COP31’in Antalya Takvimi Netleşiyor: İklim Zirvesinde 12 Tematik Gün

COP31’in Antalya Takvimi Netleşiyor: İklim Zirvesinde 12 Tematik Gün - RayHaber
COP31’in Antalya Takvimi Netleşiyor: İklim Zirvesinde 12 Tematik Gün - RayHaber

Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi’nin programı büyük ölçüde netleşti. Gıda, tarım ve sağlıktan enerjiye, finansmandan yapay zekaya kadar uzanan 12 tematik gün üzerine kurulan konferansta, iklim değişikliğiyle mücadelede verilen sözlerin uygulamaya geçirilmesi ve finansman mekanizmalarının güçlendirilmesi öne çıkacak.

İlk Gündem Gıda, Tarım Ve Sağlık Olacak

Prof. Dr. Kurnaz, COP31 programının 12 tematik gün üzerine yapılandırıldığını belirterek ilk gün gıda, tarım ve sağlık konularının ele alınacağını söyledi. İkinci gün ise enerji güvenliği, elektrifikasyon ve şebeke altyapısını kapsayan “Enerji ve Ulaşım” teması gündeme gelecek.

11-12 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek COP31 Liderler Zirvesi’nde sıfır atık ve dirençli şehirler konularına odaklanılacağını aktaran Kurnaz, sonraki günlerde finans ve ticaret, çocuklar, gençlik ve eğitim, bilim ve sanayi, okyanuslar, denizler, doğa ve arazi kullanımı ile insan ve sosyal kalkınma başlıklarının ele alınacağını ifade etti.

Programda uygulamayı güçlendirmeye yönelik “İmece” günü de yer alacak. Son gün ise nihai müzakerelere ayrılacak.

Kurnaz, programın iklim değişikliğiyle mücadeleyi günlük yaşamla ilişkilendirmeyi amaçladığını belirterek COP31’in yeni kurallar oluşturmaktan çok, daha önce verilen taahhütlerin hayata geçirilmesine odaklanacağını değerlendirdi.

Sıfır Atık, Metan Ve Yapay Zeka Gündemde

COP31’in önceki iklim konferanslarından ayrılan yönlerine değinen Kurnaz, liderler zirvesinin müzakerelerin ilk günleri yerine ilk haftanın ortasında düzenlenmesinin siyasi iradenin teknik görüşmelere daha doğrudan yansıması açısından önem taşıdığını söyledi.

Sıfır atığın programda bağımsız bir tematik gün olarak ele alınacağını belirten Kurnaz, atık ve metan konularının da gündemde daha fazla yer bulacağına dikkati çekti. Yapay zeka, turizm ve kültürel miras başlıklarının programa dahil edilmesini de önemli bulduğunu ifade etti.

Akdeniz kıyısında gerçekleştirilecek zirvede turizmin gündeme alınmasını yerinde bir karar olarak nitelendiren Kurnaz, buna karşılık iklim değişikliğinin etkilerine hazırlık ve fosil yakıtlardan çıkış konularının programda daha açık biçimde ele alınabileceğini belirtti.

Yaklaşık 100 Gündem Maddesi Görüşülecek

Tematik günlerin konferansın kamuoyuna yansıyan yüzünü oluşturduğunu, asıl kararların ise müzakere salonlarında alınacağını vurgulayan Kurnaz, Antalya’da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Paris Anlaşması kapsamında yaklaşık 100 gündem maddesinin görüşüleceğini kaydetti.

Küresel uyum hedefi, adil dönüşüm, iklim finansmanı ve sera gazı emisyonlarının azaltılması, müzakerelerin belirleyici başlıkları arasında bulunuyor.

Kurnaz, haziran ayında düzenlenen Bonn görüşmelerinde küresel uyum hedefi konusunda ilerleme sağlanamadığını, uyum hedeflerinin finansman taahhütleriyle ilişkilendirilmesi konusunda anlaşmazlık yaşandığını ve konunun Antalya’ya bırakıldığını belirtti.

Belém’de kararlaştırılan adil dönüşüm mekanizmasının ayrıntılarının da henüz netleşmediğini ifade eden Kurnaz, COP31’de mekanizmanın nasıl işletileceğine ilişkin bir karar taslağının gündeme gelmesinin beklendiğini söyledi.

