bazı ülkelerin Çin menşeli savaş uçakları, hava savunma sistemleri ve havadan erken ihbar ve kontrol platformlarına ilgi göstermesi, Çin savunma sanayiinin uluslararası pazardaki ağırlığının arttığına işaret ediyor.
J-10CE Orta Asya’da İlk Kez Kullanılıyor
Özbekistan’ın J-10CE’leri hizmete alması, Çin’in Orta Asya savunma pazarındaki etkisinin artması açısından da önemli bir gelişme niteliği taşıyor.
Taşkent’in yeni savaş uçaklarını bağımsızlık yıl dönümü etkinlikleri sırasında kamuoyuna göstermesi, tedarikin artık yalnızca iddia aşamasında olmadığını ortaya koyarken, Özbekistan’ın hava kuvvetlerinde yeni bir dönemin başladığını da gösterdi.
J-10CE’lerin envantere girmesiyle birlikte Özbekistan, geleneksel Rus savunma sistemlerinin ağırlıkta olduğu hava gücünü Çin üretimi modern bir platformla çeşitlendirmiş oldu. Yeni uçakların ilerleyen dönemde ülkenin hava savunma ve muharip hava operasyonlarındaki rolünün de artması bekleniyor.
