2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında kayıt dışı ekonomiyle mücadelede teknoloji kullanımının artırılması planlanıyor. Vergi kayıp ve kaçağının önlenmesine yönelik çalışmalarda yapay zekâ, büyük veri ve gelişmiş risk analizlerinden daha geniş şekilde yararlanılacak.
Yeni dönemde vergi ihbarlarının değerlendirilmesinden riskli mükelleflerin belirlenmesine, denetim süreçlerinden kayıt dışı istihdamın tespitine kadar birçok aşamada veri odaklı uygulamalar devreye alınacak.
Vergi İhbarları Yapay Zekâ İle Analiz Edilecek
Program kapsamında dikkat çeken uygulamalardan biri, vergi ihbarlarının daha etkin değerlendirilmesini sağlayacak İhbar İşleme Sistemi (VDK-İHS) olacak.
Yapay zekâ destekli ve bilişsel karar üretimine dayalı olarak geliştirilecek sistem sayesinde ihbarların işlenmesi, analiz edilmesi ve denetim süreçlerine yönlendirilmesinde teknolojik imkanların daha yoğun kullanılması hedefleniyor.
Büyük Veriyle Riskli Mükellefler Belirlenecek
Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede büyük veri tabanlı risk analizlerinin kapsamı da genişletilecek. Sektörel, finansal ve tematik risklerin belirlenmesi amacıyla büyük veri üzerinde analizler yapılacak.
Analizlerden elde edilen sonuçların ilgili kamu kurumlarıyla paylaşılması ve denetimlerin daha hedefli şekilde yürütülmesi planlanıyor. Üçüncü taraflardan elde edilen idari veriler de vergi denetimlerinde kullanılacak.
Riskli sektör ve mükelleflere yönelik farklı denetim yöntemleri uygulanarak vergi tabanının genişletilmesi ve vergilendirmede adaletin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Risk Analiz Sistemi Üzerinden Denetim Yapılacak
Mükelleflerin analiz edilmesi ve denetim için seçilmesinde Risk Analiz Sistemi’nden (VDK-RAS) yararlanılmaya devam edilecek.
Bunun yanı sıra işletmelerin yıllık gelirlerini doğru şekilde beyan edip etmediğinin belirlenmesine yönelik hasılat denetimleri sürdürülecek. Böylece beyan edilen gelirlerle gerçek ekonomik faaliyetler arasındaki farklılıkların daha etkin tespit edilmesi hedeflenecek.
Kayıt Dışı İstihdama Veri Odaklı Takip
Yeni OVP’de kayıt dışı istihdamla mücadele de teknoloji destekli denetimlerin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Prim tabanının genişletilmesi amacıyla kayıt dışı istihdam ve ücretlere ilişkin veri analizine dayalı risk odaklı denetimler artırılacak. Kayıt dışı ekonominin büyüklüğünün ölçülmesi ve vergi açığının hesaplanmasına yönelik analiz altyapısının geliştirilmesi de programın hedefleri arasında bulunuyor.
Dijital ekonomi ve yeni iş modellerinin oluşturduğu ekonomik faaliyetlerin kayıt altına alınması için yeni uygulamaların hayata geçirilmesi planlanıyor.
Altın Ve Otomobilden İnşaat Demirine Teknolojik İzleme
Kayıt dışılıkla mücadelede halihazırda kullanılan teknolojik takip sistemlerinin etkinliği de artırılacak.
Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS), Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS), İnşaat Demiri İzleme Sistemi (İDİS), Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) ve Bandrollü Ürün İzleme Sistemi (BÜİS) gibi uygulamalar üzerinden ekonomik faaliyetlerin daha yakından takip edilmesi sağlanacak.
Organize vergi kaçakçılığına ilişkin soruşturmalarda kurumlar arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi, gayrimenkul işlemlerinin gerçek değerler üzerinden gerçekleştirilmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesi de planlanıyor.
Vergi Denetimleri Dijitalleşecek
Vergi denetiminin dijital dönüşümünde Dijital Uyum Projesi (VDK-DUYU) kapsamında yürütülen çalışmalar da devam edecek.
Bu çalışmalarla denetim süreçlerinin daha fazla dijital ortama taşınması, vergisel hataların azaltılması ve kamu gelirlerinin daha etkin şekilde korunması hedefleniyor. Yeni OVP döneminde teknoloji destekli denetim mekanizmalarının yaygınlaştırılmasıyla kayıt dışı ekonominin azaltılması ve vergi uyumunun artırılması amaçlanıyor.
