Türkiye’nin Milli Uzay Programı kapsamında yürüttüğü Ay Görevi’nde önemli bir aşama daha geride bırakıldı. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay Uzay Aracı’nın üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlandı. Uçuş modeli, sistem seviyesindeki çevresel testlere hazır hale getirilerek TUSAŞ bünyesinde bulunan Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne (USET) gönderildi.
Türkiye Uzay Ajansı ve TÜBİTAK Başkanlığı himayesinde geliştirilen platformun çevresel testlerden geçirilmesinin ardından görev öncesindeki nihai hazırlıkların tamamlanması planlanıyor. Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay Uzay Aracı’nın 2027 yılının ilk aylarında gerçekleştirilecek fırlatmayla Ay yörüngesine ulaştırılması hedefleniyor.
Ay Uzay Aracı Yüzde 80’in Üzerinde Yerlilik Oranına Sahip
Ay Görevi için geliştirilen uzay aracında 65 kritik ekipman bulunuyor. Bu ekipmanların 56’sı yerli imkanlarla geliştirildi. Böylece platformun yerlilik oranı yüzde 80’in üzerine çıkarıldı.
Ay Uzay Aracı üzerinde dört farklı bilimsel görev yükü de bulunuyor. Bu yüklerin ikisi Türkiye tarafından geliştirilirken, diğer ikisi Çin ve İsveç ile gerçekleştirilen uluslararası iş birlikleri kapsamında hazırlandı.
USET’te gerçekleştirilecek sistem seviyesi çevresel testlerin tamamlanmasının ardından uzay aracının, yapımı devam eden T-STAR Uydu ve Uzay Aracı Tasarım Merkezi’ndeki son hazırlıkları gerçekleştirilecek. Bu sürecin ardından platformun ABD’deki Kennedy Uzay Merkezi’ne sevk edilmesi planlanıyor.
Ay Yörüngesinde En Az Üç Ay Görev Yapacak
Ay Uzay Aracı’nın fırlatıldıktan sonra yaklaşık iki ay sürecek bir uzay yolculuğunun ardından Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikte bulunan kutupsal ve dairesel görev yörüngesine ulaşması hedefleniyor.
Uzay aracının bu yörüngede en az üç ay boyunca bilimsel ve teknolojik faaliyetlerini sürdürmesi planlanıyor. Görev performansına bağlı olarak operasyon süresinin 1,5 yıla kadar uzatılabilmesi de öngörülüyor.
Bilimsel görevlerin tamamlanmasının ardından Ay Uzay Aracı’nın kontrollü yavaşlatma manevraları gerçekleştirmesi ve Ay yüzeyine ulaştırılması planlanıyor. Görevin bu aşamasında platformda bulunan yerli Hibrit İtki Sistemi kritik görev üstlenecek.
Hibrit İtki Sistemi Kritik Rol Üstlenecek
Yerli imkanlarla geliştirilen Hibrit İtki Sistemi, Ay Görevi’nin önemli teknoloji gösterimlerinden biri olacak. Sistem, uzay aracının Dünya ve Ay merkezli yörüngelerde gerçekleştireceği yörünge yükseltme manevralarında kullanılacak.
Hibrit İtki Sistemi’nin bir diğer önemli görevi ise bilimsel faaliyetlerin tamamlanmasının ardından uzay aracının Ay yörüngesinden çıkarılarak kontrollü şekilde Ay yüzeyine yönlendirilmesi aşamasında gerçekleştirilecek ateşlemeler olacak.
Bu kapsamda görev, yalnızca Ay yörüngesinde operasyon yürütülmesini değil, Türkiye tarafından geliştirilen itki ve seyrüsefer teknolojilerinin uzay ortamında kullanılmasını da hedefliyor.
Ay Görevinde Bilimsel Araştırmalar Yapılacak
Ay Uzay Aracı’nın görev hedefleri arasında Ay merkezli bir yörünge elde edilmesi ve bu yörüngede operasyon gerçekleştirilmesi bulunuyor. Ayrıca sert iniş operasyonu sırasında kontrollü yavaşlatma yapılması ve belirlenen bölgeye ulaşılması planlanıyor.
Görev kapsamında yumuşak iniş gerçekleştirilebilecek bölgelerin yüksek çözünürlüklü görüntülerinin elde edilmesi ve yerli ekipmanların Ay yörüngesinde uzay uçuşu tecrübesi kazanması da hedefleniyor.
Ali Kuşçu Keşif ve Haritalama hedefleri kapsamında ise Ay’daki su kaynaklarının bulunduğu bölgelerin ve kutuplardaki suyun kaynağının araştırılması planlanıyor. Bunun yanında Güneş rüzgârlarının Ay yüzeyiyle etkileşiminin incelenmesi ve yerel manyetosfer yapılarının yüksek çözünürlükte araştırılması amaçlanıyor.
Ay’ın albedo değerleri ile yüzey sıcaklıklarının yüksek çözünürlükte haritalanması ve Dünya, Dünya-Ay transfer yörüngesi ile Ay yörüngelerindeki radyasyon ortamının incelenmesi de bilimsel hedefler arasında yer alıyor.
Ay Merkezli Seyrüsefer Teknolojisi Denenecek
Türkiye’nin Ay Görevi kapsamında çeşitli teknolojik gösterimlerin de gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda Hibrit İtki Sistemi’nin Dünya ve Ay merkezli yörüngelerde ateşlenmesi hedefleniyor.
Bunun yanı sıra Ay merkezli seyrüsefer kabiliyetlerinin gösterilmesi, mesafe ölçümü ve görüntü tabanlı konumlama yöntemlerinin kullanılması planlanıyor.
Üretim, montaj ve entegrasyon aşamalarını tamamlayan Ay Uzay Aracı, çevresel testlerin ardından görev öncesi son hazırlık süreçlerinden geçecek. 2027’nin ilk aylarında fırlatılması planlanan platformun Ay yörüngesine ulaşmasıyla Türkiye’nin Milli Uzay Programı kapsamındaki Ay Görevi’nde yeni bir aşamaya geçilmesi hedefleniyor.
