G7 ülkelerinin liderleri, küresel enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmayı ve yükselen petrol fiyatlarını sınırlamak amacıyla acil bir dizi tedbir üzerinde anlaşmaya vardı. Liderlerin çevrim içi toplantısının ardından yayımlanan ortak açıklamaya göre, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda acil rezervlerden toplam 100 milyon varil petrol ve petrol ürünü piyasaya sürülecek.
Rezervlerin serbest bırakılmasına hemen başlanacak ve uygulama dört aya yayılacak. Dizel piyasasındaki baskının azaltılması amacıyla stokların önemli bir bölümü ilk 20 gün içinde piyasaya sunulacak.
Rafinerilerde Kapasite Kullanımı Artırılacak
G7 açıklamasında, petrol piyasalarındaki benzeri görülmemiş oynaklık ile yükselen fiyatların ekonomik istikrar ve vatandaşların refahı açısından risk oluşturduğu belirtildi.
Enerji arzını istikrara kavuşturmak ve hanehalkı ile işletmeleri fiyat şoklarından korumak amacıyla rafinerilerin bakım programlarının da koordine edilmesi kararlaştırıldı. Böylece aynı dönemde birden fazla rafineride kapasite kaybı yaşanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Mümkün olan tesislerde rafineri kapasite kullanım oranlarının geçici olarak artırılması ve yüksek rafinaj kapasitesine sahip ülkelerle temas kurularak özellikle dizel olmak üzere rafine petrol ürünlerinin küresel üretiminin artırılması teşvik edilecek.
100 Milyon Varillik Rezerv Piyasaya Çıkacak
G7 liderleri, daha önce Mart 2026’da alınan enerji güvenliği taahhütlerinin uygulanmasını izlemesi için IEA’ya görev verdi.
Yeni karar kapsamında IEA koordinasyonunda 100 milyon varillik rezerv salımı hemen başlayacak ve dört aylık dönemde gerçekleştirilecek. İlk 20 günde G7 ülkeleri ve ortaklarının önemli miktarda dizeli piyasaya sürmesi planlanıyor.
Gerekli görülmesi halinde ilave dizel stoklarının kullanılması da IEA çerçevesinde önümüzdeki günlerde değerlendirilecek. IEA’nın uygulamanın piyasa üzerindeki etkisini izlemesi ve 20 gün içinde stokların yeniden doldurulması da dahil gelecekteki müdahaleleri güçlendirecek öneriler içeren bir rapor hazırlaması bekleniyor.
Enerji İhracatına Kısıtlama Getirilmeyecek
G7 ülkeleri, enerji ve enerji ürünlerinin kendi aralarındaki ihracatına kısıtlama getirmeme konusunda da mutabakata vardı.
Ortak açıklamada, diğer üretici ülkeler de piyasa gerilimlerini artırabilecek ihracat yasaklarından kaçınmaya çağrıldı. Böylece rezervlerin piyasaya sürülmesinin yanı sıra enerji ticaretinin açık tutulması yoluyla arz sıkışıklığının hafifletilmesi amaçlanıyor.
Hürmüz Boğazı İçin Seyrüsefer Çağrısı
G7 açıklamasında İran’ın bölge ülkelerine yönelik saldırıları ve uluslararası ticaret ile enerji güvenliği üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelere de yer verildi.
Liderler, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer haklarının ve ilkelerinin derhal ve bütünüyle yeniden tesis edilmesi çağrısında bulundu. G7 ayrıca boğazdaki petrol ve enerji akışının güvenli şekilde sürdürülmesine yönelik ortak çabaların artırılacağını bildirdi.
Açıklamada Rusya’ya yönelik yaptırımların sürdürüleceği, buna karşın yakıt, doğal gaz ve diğer emtia piyasalarına yeni olumsuz etkilerin yayılmasını önlemek amacıyla IEA ve küresel ortaklarla çalışılacağı belirtildi.
Petrol Fiyatları Kararın Ardından Geriledi
G7’nin rezervleri piyasaya sürme kararı, arz sıkışıklığına ilişkin endişelerin kısa vadede hafiflemesine katkı sağladı. Kararın ardından petrol fiyatlarında aşağı yönlü hareket görüldü. Reuters’ın haberine göre Brent petrol 2 Ekim’de kararın ardından yüzde 1,48 gerileyerek 100,8 dolar civarında işlem görürken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrol yüzde 2,66 düşüşle 90,40 dolar seviyesine indi.
G7 liderleri ise enerji fiyatlarının vatandaşlar açısından oluşturduğu baskının öncelikli konular arasında kalacağını belirterek, piyasalardaki gelişmelerin yakından izleneceğini ve ihtiyaç halinde alınan tedbirlerin yeniden düzenlenebileceğini bildirdi.
