Yapay zekâ yatırımlarının küresel piyasalarda oluşturduğu güçlü yükseliş, merkez bankalarının da gündemine girdi. Japonya Merkez Bankası (BOJ) Başkan Yardımcısı Shinichi Uchida, yapay zekâ yatırımlarının ekonomik büyümeyi ve şirket yatırımlarını desteklediğini ancak yüksek beklentilerin şirket kârlarıyla karşılanamaması halinde finansal piyasalarda sert fiyat hareketleri görülebileceğini söyledi.
Uchida’nın değerlendirmeleri, özellikle büyük teknoloji şirketlerinin yüksek piyasa değerlemeleri ve yapay zekâ altyapısının finansman maliyetlerine ilişkin tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde geldi.
Yapay Zekâ Varlık Fiyatlarını Destekledi
Uchida’ya göre yapay zekâ yatırımlarındaki küresel artış, yalnızca teknoloji sektörünün performansını değil, genel finansal koşulları da etkiliyor.
Yapay zekâ teknolojilerine yönelik güçlü talep şirketleri yatırım harcamalarını artırmaya yöneltirken, teknoloji hisselerindeki yükseliş hanehalklarının ve şirketlerin finansal varlıklarının değerini de yukarı taşıdı. Bu gelişmenin finansal koşulların geçici olarak gevşemesine ve ekonomik talebin desteklenmesine katkı sağladığı belirtiliyor.
Ancak yüksek varlık fiyatlarının sürdürülebilmesi için şirketlerin yatırımcılara sunduğu gelir ve kâr büyümesi beklentilerini gerçekleştirmesi gerekiyor.
Kâr Beklentileri Karşılanmazsa Düzeltme Riski
BOJ Başkan Yardımcısı Uchida’nın açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri, yapay zekâ şirketlerinin mevcut değerlemelerine ilişkin riskler oldu.
Uchida, yapay zekâ yatırımlarına yönelik iyimser beklentilerin şirketlerin finansal sonuçları tarafından desteklenmemesi durumunda piyasalarda düzeltme yaşanabileceğine dikkat çekti.
Bu risk, son yıllarda piyasa değerleri hızlı şekilde yükselen teknoloji şirketleri açısından önem taşıyor. Özellikle ABD borsalarının performansının giderek daha fazla sayıda büyük teknoloji ve yapay zekâ şirketine bağlı hale gelmesi, yüksek değerlemelerin sürdürülebilmesi için güçlü kâr artışlarının devam etmesini önemli kılıyor.
Yapay Zekâ Yatırımları Tahvil Faizlerini De Etkiliyor
Yapay zekâ yatırımlarının finansal piyasalardaki etkisi hisse senetleriyle sınırlı kalmıyor. Büyük teknoloji şirketleri veri merkezleri, gelişmiş çipler ve enerji altyapısı için milyarlarca dolarlık yatırım yaparken, bu harcamaların bir bölümü tahvil ihraçları yoluyla finanse ediliyor.
Uchida, yapay zekâ ile bağlantılı şirketlerin yüksek miktarlı tahvil ihraçlarının uzun vadeli faiz oranları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini belirtti.
Böylece yapay zekâ yatırımları bir yandan hisse senedi fiyatlarını yükselterek finansal koşulları desteklerken, diğer yandan artan borçlanma ihtiyacı üzerinden tahvil faizlerinde yükselişe neden olabiliyor.
Veri Merkezleri İçin Dev Yatırımlar Yapılıyor
Küresel teknoloji şirketlerinin yapay zekâ altyapısına ayırdığı kaynaklar hızla büyüyor. Yeni veri merkezleri, gelişmiş yarı iletkenler, elektrik şebekeleri ve soğutma sistemleri yüksek miktarda sermaye gerektiriyor.
Bu yatırım dalgası yalnızca teknoloji şirketlerine değil, enerji, inşaat, yarı iletken, elektrik altyapısı ve endüstriyel ekipman sektörlerine de ek talep oluşturuyor.
Uchida, söz konusu yatırımların ekonomide sermaye birikimini ve verimliliği artırabilecek önemli bir unsur olduğuna işaret etti.
Verimlilik Artışı Doğal Faizi Değiştirebilir
Japonya Merkez Bankası açısından yapay zekânın etkisi finansal piyasaların seyriyle sınırlı görülmüyor. Teknolojinin şirketlerin verimliliğini kalıcı biçimde artırması halinde ekonominin uzun vadeli büyüme kapasitesinin de güçlenebileceği değerlendiriliyor.
Böyle bir gelişme, merkez bankalarının ekonomiyi ne hızlandıran ne de yavaşlatan faiz seviyesi olarak tanımladığı doğal faizin yükselmesine yol açabilir.
Dolayısıyla yapay zekânın sağlayacağı üretkenlik artışı, ilerleyen dönemde merkez bankalarının para politikasında hangi faiz seviyesini denge noktası olarak kabul edeceği açısından da önem taşıyor.
Yapay Zekâ Enflasyon Üzerinde De Etkili Olabilir
Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyüme, kısa vadede ekonomik talebi artırarak yeni enflasyon riskleri de oluşturabilir.
Veri merkezleri için elektrik, çip, arazi, inşaat hizmetleri ve ileri teknoloji ekipmanlarına yönelik talebin hızla yükselmesi, bazı sektörlerde kapasite baskısına neden olabilir.
Uchida, yapay zekâ kaynaklı yatırım talebinin oluşturabileceği fiyat baskılarının da yakından izlenmesi gerektiğine dikkat çekti.
Bu çerçevede merkez bankalarının, yapay zekânın uzun vadede maliyetleri düşürebilecek verimlilik kazanımları ile kısa vadede talep ve fiyatları artırabilecek yatırım etkisini birlikte değerlendirmesi gerekiyor.
Merkez Bankaları Yapay Zekâ Rallisini Yakından İzleyecek
Japonya Merkez Bankası’nın açıklamaları, yapay zekânın artık yalnızca teknoloji şirketleri ve yatırımcılar açısından değil, para politikası açısından da önemli bir konu haline geldiğini ortaya koyuyor.
Yapay zekâ yatırımları; hisse fiyatları, tahvil faizleri, şirketlerin borçlanma ihtiyacı, enerji talebi, verimlilik ve enflasyon üzerinde aynı anda etkili olabilecek bir boyuta ulaştı.
Bu nedenle merkez bankaları açısından önümüzdeki dönemde kritik konu, yapay zekâ yatırımlarının yalnızca büyüklüğü değil, bu yatırımların beklenen verimlilik artışını ve şirket kârlarını gerçekten sağlayıp sağlayamayacağı olacak.
