New York Metropolitan Ulaşım Otoritesi (MTA), Manhattan’ın Harlem bölgesinde planlanan 125. Cadde metro tüneli projesi için çevresel inceleme sürecini başlattı. İstasyonlar, raylar ve tren işletimi için gerekli sistemleri içermeyen ilk aşamanın 2029 sonlarında veya 2030 yılının başlarında tamamlanması hedefleniyor. Projenin tam kapsamlı metro hattına dönüşmesi ise sonraki aşamalarda alınacak kararlara ve sağlanacak finansmana bağlı olacak.
MTA’nın yayımladığı taslak kapsam belgesi, iki paralel tünel tüpünün yanı sıra havalandırma ve acil erişim şaftlarını ve ilgili ekipmanları kapsıyor. Raylar, istasyonlar, enerji beslemesi ve trenlerin işletilmesi için gereken diğer sistemler bu aşamaya dâhil edilmiyor. Söz konusu unsurların, 2026-2027 mali yılı New York Eyaleti bütçesi kapsamında yetkilendirilen ayrı bir çevresel inceleme süreciyle değerlendirilmesi planlanıyor.
Tam Hat İçin 7,7 Milyar Dolarlık Maliyet Öngörülüyor
MTA’nın Aralık 2025 tarihli fizibilite çalışmasına göre, yalnızca tünel inşaatını kapsayan ilk aşamanın maliyeti 2027 yılı fiyatlarıyla yaklaşık 1,1 milyar dolar olacak. Üç istasyonlu tam metro hattının tahmini maliyeti ise 7,7 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Tünel aşamasının yaklaşık 800 milyon dolarlık kısmının yapım işlerinden, 300 milyon dolarlık bölümünün ise arazi, araçlar, profesyonel hizmetler ve beklenmeyen giderlerden oluşması bekleniyor. Tam hat için öngörülen 7,7 milyar dolarlık maliyetin 4,4 milyar doları yapı işlerine, 3,3 milyar doları ise diğer gider kalemlerine ayrılıyor.
Bu hesaplamaya göre yalnızca tünel inşaatı, tam hattın tahmini maliyetinin yaklaşık yüzde 14’üne karşılık geliyor. MTA’nın fizibilite çalışması, Broadway’de sona eren üç istasyonlu hattın 2045 yılında ortalama bir hafta içi günde yaklaşık 163 bin 900 yolculuk gerçekleştirebileceğini öngörüyor.
İkinci Cadde Metrosu’nun Tünel Açma Makineleri Kullanılacak
- Cadde projesi, yapımı devam eden İkinci Cadde Metrosu’nun ikinci aşamasıyla bağlantılı olarak geliştiriliyor. Mevcut proje, Q hattını 96. Cadde’den kuzeye, 125. Cadde ve Lexington Bulvarı’na kadar uzatıyor. İkinci aşamada kullanılan iki tünel açma makinesinin, Lenox Bulvarı ile Adam Clayton Powell Jr. Bulvarı arasındaki Batı 125. Cadde’nin altındaki kazı çalışmalarını tamamlaması bekleniyor.
MTA, tünel çalışmalarının 2028 yılının sonlarında, İkinci Cadde Metrosu’nun ikinci aşamasının tamamının ise 2032 yılı sonunda bitirilmesini öngörüyor. Kurum, mevcut tünel açma makinelerinin yeniden kullanılmasının yüz milyonlarca dolarlık tasarruf sağlayabileceğini ve 125. Cadde tünelinin inşasını iki yıldan fazla öne çekebileceğini belirtiyor.
MTA Başkanı ve Üst Yöneticisi Janno Lieber, potansiyel tasarrufların projeyi batıya doğru ilerletme seçeneğini değerlendirmeyi gerekli kıldığını ifade etti. Lieber ayrıca çevresel inceleme sürecinde bölge halkının görüşlerinin öncelikli olacağını vurguladı.
Fizibilite Çalışması Ayrı Bir Tünel Aşamasını Önerdi
MTA’nın fizibilite çalışmasında, 125. Cadde tünelinin inşası için altı farklı yöntem değerlendirildi. İkinci Cadde Metrosu’nun ikinci aşamasını geciktirmeden uygulanabilecek seçenekler arasından iki yöntem öne çıktı.
Mevcut tünel açma makinelerinin doğrudan yeni güzergâhta çalıştırılmasının, ikinci aşama projesini 9 ila 12 ay geciktirebileceği tahmin edildi. Her iki makinenin de batı ucundan başlatılacağı alternatifin ise üç yıla kadar gecikmeye yol açabileceği değerlendirildi.
Çalışmada, istasyonlar ve raylar dâhil olmak üzere tam hattın tasarım ve çevresel inceleme süreçlerinin, ikinci aşamanın tünel kazısıyla eş zamanlı yürütülmesinin zor olacağı belirtildi. Ayrıca makinelerin bazı bölümlerinin ikinci aşama kapsamında 125. Cadde’nin altında bırakılmasının, gelecekte batıya doğru yapılacak kazıları karmaşıklaştırabileceği uyarısı yapıldı.
