Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde (NGS), 1. Güç Ünitesi’nin işletmeye alınmasına yönelik hazırlıklar kapsamında tam kapsamlı acil durum ve yangın tatbikatı düzenlendi. AFAD, itfaiye ekipleri, orman işletme personeli ve santral çalışanlarının katıldığı tatbikatta yangın, ekipman arızası, tahliye ve arama-kurtarma senaryoları uygulandı.
İşletme Lisansı Öncesinde Kritik Tatbikat
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından Mersin’de inşa edilen Akkuyu NGS sahasında gerçekleştirilen tatbikatta, olası acil durumlara müdahale kapasitesi ve kurumlar arasındaki koordinasyon test edildi.
Akkuyu NGS Eğitim ve Uygulama Merkezi’ndeki tam kapsamlı simülatörde modellenen varsayımsal olaylara karşı santral personeli, teknik destek merkezleri ve Mersin’deki acil durum birimleri birlikte çalıştı.
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, tatbikatın önemine ilişkin değerlendirmesinde, 1. Güç Ünitesi’nin işletmeye alınmasına yaklaşıldığını belirtti. Devreye alma çalışmalarına başlanabilmesi için Nükleer Düzenleme Kurumu’ndan işletme lisansı alınması gerektiğini hatırlatan Likhachev, tam kapsamlı acil durum tatbikatının da lisans sürecinin şartlarından biri olduğunu ifade etti.
Likhachev, tatbikatın temel amacının personelin farklı senaryolarda koordineli hareket edebilme kabiliyetini, teknik ekipmanları ve haberleşme sistemlerini sınamak olduğunu vurguladı. Rus nükleer sektörünün deneyimiyle Türkiye’nin ulusal müdahale sisteminin bir araya getirilmesinin önemine de dikkati çekti.
Çok Sayıda Kurum Tatbikata Katıldı
Tatbikatı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Zafer Demircan, Rusya Federasyonu Sivil Savunma, Acil Durumlar ve Doğal Afetlerin Sonuçlarının Giderilmesinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Anatoliy Suprunovskiy, Rosatom temsilcileri, Nükleer Düzenleme Kurumu yetkilileri ve diğer kurumların temsilcileri takip etti.
Uygulamalarda Akkuyu NGS işletme personelinin yanı sıra santralin yangın güvenliği ve acil durum-kurtarma birimleri, AFAD ekipleri, Mersin Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi ve Gülnar Orman İşletme Müdürlüğü görev aldı.
Rosatom’un teknik destek merkezleri ile Dünya Nükleer İşletmeciler Birliği’nin (WANO) Moskova Merkezi de video konferans yoluyla çalışmalara katılarak sahadaki müdahale süreçlerine destek verdi.
Reaktör Ünitesinde Arıza Senaryosu Uygulandı
Tatbikatın teknik bölümünde, 1. Güç Ünitesi’nin kontrol odasını temsil eden tam kapsamlı simülatörde birden fazla teknolojik aksaklık ve ekipman arızasının aynı anda meydana geldiği varsayımsal bir senaryo uygulandı.
Vardiya personeli, talimatlar doğrultusunda ünitenin durumunu değerlendirdi ve reaktör tesisinin parametrelerini normale döndürmeye yönelik gerekli işlemleri gerçekleştirdi.
Bu çalışmalarla eş zamanlı olarak santral yönetimi ile dış kuruluşlar arasındaki bilgi akışını sağlayan haberleşme sistemleri de test edildi. Ayrıca sektör uzmanlarından teknik tavsiye alınmasına imkân veren iletişim mekanizmalarının işleyişi değerlendirildi.
Santral sahasındaki mobil kriz merkezinde ise acil durumun yönetiminden sorumlu grup ile Acil Durum Komisyonu görev yaptı. Katılımcılar, karar alma, müdahale faaliyetlerini koordine etme ve personelin güvenliğini sağlama süreçlerini uygulamalı olarak yürüttü. Müdahalelerde görev almayan çalışanlar da tahliye tatbikatına katıldı.
Transformatör Yangınına Ortak Müdahale
Yangınla mücadele bölümünde, 1. Güç Ünitesi’nin iç ihtiyaç yedek transformatöründe yangın çıktığı varsayıldı.
Akkuyu NGS yangın güvenliği birimi ile Mersin Büyükşehir Belediyesi itfaiye ekipleri, senaryo kapsamında yangına birlikte müdahale etti. Çalışmalarda yangın söndürme maddelerinin uygulanması, ekiplerin ortak konuşlanması ve yakın çevredeki ekipmanların korunması konuları ele alındı.
Tatbikatın bir diğer bölümünde ise santral sahasının dışında, enerji nakil hatlarının altında orman yangını çıktığı varsayıldı. Gülnar Orman İşletme Müdürlüğü ekipleri, santral yangın güvenliği personeli ve gönüllü ekipler yangının kontrol altına alınmasına yönelik uygulamalar gerçekleştirdi.
Bu kapsamda kesintisiz su temininin sağlanması, yangının yayılmasını önlemek amacıyla mineralize şerit oluşturulması ve ulaşılması güç alanlara helikopterlerle müdahale edilmesi gibi yöntemler üzerinde çalışıldı.
Arama-Kurtarma Ve Tahliye Çalışmaları Yapıldı
Akkuyu NGS arama-kurtarma ekibi de Mersin’deki ilgili birimlerle koordineli biçimde yaralılara müdahale senaryolarını uyguladı. Çalışmalarda enkaz altında kalan kişilerin aranması ve kurtarılması, yüksekten indirme ve yaralıların sağlık ekiplerine teslim edilmesi aşamaları yer aldı.
AFAD ekipleri ise santral sahası dışında tahliye edilen personelin karşılanması ve yönlendirilmesi için Büyükeceli’de bir merkez kurdu. Merkezde dozimetri kontrolü ve dekontaminasyon noktaları oluşturularak varsayımsal acil durumdan etkilenen kişilerin kontrolü ve ilk tıbbi yardım süreçleri uygulandı.
Kurulan merkezin donanımını ve yürütülen çalışmaları Mersin Valisi Atilla Toros da yerinde denetledi.
“Tatbikatın Tüm Hedeflerine Ulaşıldı”
Rusya Acil Durumlar Bakanlığı heyetinin gözlemci olarak katıldığı tatbikatın ardından yapılan değerlendirmede, kurumlar arasındaki iş birliği ve koordinasyona dikkat çekildi.
Açıklamada, nükleer güç santralinin yanı sıra belediye ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilgili yürütme organlarına bağlı ekiplerin imkânlarını koordineli biçimde kullandığı belirtildi. Görevlerin eksiksiz ve yüksek organizasyon düzeyinde yerine getirildiği, tatbikatın belirlenen hedeflerine ulaşıldığı ifade edildi.
Gerçekleştirilen tatbikatla Akkuyu NGS’de olası acil durumlara hazırlık, teknik sistemlerin etkinliği ve farklı kurumların birlikte müdahale kapasitesi uygulamalı olarak değerlendirildi. Çalışmalar, santralin ilk güç ünitesinin işletmeye alınmasına yönelik hazırlık sürecinin önemli aşamalarından biri olarak öne çıktı.
