Pakistan Hava Kuvvetleri’nde görev yapan pilotların, Hindistan ile Mayıs 2025’te yaşanan çatışmalara ilişkin değerlendirmeleri, hava operasyonlarında ağ merkezli ve çok alanlı harp anlayışının önemini ortaya koydu. Pakistan tarafı, elde edilen sonuçların yalnızca J-10C ve JF-17 savaş uçaklarının performansına bağlanamayacağını belirtiyor.
Pakistanlı pilotların açıklamalarına göre operasyonlarda uzay sistemleri, elektronik harp, siber unsurlar, insansız hava araçları, hava savunma sistemleri ve savaş uçakları ortak bir komuta-kontrol ağı içerisinde kullanıldı. Böylece farklı platformlardan elde edilen verilerin tek bir harekat mimarisi altında birleştirildiği bir yapı oluşturuldu.
Rafale İddiasında Ekip Çalışması Vurgusu
Hindistan ile yaşanan hava çatışmasına katılan pilotların verdiği röportajlarda, Hindistan Hava Kuvvetleri’ne ait Rafale savaş uçaklarının düşürülmesi ve S-400 hava savunma sisteminin hedef alınmasına ilişkin iddialar da gündeme geldi.
Pakistan Hava Kuvvetleri’nin 15. Filosu’nda görev yapan Bilal Rıza, kendisine verilen Sitara-i-Jurat madalyasının gerekçesine ilişkin açıklamasında, Mayıs 2025’teki operasyon sırasında kendi uçağından ateşlenen bir füzeyle Rafale savaş uçağının vurulduğunu söyledi.
Rıza, operasyonun tek bir pilot ya da savaş uçağının başarısı şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek bunun farklı kuvvet unsurlarının birlikte kullanıldığı bir ekip çalışması olduğunu savundu. Pakistan tarafının açıklamalarına göre çatışmada toplam 8 uçak düşürüldü ve bunların 4’ünün Rafale olduğu öne sürüldü.
“Tam Çok Alanlı Harekat Bulutu”
JF-17 pilotu Ali Kasım ise Pakistan’ın operasyon sırasında kullandığı sistemi “tam çok alanlı harekat bulutu” olarak nitelendirdi. 15. Filo’nun üssünde, Hindistan’a yönelik operasyonun tasvir edildiği bir duvarda farklı savaş ve destek unsurlarının ortak bir ağ içerisinde gösterildiği belirtildi.
Bu yapıda uzay varlıkları, siber harp unsurları, elektronik harp sistemleri, karadan havaya savunma sistemleri, İHA’lar, savaş uçakları ve kuvvet çarpanlarının yer aldığı ifade edildi.
Kasım’a göre sistemin temel özelliği, söz konusu unsurların ayrı ayrı hareket etmek yerine ortak bir düğüm üzerinden haberleşmesi ve görevlerini eş zamanlı şekilde yürütmesi. Bu anlayış, modern hava harbinde bir savaş uçağının yalnızca kendi radar ve silah sistemlerinden yararlanması yerine farklı platformlardan gelen bilgilerin ortak bir komuta-kontrol ağına aktarılmasını esas alıyor.
Harp Haritasında J-10C’den Bayraktar İHA’lara
Pakistan tarafındaki harp mimarisini gösteren bölümde J-10C, JF-17 Block III ve Saab 2000 Erieye gibi platformlar bulunurken, Hindistan tarafında S-400 ve Akash hava savunma sistemleri ile Su-30, Rafale, MiG-29 ve Mirage savaş uçakları tasvir edildi.
Haritada dikkat çeken unsurlardan biri de Bayraktar TB2 ve Bayraktar AKINCI insansız hava araçlarının yer alması oldu. Bu durum, Pakistan’ın operasyonel mimarisinde İHA’ların da ağ merkezli yapı içerisinde değerlendirildiğine işaret etti.
Çatışmanın Arka Planında Keşmir Gerilimi Vardı
Pakistan ile Hindistan arasında Mayıs 2025’te yaşanan çatışmalar, 22 Nisan’da Hindistan yönetimindeki Keşmir’in Pahalgam bölgesinde 26 kişinin yaşamını yitirdiği saldırının ardından yükselen gerilimle başladı. Hindistan, saldırıdan Pakistan merkezli grupları sorumlu tutarken Pakistan yönetimi bu suçlamaları reddetti.
Hindistan, 7 Mayıs’ta Operation Sindoor kapsamında Pakistan ve Pakistan’ın kontrolündeki Keşmir’de bulunan hedeflere hava saldırıları düzenledi. Pakistan’ın karşılık vermesiyle gerilim kısa sürede geniş kapsamlı bir çatışmaya dönüştü. Dört gün süren çatışmalarda savaş uçaklarının yanı sıra uzun menzilli füzeler, İHA’lar ve hava savunma sistemleri kullanıldı.
Rafale Kayıpları Tartışma Konusu Oldu
Çatışmaların en fazla dikkat çeken unsurlarından biri Pakistan’a ait J-10C savaş uçakları ile Hindistan’ın Fransız yapımı Rafale uçakları arasındaki mücadeleydi. Pakistan, çatışma sırasında 5 Hindistan savaş uçağını düşürdüğünü açıklarken bunların 3 Rafale, bir Su-30MKI ve bir MiG-29 olduğunu bildirdi. Daha sonraki açıklamalarda ise toplam kayıp iddiası 6 uçağa yükseltildi.
Hindistan yönetimi Pakistan’ın açıkladığı rakamları doğrulamadı ancak Hindistan Hava Kuvvetleri çatışmalar sırasında kayıp verdiğini kabul etti. Hava Kuvvetleri Komutanlığı, kayıpların savaşın doğal bir parçası olduğunu belirtirken kaç uçak kaybedildiğine veya uçakların modellerine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Reuters’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı ilk değerlendirmede ise en az iki Hindistan savaş uçağının Pakistan J-10’ları tarafından düşürüldüğü ve bunlardan birinin Rafale olduğu aktarılmıştı. Fransa tarafından yapılan değerlendirmelerde de Hindistan’ın en az bir Rafale kaybettiğine yönelik kanıt bulunduğu belirtilmişti.
Mayıs 2025 çatışmaları böylece yalnızca iki nükleer güç arasındaki askeri gerilimin yeni bir aşaması olarak değil, Çin üretimi J-10C ve PL-15 sistemleri ile Batı menşeli Rafale platformlarının gerçek muharebe koşullarındaki dikkat çekici karşılaşmalarından biri olarak da öne çıktı.
