Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Kanada’nın Avrupa Birliği’nin (AB) ilk “ortak üyesi” olması yönündeki önerisi, Washington’dan tepki aldı. ABD Başkanı Donald Trump, girişimin arkasındaki niyetin belirleyici olacağını söyleyerek Avrupa Birliği’ne yönelik yeni gümrük vergileri uygulanabileceği uyarısında bulundu.
Trump, niyetin iyi olması halinde bir sorun görmediğini belirtirken, aksi durumda Avrupa’ya “çok ağır gümrük vergileri” uygulanabileceğini ifade etti. ABD Başkanı ayrıca Washington’ın bazı alanlarda Avrupa ile ticareti durdurabileceğini söyledi ve Kanada’nın AB’ye katılması fikrini “gülünç” olarak nitelendirdi.
AB’den Kanada’ya Yeni İşbirliği Modeli
Tartışmanın başlangıcı, Ursula von der Leyen’in Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı konuşmaya dayandı. Von der Leyen, Kanada Başbakanı Mark Carney’ye hitaben, iki taraf arasındaki mevcut Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması’nın (CETA) ötesine geçmek istediklerini açıkladı.
Önerilen “Gelecek İçin İttifak” modeli kapsamında ileri imalat, savunma, enerji, kritik mineraller, yapay zekâ, kuantum teknolojileri ve siber güvenlik gibi stratejik alanlarda işbirliğinin geliştirilmesi planlanıyor.
Von der Leyen ayrıca Kanada’nın AB’nin ilk ortak üyesi olmasının önünü açmak için Carney ile birlikte çalışmak istediğini belirtti.
Kanada Avrupa İle Bağlarını Güçlendiriyor
Ottawa’nın Avrupa ile ilişkilerini geliştirme arayışında ABD ile yaşanan ticari gerilim de etkili oluyor. Trump’ın Kanada ürünlerine yönelik tarifeleri ve Kanada’nın ABD’nin 51’inci eyaleti olması yönündeki açıklamaları iki ülke arasındaki ilişkilerde tansiyonu yükseltti.
İhracatının yaklaşık yüzde 70’ini ABD’ye gerçekleştiren Kanada, dış ticaretinde Washington’a olan bağımlılığını azaltmaya yönelik adımlar atıyor.
Kanada Başbakanı Mark Carney de daha önce büyük güçler arasındaki rekabet karşısında orta ölçekli ülkelerin birlikte hareket etmesi gerektiğini savunarak AB ile “benzersiz bir ittifak” kurulması çağrısında bulunmuştu.
Washington’dan Kanada’ya Yeni Ticaret Adımı
ABD ile Kanada arasındaki ticari gerilim sürerken Trump, Kanada ürünlerinin ABD federal kamu alımlarından çıkarılmasını öngören bir başkanlık muhtırası imzaladı.
Beyaz Saray, söz konusu adımın Kanada’nın yerli ürünlere öncelik veren “Kanada Malı Al” politikasına karşılık olarak atıldığını açıkladı.
Ortak Üyelik Statüsü Henüz Netleşmedi
Kanada ise Washington ile ticari seçeneklerini çeşitlendirmeye çalışırken Avrupa ile savunma, enerji ve teknoloji gibi alanları kapsayan daha geniş bir ekonomik ve stratejik işbirliği kurmayı hedefliyor.
AB mevzuatında “ortak üyelik” adıyla tanımlanmış resmi bir statü bulunmuyor. Bu nedenle von der Leyen’in önerdiği modelin kapsamı, yükümlülükleri ve hukuki çerçevesinin taraflar arasındaki müzakereler sonucunda netleşmesi bekleniyor.
