Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Ukrayna demir yolu işletmecisi Ukrzaliznytsia için daha önce doğalgazla çalışan enerji üretimine ayrılan kredinin 130 milyon avroya kadar olan bölümünün farklı amaçlarla kullanılmasına onay verdi. Aralık 2024’te açıklanan 180 milyon avroluk finansmanda yapılan değişiklikle kaynaklar, şirketin likiditesini güçlendirmek, hasarlı altyapıyı onarmak ve yolcu ile yük taşımacılığının devamlılığını sağlamak için kullanılabilecek.
180 Milyon Avroluk Kredinin Kullanım Alanı Genişletildi
EBRD, kredi anlaşmasındaki değişikliği, Banka Başkanı Odile Renaud-Basso’nun Ukrayna’ya savaş dönemindeki dokuzuncu ziyareti sırasında imzaladı. Anlaşmaya Ukrayna’nın Kurtarma, Altyapı ve Ulaştırma Bakanı Mykola Kalashnyk de imza attı.
Banka, 1 Ekim 2026 tarihli açıklamasında düzenlemeyi Ukrayna demir yollarına 130 milyon avroya kadar acil likidite desteği sağlayacak bir adım olarak duyurdu. Ukrayna bakanlığı ise anlaşmaya ilişkin ayrıntıları 7 Ekim’de paylaştı.
Mevcut kredi anlaşmasında yapılan değişiklikle, daha önce enerji üretimi için ayrılan 180 milyon avronun 130 milyon avroya kadar olan kısmı Ukrzaliznytsia’nın finansal ihtiyaçlarına yönlendirilebilecek. Bu kaynak; kritik bakım ve onarım çalışmaları, hasar gören altyapının yeniden işler hale getirilmesi ve temel yolcu ve yük taşımacılığı hizmetlerinin sürdürülmesi için kullanılabilecek.
EBRD, finansmanın şirketin mali istikrarını korumasına ve reform programını devam ettirmesine de katkı sağlamasını hedefliyor. Ukrayna bakanlığı, Ukrzaliznytsia’nın fonlardan ekim ayının ilk haftalarında yararlanabileceğini öngördü.
Doğalgazla Enerji Üretimi Projesi Devam Ediyor
EBRD, Aralık 2024’te Ukrzaliznytsia için 180 milyon avroluk krediyi duyurduğunda, finansmanın demir yolu işletmecisinin belirli tesislerinde dağıtık doğalgazla çalışan enerji üretim kapasitesi kurulması amacıyla kullanılması planlanmıştı. Projenin hedefi, toplamda 270 megavata kadar üretim kapasitesine ulaşmaktı.
Projenin toplam maliyeti 248 milyon avro olarak açıklanmıştı. Finansman planında EBRD kredisinin yanı sıra İngiltere’den 10 milyon sterline, yaklaşık 12 milyon avroya kadar yatırım hibesi ve başka bir uluslararası bağışçıdan 56 milyon avroya kadar destek yer alıyordu.
Ukrayna bakanlığı, Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık finansmanıyla 200 megavatlık doğalgaz üretim tesisi kurma çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Bakanlığa göre Ukrzaliznytsia, inşaat çalışmalarını kendi imkânlarıyla yürütüyor. Bu yaklaşımın maliyetleri azaltması ve kredi kaynaklarının daha acil ihtiyaçlara yönlendirilmesini kolaylaştırması bekleniyor.
Bununla birlikte, açıklamalarda projenin 2024’te duyurulan 270 megavatlık kapasite hedefi ile son açıklamada belirtilen 200 megavat arasındaki farkın nedeni netleştirilmedi.
Rus Saldırıları Demir Yolu Altyapısına Zarar Veriyor
Ukrayna demir yolları, Rusya’nın altyapıya yönelik saldırıları ve taşımacılık gelirlerindeki düşüş nedeniyle finansal baskıyla karşı karşıya. Bakan Kalashnyk, saldırıların demir yolu altyapısına ve vagonlara sistematik biçimde zarar verdiğini, yük taşımacılığındaki düşük hacimlerin de şirketin gelirlerini azalttığını belirtti.
Kalashnyk, bu koşullarda 130 milyon avroya kadar kaynağın likidite ve operasyonel ihtiyaçlara yönlendirilmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı. EBRD de ulaşım altyapısına yönelik saldırıların yoğunlaşmasına ve artan işletme maliyetlerine dikkat çekti.
Ukrayna bakanlığının verilerine göre, Rusya’nın tam ölçekli işgalinin başlangıcından bu yana 550 Ukrzaliznytsia lokomotifi zarar gördü. Bunların 335’ten fazlasının 2026 yılında imha edildiği bildirildi.
Kalashnyk ile Renaud-Basso, lokomotiflerin yenilenmesi ve onarılması için ilave finansman seçeneklerini de görüştü. Ancak görüşmelerde ele alınan olası desteğin tutarı açıklanmadı.
EBRD Daha Önce De Demir Yolu Kredilerini Yeniden Yönlendirdi
EBRD, savaşın başlamasının ardından Ukrzaliznytsia’nın acil finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla daha önceki kredi kaynaklarının kullanımında da değişikliklere gitmişti.
Banka, 2022 yılında demir yolu şebekesinin iyileştirilmesi ve elektriklendirilmesi için ayrılan, henüz kullanılmamış kredi tutarlarının bir bölümünü likidite desteğine yönlendirdi. Haziran 2022’de 50 milyon avroluk kaynak bu amaçla yeniden tahsis edildi; eylül ayında ise 98,8 milyon avroluk ek destek açıklandı.
Haziran 2023’te duyurulan 200 milyon avroluk finansman, AB ile demir yolu bağlantılarının geliştirilmesini desteklemeyi amaçlıyordu. Aralık 2024’te ise Ukrzaliznytsia’ya elektrikli lokomotif alımı için 300 milyon avroluk ayrı bir finansman sağlandı. Aynı ay açıklanan 180 milyon avroluk UZ Energy kredisi de doğalgazla çalışan enerji üretimi projesine ayrılmıştı.
2026’daki son değişiklik, yeni bir kredi verilmesi yerine mevcut UZ Energy finansmanının bir bölümünün kullanım amacının genişletilmesi anlamına geliyor. Böylece Ukrzaliznytsia, enerji üretimi projesini sürdürürken kaynaklarının 130 milyon avroya kadar olan kısmını demir yolu hizmetlerinin devamlılığı ve acil onarım ihtiyaçları için kullanabilecek.