Bu değerlendirmeler sonucunda, tam hat için finansman sağlanana kadar korunabilecek, yalnızca tünelden oluşan ayrı bir ilk aşama önerildi.
Tünel Batı 125. Cadde Altından Kuzeye Uzayacak
Planlanan tünel, İkinci Cadde Metrosu’nun 125. Cadde ve Lexington Bulvarı yakınındaki kuzey ucundan başlayarak Batı 125. Cadde’nin altından yaklaşık 12. Cadde’ye kadar ilerleyecek. Ardından kuzeye yönelerek Henry Hudson Parkway yakınlarında, yaklaşık 131. ve 138. caddeler arasındaki bir noktada sona erecek. MTA, güzergâhın batı ucuna ilişkin tasarım çalışmalarının sürdüğünü bildiriyor.
Aralık 2025 tarihli fizibilite çalışmasında Lenox Avenue, St. Nicholas Avenue ve Broadway’de üç istasyon seçeneği değerlendirildi. Bu istasyonların mevcut metro hatlarıyla bağlantı kurarak 2 ve 3 numaralı trenlerin yanı sıra A, B, C, D ve 1 numaralı hatlara erişim sağlaması planlanıyor. Böylece Harlem’de doğu-batı yönünde yeni bir metro bağlantısı oluşturulması hedefleniyor.
Bölgede mevcut ulaşım büyük ölçüde otobüslere dayanıyor. MTA, 125. Cadde’yi Manhattan’ın en yoğun şehir içi otobüs güzergâhı olarak tanımlıyor. Yeni metro bağlantısının, bölgedeki yolcuların kuzey-güney yönündeki mevcut metro hatlarına ulaşımını kolaylaştırması bekleniyor.
Broadway Seçeneği Günlük Yolculukları Artırıyor
MTA’nın 2045 yılı için hazırladığı tahminlere göre, batı terminalinin konumuna bağlı olarak hattın günlük yolcu sayısı önemli ölçüde değişiyor.
Lenox Bulvarı’nda sona eren tek istasyonlu seçenekte ortalama hafta içi yolculuk sayısının 57 bin 300 olması bekleniyor. İki istasyonlu ve St. Nicholas Bulvarı’nda sona eren alternatifte bu rakam 115 bin 900’e yükseliyor. Broadway’e kadar uzanan üç istasyonlu seçenekte ise günlük yolculuk tahmini 163 bin 900’e ulaşıyor.
Broadway seçeneğinin, Lenox Bulvarı’nda sona eren alternatife göre yaklaşık 2,9 kat daha fazla yolculuk sağlayabileceği hesaplanıyor. Üç istasyonlu senaryoda günlük toplu taşıma kullanımına yeni katılacak yolcu sayısı 5 bin 500 olarak öngörülürken, yolcuların toplamda günde yaklaşık 4 bin 900 saat tasarruf etmesi bekleniyor.
Çevresel İnceleme Ve Kamuoyu Takvimi Açıklandı
MTA, şantiye hazırlıkları ve inşaat için gerekli mobilizasyon çalışmalarına 2027 yılının sonlarında veya 2028’in başlarında başlamayı planlıyor. Yaklaşık 12 ay sürmesi öngörülen tünel kazısının ardından ilk aşamanın 2029 sonlarında ya da 2030 yılının başlarında tamamlanması hedefleniyor. Güzergâhın iki ucundaki hazırlık alanlarının yaklaşık iki yıl kullanılması bekleniyor.
Kamuoyu görüşlerinin alınmasının ardından MTA’nın nihai kapsam belgesini ve taslak çevresel etki değerlendirme raporunu yayımlaması planlanıyor. Taslak raporun 2027 yılının ilk üç ayında hazırlanması beklenirken, daha sonra nihai çevresel etki değerlendirme raporu ve New York Eyaleti Çevresel Kalite İnceleme Yasası kapsamındaki değerlendirmeler yürütülecek.
MTA, bu süreçlerin ardından tünel projesine devam edip etmeyeceğine karar verecek. Kamuoyu görüşleri 7 Ekim-13 Kasım 2026 tarihleri arasında çevrimiçi, e-posta ve posta yoluyla iletilebilecek.
Ayrıca 22 Ekim’de 12.00-14.00 ve 18.00-20.00 saatleri arasında çevrimiçi görüş bildirme oturumları düzenlenecek. 27 Ekim’de ise 18.00-20.00 saatleri arasında Manhattan’daki 163 West 125th Street adresinde bulunan Adam Clayton Powell Jr. Eyalet Ofis Binası’nda yüz yüze bir oturum gerçekleştirilecek.