Gelişmekte olan ülkelerin mekanizmanın büyük ölçekli finansman sağlamasını istediğini, gelişmiş ülkelerin ise finansmanın mekanizmanın görev tanımına dahil edilmesine mesafeli yaklaştığını aktaran Kurnaz, taraflar arasındaki bu görüş ayrılığının müzakerelerde önemli bir başlık olacağını dile getirdi.

Yıllık 300 Milyar Dolarlık İklim Finansmanı Tartışılacak

Kurnaz’a göre gelişmiş ülkelerin 2035 yılına kadar yıllık 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefine nasıl ulaşacağını ve uyum finansmanını üç katına çıkarma taahhüdünü nasıl uygulayacağını ortaya koyan bir yol haritası, COP31’in en çok tartışılacak konuları arasında yer alacak.

Ülkelerin sunduğu yeni ulusal katkı beyanlarının da küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefiyle henüz uyumlu olmadığını belirten Kurnaz, emisyon azaltımına yönelik taahhütlerin güçlendirilmesi gerektiğine işaret etti.

Finansman konusundaki anlaşmazlıkların giderilmesi ve ülkelerin hedeflerini uygulamaya dönüştürecek somut planlar ortaya koyması, zirvenin sonuçları açısından belirleyici olacak.

Liderlerin Erken Katılımı Müzakereleri Hızlandırabilir

Teknik müzakerecilerin nihai metnin yaklaşık yüzde 90’ını hazırladığını, kalan bölümün ise siyasi kararlar gerektirdiğini belirten Kurnaz, liderlerin ilk haftanın ortasında Antalya’da bulunmasının önemli bir fırsat yaratabileceğini söyledi.

Liderlerin müzakerecilere erken aşamada esneklik sağlayacak talimatlar verebileceğini ifade eden Kurnaz, böylece ikinci hafta bakanların daha geniş bir uzlaşma alanında görüşmelerini sürdürebileceğini kaydetti.

Bununla birlikte, liderlerin açıklamaları ve siyasi mesajlarının müzakere metinlerine yansımaması halinde konferansın iki haftası arasında uyumsuzluk yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Kurnaz, zirve sonunda küresel uyum göstergelerinin uygulanmasına yönelik net bir karar alınmasını, adil dönüşüm mekanizmasının bütçe ve takvimle işler hale getirilmesini, uyum finansmanını üç katına çıkaracak bir yol haritası hazırlanmasını ve ülkelerin emisyon azaltım hedeflerini güçlendirmeye yönelik bir sürecin başlatılmasını beklediğini ifade etti.

Türkiye’nin COP31’deki Rolü Öne Çıkıyor

COP31 Başkanlığının New York’ta “35’e 35” elektrifikasyon taahhüdünü ve Antalya Yapay Zeka Taahhüdü’nü başlattığını hatırlatan Kurnaz, bu girişimlerin izleme mekanizmalarıyla sonraki iklim konferanslarına taşınmasının Antalya’nın kalıcı kazanımlarından biri olabileceğini belirtti.

Türkiye’nin uluslararası müzakerelerde farklı taraflarla diyalog kurabilen bir konumda bulunduğunu ifade eden Kurnaz, bu durumun uzlaşma sağlanması açısından avantaj yaratabileceğini söyledi.

Türkiye’nin öncelikle 2053 net sıfır emisyon hedefine giden yolu ara hedeflerle ve sektörler bazında netleştirmesi, emisyon ticaret sistemini etkin biçimde işletmesi gerektiğini belirten Kurnaz, finansmana erişimin de kritik önem taşıdığını vurguladı.

Belediyelerin, sanayinin ve tarım sektörünün yatırıma hazır projelerinin uluslararası finans kuruluşlarıyla buluşturulmasını öneren Kurnaz, Türkiye’nin Akdeniz havzasında iklim değişikliğine uyum ve su güvenliği konularında bölgesel işbirliğine öncülük edebileceğini kaydetti.

Akdeniz’in dünya ortalamasından daha hızlı ısındığına, su sıkıntısı, orman yangınları ve aşırı sıcakların bölge için giderek büyüyen riskler oluşturduğuna dikkati çeken Kurnaz, bu alanlarda başlatılacak ortak çalışmaların hem bölgeye hem de Türkiye’ye uzun vadeli katkı sağlayabileceğini ifade etti.