Suudi Arabistan’ın petrol ihracatında önemli bir alternatif güzergah olan East-West Pipeline’da yaşanan kesinti, ülkenin Kızıldeniz kıyısındaki petrol stoklarını baskı altına aldı. Petrol istihbarat şirketi Vortexa’nın uydu görüntülerinden yaptığı hesaplamalara göre, Yanbu çevresindeki stoklar 22 Eylül itibarıyla 42 milyon varile geriledi. Bu seviye, mevsimsel ortalamanın yaklaşık 10 milyon varil altında bulunuyor.
Doğu bölgesindeki petrol sahalarından Yanbu’ya ham petrol taşıyan yaklaşık 1.200 kilometrelik boru hattı, 13 Eylül’de düzenlenen drone saldırısının ardından devre dışı kaldı. Kesinti, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirdiği petrol sevkiyatının önemli ölçüde azalmasına yol açtı.
Yanbu’daki Petrol Akışı Durdu
East-West Pipeline, Suudi Arabistan’ın Basra Körfezi’ndeki petrolünü Hürmüz Boğazı’na girmeden Kızıldeniz üzerinden küresel piyasalara ulaştırabilmesi açısından kritik önem taşıyor. Boru hattının devre dışı kalmasıyla Yanbu limanındaki petrol yüklemeleri dururken, Saudi Aramco bazı Avrupa müşterilerine yönelik sevkiyatlarını iptal etti ve mevcut akışın bir bölümünü Asya’ya yönlendirdi.
Sektör kaynakları, saldırının ardından hattın kısa sürede yeniden devreye alınamaması halinde Yanbu’daki stokların yalnızca birkaç günlük ihracatı karşılayabileceği uyarısında bulunmuştu. Hattın tam kapasiteyle yeniden çalışmasının ise haftalar alabileceği değerlendirilmişti.
Petrol Sevkiyatı Körfez Terminallerine Kaydırılıyor
Riyad yönetimi, Kızıldeniz güzergahındaki kesintiyi telafi etmek amacıyla ihracatın önemli bölümünü Basra Körfezi’ndeki terminallere yönlendiriyor. Uydu ve tanker hareketlerine ilişkin verilere göre Saudi Aramco, 20 Eylül’de Ras Tanura Limanı’ndan yedi çok büyük ham petrol tankerine yaklaşık 14 milyon varil petrol yükledi.
Suudi Arabistan’ın Körfez terminallerindeki günlük petrol yüklemeleri de 12 Eylül’den bu yana ortalama 3,7 milyon varile çıktı. Ancak Körfez üzerinden yapılan sevkiyatların Hürmüz Boğazı’ndan geçmesi gerekiyor. Bu durum, Kızıldeniz rotasının kullanılamamasının ardından ülkenin alternatif ihracat seçeneklerini sınırlandırıyor.
Sohar İçin 60 Milyon Varillik Satış
Suudi Arabistan’ın alternatif güzergah arayışları kapsamında Ras Tanura’dan yaklaşık 60 milyon varil petrolü Umman’daki Sohar Limanı’na göndermek üzere satışa çıkardığı da bildirildi. Petrolün burada gemiden gemiye transfer yöntemiyle sevk edilmesi planlanıyor.
Bu yöntem, Kızıldeniz rotasındaki aksamanın etkilerini azaltmayı amaçlarken, Suudi Arabistan’ın petrol ihracatında farklı lojistik seçeneklere yöneldiğini gösteriyor.
Piyasada Gözler Stok Ve Boru Hattında
Kızıldeniz kıyısındaki petrol stoklarının hızlı biçimde azalması, East-West Pipeline’ın ne zaman yeniden faaliyete geçeceğine ilişkin belirsizliği petrol piyasası açısından daha önemli hale getiriyor.
Öte yandan Körfez terminallerinden yapılan sevkiyatların yeniden yükselmesi, küresel petrol arzına ilişkin endişelerin bir bölümünü hafifletti. Brent petrolün fiyatı 21 Eylül’de 100 dolar seviyesinin altına geriledi.
Suudi Arabistan açısından mevcut tablo, petrol ihracatında iki ana güzergahın farklı sorunlarla karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Kızıldeniz’e ulaşımı sağlayan East-West Pipeline saldırı nedeniyle kapalı kalırken, Körfez üzerinden yapılan sevkiyatlar Hürmüz Boğazı’na bağımlı durumda bulunuyor.
